табиатдан фойдаланишнинг экологик-иқтисодий хусусиятлари

DOC 117,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363953609_42779.doc табиатдан фойдаланишнинг www.arxiv.uz режа: 1. табиатдан фойдаланишнинг экологик самарадорлиги 2. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий самарадорлиги. 3. табиатдан нотўғри фойдаланишнинг ижтимоий-иқтиосодий оқибатларини баҳолаш. 1. табиатдан фойдаланишнинг экологик самарадорлиги. табиатдан фойдаланишнинг экологик (табиий) ва иқтисодий самарадорлиги ўзаро боғлиқ ва бир-бирларини таказо этиши билан тавсифланади. табиатда компонентлар орасида ўзаро барқарор мувозанат мавжуд бўлса, нохўш табиий ва антропоген жараёнлар ривожланиши мунтазам бошқарилса, ресурслардан фойдаланиш оқилона амалга оширилса, тикланадиган бойликларни уларнинг фойдаланиш даражасига қараб сунъий равишда тиклаш ишлари маромида бажарилса, умуман олганда, табиатни мухрфаза қилиш ва бойликлардан фойдаланиш илмий асосда бошқариладиган табиат мажмуаларида амалга оши​рилса, экологик самарадорликка эришилади. экологик самарадорлик. у табиатдан фойдаланиш жараёнида бир катор табиий ва антропоген омилларнинг фаолиятига боғлиқ. бу омиллар табиий муҳитнинг оптимал вазиятда ривожланишига таъсир этиши билан боғлиқ, ёки табиий мажмуалар канчалик илмий асосланган тарзда барқарор бошқарилса, улар шунчалик юқори даражада экологик самарадорликка эга бўлади ва аксинча. экологик самарадорликни таъминловчи табиий омиллардан бири табиий мувозанатдир. экологик мувозанат мавжуд бўлган табиий …
2
аса, бинобарин, маълум тадбирлар мажмуаси мунтазам кулланиб борилса, бу атроф-муҳитни салбий ўзгаришлардан муҳофаза қилади. табиий мажмуаларниг барқарор хусусиятга эга бўлиши уларнинг уз-узини тозалаш ва қайта тиклаш кобилиятларининг юқори даражада таъминланганлигидан дарак беради. уларда атмосфера ҳавоси ёки сув ҳавзалари оркали келиб колган турли чикиндилар маьлум муддатда табиий ювилиш жараёнида четга чикиб кетади, ландшафт мажмуаларида инсон хўжалик фаолияти таъсирида ўзгариш бўлиши ( яйлов, урмон, тупроқ, ва бошқалардаги деграда​ция ходисаси ) мумкин, лекин маълум вақтдан сунг яна қайтадан табиий холига ўзгаради. бу хусусият табиий мажмуанинг қайта тиклаш кобилиятининг нихоятда кучлилиги билан боғлиқ. мазкур табиий хусусиятлар ландшафтлар ресурсларининг экологик жихатдан тозалигини таъминлайди, бу борада айникса, атмосфера ҳавоси ва сув ҳавзаларининг мусаффолиги жуда ҳам мухим, тупроқнинг техноген чикиндилардан холи бўлиши етшитириладиган экин маҳсулотларини экологик жихатдан то​залигини таъминлайди, бу эса уз навбатида инсон ва чорва молларининг саломатлигини кафолатлайди. баркорор табиий мажмуалар яйлов, тупроқ., пичанзорларнинг маҳсулдорлиги, сувнинг тозалиги, ер ости сувларининг ифлосланмаганлиги, урмонларнинг мавжудлиги билан тавсифланади. тог …
3
рслар мажмуаси билан маълум даражада самардорликка эга. экологик самарадорлик ландшафтнинг ресурлари асосида инсон хўжалик фаолиятини юритиш, рекреакция бойликларидан бахраманд бўлиш, табиатдан эстетик завк олиш ва бошқа жихатларда ифодаланади. экологик самарадорлик табиий муҳитда турли даражада мавжуд, бу аниқ, худуднинг табиий шароити ва ресурсларининг хусусиятлари билан боғлиқ. бизнингча, табиий мажмуаларнинг экологик самарадорлигини куйидаги баллар асосида кўрсатишни таклиф қилиш мумкин, масалан самара йук - 0 балл, паст самара - 1-3 балл, ўртача - 4-6 балл, юқори - 7-9 балл, энг юқори-10-12 балл. нол балл, одатда, фойдаланилмайдиган худудлар учун хос, масалан кучли парчаланган рельеф шакллари (бедленд), барханлар, шурхоклар, туб жинслар очилиб колган тог ёнбарирлари, тур билан копланган ботиклар ва бошқаларни кўрсатиш мумкин. бу табиат мажмуаларининг хўжаликда фойдаланиш имкони йук даражада. баъзи вазиятларда рекреация объекти сифатида фойдаланиш мумкин, лекин бу камдан-кам бўлади, чунки барханларда куёш радиацияси кўплиги туфайли баъзи касалликларни даволаш мумкин, шур ва шур балчиклар ҳам баъзи холларда касалликларни даволашда ишлатилади. агар бўлар эътиборга …
