табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий тамойиллари ва иқтисодий механизм элементлари

DOC 114,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363954241_42784.doc табиатдан фойдаланишнинг и=тисодий тамойиллари ва и=тисодий механизм элементлари www.arxiv.uz режа: 1. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий тамойиллари 2. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий механизм элементлари. 3. мажмуали экологик дастурлар ҳақида тушунча. 1. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий тамойиллари. табиий ресурслардан фойдаланишнинг иқтисодий механизми бир неча тамойилларга асосланади. ушбу тамойиллар ижтимоий ишлаб чиқариш амалиётида кўп йиллар мобайнида юзага келган. табиатдан фойдаланишнинг асосий тамойилларидан бири пуллилик ҳисобланади. ишлаб чиқариш жараёнида ҳар қандай табиий ресурслардан фойдаланиш маълум туловлар натижаси​да амалга оширилади. социализмда ер, сув ва бошқа ресурслар корхона, хўжалик ва фукаролар томонидан бепул фойдаланилган. бу тамойилнинг нотўғрилиги шундаки, улардан фойдаланувчилар катта хажмда нобудгарчиликка йул куяр, ер ва сувнинг сифатини саклаб колиш тўғрисида кайгурмас эдилар. шунинг учун ҳам узбекистонда 60-80- йилларда сугорма ерларнинг талай қисми шурланиш, эрозия, дефляцияга учради, кашшокланди, табиий маҳсулдорлиги 1,5-2 баробар камайиб кетди. сув ресурусларидан оқилона фойдаланмаслик оқибатида орол денгизининг сатхи 1961 йилдан эътиборан пасайиш йўналишига утди, сувнинг ифлосланиши туфайли кишлок аҳолиси турли касалликларга чалина бошлади, …
2
ар ута табақалашган имконга эга бўлади. ҳозир бу йўналишда мамлакат микёсида тайёргарлик ишлари олиб борилмокда. ерни, хусусан, сугорма ерни, пул жихатидан баҳолаш иш​лаб чиқаришда уни бошқа ресурслар билан солиштириш имконини беради, бу хол ернинг мелиоратив ҳолати бузилиши, унинг турли курилиш объектлари учун чегириб олиниши, муомаладан чикиб кетиши, экин экмаган йил зарари ва бошқа оқибатларни сарҳисоб қилиш имконини беради. ернинг ишлаб чиқариш баҳоси аниқланиши ва деҳқонлар, фермерларга, хуллас, барча тоифадаги фойдаланувчиларга маъ​лум муддатга берилиши аввало ундан самарали фойдаланиш тамойилига тўлиқ амал қилинишига имкон беради. фойдаланувчи ернинг мелиоратив ҳолати мунтазам аъло даражада бўлишини таъминлашга интилади, ер турли табиий ходисалар таъсирида муомаладан чикиб кетишининг олди олинади, ердан иложи борича максимал фойдаланишга ҳаракат қилинади. бошқача айтганда ер хакикий эгасини топади. табиий ресурслардан фойдаланишнинг пуллилик йулига утилиши бир канча экологик ва иқтисодий масалаларни хал этиш имконини беради: а) улардан самарали фойдаланишга кизикиш кучаяди; б) ресурсларни қайта такрор ишлаб чиқариш учун қўшимча молиявий манбалар вужудга келади; …
3
«тиббиёт» ва бошқалар ҳам ресурслардан фойдаланишни ҳар томонлама асослашда фаол катнашиши зарур. бу фанлар таркибида «география», «геоло​гия», «биология», «экология» эришган илмий натижалар негизидан фойдаланиш тамойилини асослаш юқори самара беради. иқтисодий жавобгарлик тамойили табиатдан фойдаланишда кенг кулланилади, чунки ҳар бир корхона, цех, жамоа хужалиги, оилавий пудрат аъзолари, ҳар бир инсон ресурслардан фойда​ланиш жараёнида табиатга етказган зарари учун жавобгардир. бу зарар нафақат табиатни кашшоклантирибгина колмай, аҳоли орасида турли касалликлар таркалиши учун имконият яратади. бинобарин, бу ҳолатда экологик худудни бузувчилар тегишли жарималарни давлат банкларига уз вақтида тулашлари шарт. мажмуалилик тамойили табиат ресурсларидан фойдаланишда мухим аҳамият касб этади. бу тамойил казилма бойликлардан самарали ва тўлиқ фойдаланишда ҳамда бошқа мураккаб хомашёларни хўжалик муомаласига киритишда, кам чикинди ва чикиндисиз технологияни татбик этишда аскотади. икқиламчи ресурсларни қайта ишлаш жараёнида мажмуалик тамойилининг кулланилиши катта иқтисодий самара беради. лекин бу тамойилни мамлакат микёсида халигача тўлиқ куллашга утилмаган. 2. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий механизм элементлари. табиий ресурслардан фойдаланиш ва бу жараёнда …
4
уловлар икки турда бўлиши мумкин: а) табиий ресурслардан фойдаланиш хукуки учун; б) такрор ишлаб чиқариш ва табиий бойликларни мухрфаза қилиш учун. табиий бойликлардан фойдаланиш хукуки учун туланадиган хак ушбу ресурслар эгасига олдиндан белгилаб куйилади. бу хол мутлак, рентанинг бекор қилиниши билан боғлиқ. табиатдан фойдаланишда хак тулашнинг йулга куйилиши борасида жарималар ундириш жиддий самара беради, турли ресурслардан тўлиқ, фойдаланмаслик, сув ва ҳавони ифлослантирганлиги учун санкциялар белгилаш кенг микёсда амалга оширилиши керак. сугорма ерларни шурланиш, эрозия ва дефляцияга берилишига имконият яратган ердан фойдаланувчиларга, айникса, пестицидларни кўп ишлатгани, кўпрок «ориклаши»га йул куйгани учун меъёрдан кўпрок, жарима солиш, хатто ҳаво ва сув ҳавзаларини ифлослантираётган корхона ва цехларни маълум муддатга ёпиб куйиш ва катта хажмда жарима солиш амалий аҳамият касб этади. атмосфера ҳавосини бўлгайдиган втотранспортлардан фойдаланишни бутунлай тухтатиш зарур. жарима миқдори канчалик катта бўлса, унинг таъсири ҳам шунчалик жиддий бўлади. иқтисодий рагбатлантириш табиатдан фойдаланганлиги учун хак тулаш тамойилига амал қилиниши натижасида атроф-муҳитни янада кенгрок микёсда …
5
дорлигини кўрсатиб келмокда. уни «яшил солик» ҳам, деб аташади. истикболда бу соликнинг янада кенг микёсда ривожланиши учун барча асослар мавжуд. экологик соликлар асосан икки вазифани хал қилишга лаёкатли: а) маҳсулотлар нархини уларнинг ишлаб чиқариш сарфларига нисбатан бир хилда бўлишини таъминлаш, атроф-муҳитга етказилган зарарларни коплаш ва бошк.) атроф-муҳитга етказилган экологик зарарларнинг урнини коплаш мақсадида ифлослантирувчилар ҳисобидан уларни ундириб олиш. экологик сохалар экологик жихатдан мувозанатли ишлаб чиқаришни ривожлантиришни рагбатлантиришга ҳам хизмат қилади. ишлаб чиқарувчилардан олинган пул маблағлари табиий муҳитни муҳофаза қилиш, айникса, атмосфера ҳавоси ва сув ҳавзаларини ифлосланишдан саклайдиган турли самарадор мосламаларни корхоналарга урнатиш ва уларнинг мунтазам фаолият кўрсатишини таъминлашга хизмат қилади. корхона, транспорт, курилиш объектлари, шахсларга солик тайинлашда уларнинг табиатни муҳофаза қилиш йўналишида олиб бораётган амалий ишлари ҳарактерини эътиборга олиш мадсадга мувофиқ. юридик шахслар корхона, транспорт ва курилиш объектларида табиий муҳит ифлосланишининг олдини олувчи тадбирларни мунтазам куллаб келаётган бўлса, улардан имтиёзли солик ундириш лозим. шунингдек, ишлаб чиқарилаётган маҳсулот экологик жихатдан тозалиги …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий тамойиллари ва иқтисодий механизм элементлари"

1363954241_42784.doc табиатдан фойдаланишнинг и=тисодий тамойиллари ва и=тисодий механизм элементлари www.arxiv.uz режа: 1. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий тамойиллари 2. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий механизм элементлари. 3. мажмуали экологик дастурлар ҳақида тушунча. 1. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий тамойиллари. табиий ресурслардан фойдаланишнинг иқтисодий механизми бир неча тамойилларга асосланади. ушбу тамойиллар ижтимоий ишлаб чиқариш амалиётида кўп йиллар мобайнида юзага келган. табиатдан фойдаланишнинг асосий тамойилларидан бири пуллилик ҳисобланади. ишлаб чиқариш жараёнида ҳар қандай табиий ресурслардан фойдаланиш маълум туловлар натижаси​да амалга оширилади. социализмда ер, сув ва бошқа ресурслар корхона, хўжалик ва фукаролар томонидан бепул фойдаланилган. бу тамойилн...

Формат DOC, 114,5 КБ. Чтобы скачать "табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий тамойиллари ва иқтисодий механизм элементлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: табиатдан фойдаланишнинг иқтисо… DOC Бесплатная загрузка Telegram