4
и ривожланган ҳолда, баъзи худудларида сугорма деҳқончилик билан ҳам шугулланилади ва б. сугориладиган ерлар юқори экологик самара - 7-9-баллга эга, чунки сугорма ерларнинг маҳсулот етказиб бериш даражаси деҳқончиликда энг катта кўрсаткичга мансуб. бу хусусият, айникса, мелиоратив шароитлари кулай ва тупроқ, унумдорлиги юқори бўлган ерларда янада якколрок, сезилади. ерларнинг мелиоратив шароитлари огир бўлган вохаларда юқори эколо​гик самарадорликка инсон томонидан бошқариладиган мухандислик тизимлари асосида эришилади. энг юқори экологик самарадорлик - 10-12 балл -сугорма ерларда рекреация тизимлари ривожлантирилган бўлса ёки маҳсулдор яйлов зонасида мавжуд бўлган рекреация бойликларидан самарали фойдаланилаётган худудларни мисол сифати​да кўрсатиш мумкин. бу борада чирчик ва кашкадарёнинг ўрта ва юқори окимларидаги табиат мажмуаларини энг юқори самарага эга, деб ҳисоблаш мумкин. иқтисодий самарадорлик. у экологик самарадорликдан анча фарк қилади. иқтисодиётда бирор лойиҳа амалга ошириладиган бўлса, аввало у амалда кулланила бошлаган такдирда буюртмачига канча фойда келтиради ёки самара беради, деган саволга жавоб бериш керак бўлади. самара бермайдиган лойиҳа хеч вақтда амалга оширилмаслиги лозим. …
5
рфлаш билан вужудга келган самарани меъёрий коэффициент билан солиштириш натижасида олинган натижа (фойда, даромад) лойиҳанинг самарадорлиги тўғрисида хулоса қилишга имкон беради. пулнинг кадр-киммати ўзгариб тўрган иқтисодий вазиятда капитал мабларнинг самарадорлигини олдиндан аниқлаш баъзи хатоликларга олиб келиши мумкин. айтайлик, сиз а сумни банкка куйдингиз, агар банк сизга йилига 10% дан фойда беришини билдирса, у ҳолда 5 йилдан сунг сизнинг пулингиз а қўшув б сумга тент бўлади. бундан шундай хулоса чиқариш мумкин, яъни ҳозирги пул а сум келажакдаги пулдан (а қўшув б сумдан) кимматрок, ёки кучлирок. бинобарин, капитал маблағни лойиҳаларга сарфлашда маълум йилгача унинг ҳар йилги қўшимча коэффициентини келтирадиган самарасига қўшиб ҳисоблаш лозим. афсуски, капитал маблағларни катта миқдорда сарфлаш ҳар доим ҳам иқтисодий самарадорликка олиб келмайди, бунда узоқ, келажакни ҳисобга олиб, ҳар бир сумга келадиган даромад тўғри ҳисоб-китоб қилинмаслиги натижасида жиддий хатолик​ларга йул куйилади. бунинг ёркин мисоли сифатида 60-80 йилларда собик, сссрда ерларни мелиорация қилишнинг гигант дастурини кўрсатиб утиш уринли. бу дастурни …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "табиатдан фойдаланишнинг экологик-иқтисодий хусусиятлари"

1363953609_42779.doc табиатдан фойдаланишнинг www.arxiv.uz режа: 1. табиатдан фойдаланишнинг экологик самарадорлиги 2. табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий самарадорлиги. 3. табиатдан нотўғри фойдаланишнинг ижтимоий-иқтиосодий оқибатларини баҳолаш. 1. табиатдан фойдаланишнинг экологик самарадорлиги. табиатдан фойдаланишнинг экологик (табиий) ва иқтисодий самарадорлиги ўзаро боғлиқ ва бир-бирларини таказо этиши билан тавсифланади. табиатда компонентлар орасида ўзаро барқарор мувозанат мавжуд бўлса, нохўш табиий ва антропоген жараёнлар ривожланиши мунтазам бошқарилса, ресурслардан фойдаланиш оқилона амалга оширилса, тикланадиган бойликларни уларнинг фойдаланиш даражасига қараб сунъий равишда тиклаш ишлари маромида бажарилса, умуман олганда, табиатни мухрфаза қилиш ва бойликлардан фойдаланиш ил...

Формат DOC, 117,0 КБ. Чтобы скачать "табиатдан фойдаланишнинг экологик-иқтисодий хусусиятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: табиатдан фойдаланишнинг эколог… DOC Бесплатная загрузка Telegram