ядро

DOC 62.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1481389227_66444.doc ядро режа: 1. ядро, унинг тузилиши ва вазифаси ядро, унинг тузилиши ва вазифаси ядро (лот. нуклеус. юнон — карион) ҳужайранинг деярли ўртасида, цитоплазма ичида жойлашган асосий органоид ҳисобланади. уни биринчи марта инглиз ботаниги р. браун (1831) аниқлаган. ядро ўсимлик ҳужайраси про-топластининг энг йирик органоиди ҳисобланиб ҳамма эукариот оламига кирувчи организмлар ҳужайрасининг асосий таркибий қисмидир. ўсимлик тури ва ёшига қараб, ядронинг катта-кичиклиги ҳар хил: чунончи кўпчилик ўсимликлар ҳужайрасида 10—25 мкм; жинсий ҳужайраларда унинг катталиги 500 мкм гача бўлади. цитоплазмада ядро асосан думалоқ, кўп қиррали, урчуқсимон ва бошқа шаклларда катгалиги эса 500 мкм гача бўлади. ўсимлик цитоплазмасида битта ядро бўлади; баъзи тубан ўсимликлар (сувўтлари ва замбуруғлар)да иккита ёки , жуда ҳам кўп бўлиши мумкин. бактериялар (увоқлилар) ва кўк яшил сувўтларида такомиллашган ядро бўлмайди. ҳужайра ядросининт ҳолати ва шакли ҳужайра ёши ва тузилишига боғлиқ. ёш ҳужайраларда у ўртада, қаригак ҳужайраларда эса цитоплазма пўстига яқин жойлашган бўлади. ядро ҳужайрада жуда муҳим ва мураккаб …
2
асдан, бўлинган ядро бит-та ҳужайрада қолиб, натижада икки ядроли ҳужайра ҳосил бўлган. ҳужайралар жуда тез ўсиб йирик ҳужайрага ай-ланган. ядросиз ҳужайра эса, тириклик белгиси, ассими-ляция (лот. ассимиляцио — ўхшатиш, ўзлаштириш) сақлаб, яъни ташқи муҳитдаги моддаларни ўзлаштириш-ни давом эттирган, лекин бўлиниш хусусиятини бутунлай йўқотган. бу тажриба билан и. и. герасимов ҳужайра ҳаётида ядронинг аҳамиятини исботлаган. ядронинг кимёвий таркиби. кимёвий тузилиши жиҳа-тидан ядро таркибида 99% днк бўлишлиги билан бошқа органеллалардан фарққилади. днк цитоплазманинг марказий қисмида жойлашиб, ядро таркибидаги дезоксири-бонуклеопротеидлар билан оқсил йиғиндисини ҳосил қила-ди. ядрода рнк (айниқса и-рнк ва р-рнк) ва жуда кўп миқцорда оқсиллар бўлади. ядро хроматин ва ядроча бўлиб, нуклеоплазмада ботган ҳолда учрайди. ядро цитоплазма-дан пўст билан ажралиб туради. хроматин (юнон. хром а — ранг, бўёқ) ҳужайра ядро-сидаги днк мураккаб оқсил доначаларидан иборат. ёруғ-лик микроскопида улар ингичка иплар шаклида кўрина-ди. электрон микроскопда бу ипчалар узунлиги 20—30 нм га тенг келадиган фибрилла (лот. фибрилла — тола) — лардан иборат бўлиб кўринади. …
3
ёки бирламчи хромосомалар сони жиҳатидан диплоид хромосомалардан икки марта кам бўла-ди ва п деб белгиланади. диплоид хромосомалар икки жин-сий (эркак ва урғочи) ҳужайраларининг қўшилишидан ҳосил бўлади. хромосомаларда днк тўпланади. днк да организмнинг ҳар бир турида наслдан-наслга ўтадиган ирсият бўлади. ҳар бир организмнинг тури ўзига хос маълум хромосо-ма сони билан белгиланади. хромосомалар сони доимий-лик қонунияти билан аниқланади. масалан, бу қонуният-га биноан юмшоқ буғдойда 14 та, қаттиқ буғдойда 28 та, , ғўзада 52, лагохилус-кўкпарангда 32 та, папоротниқда эса 300 та хромосомалар аниқланган. хромосомалар ядронинг 10—25% ни ишғол эта-ди, лекин улар интер-фазада кўринмайди. улар фақат метафаза даврида аниқ кўринади, чунки бу даврда хро-мосома иплари анча қалинлашган ва тўқ рангда бўлади. бўлина-ётган ядрода хроматин иплари жуда ҳам ингич-калашган бўлиб, улар 140 а° га тенг. шунинг учун ҳам ёруғлик мик-роскопида кўринмайди. хромосома иплари оқ-сил билан бириккан бўлиб, днк нинг моле-куласидан иборат (1-расм, а, б). интерфазада (лот. интер — ташқи. ки н е -з и с …
4
тинга ўхшаш мембрана бўлмайди. ядрочалар ди-аметри 1—3 мкм. бўлган бир ёки бир нечта юмалоқ, эл-липссимон, узунчоқ шаклда бўлиши мумкин. ядроча ўзининг физик ва кимёвий хусусияти ҳамда солиштирма оғирлигининг кўплиги билан ядродан фарқ қилади. электрон микроскоп ёрдамида текширилганда унинг моддаси субмикроскопик ипчалардан иборат бўлиб, нуклеолонема деб аталади. улар ядронинг асосий таркибий қисми бўлиб, хромосомаларнинг шакллани-шида, оқсилларни ва рнк ни синтез қилишда иштирок этади. нуклеоплазма ёки матрикс — ўта шаффоф суюқ мод-да. унинг таркибида бир неча ферментлар; (оқсиллар) и-рнк, р-рнк ва анорганик элементлар (са, м§, ғе) тўпла-нади. матрикс тешикчалари орқали модда алмашинуви жараёни содир бўлади. ядронинг таркибий қисми бўлмиш хроматин ва ядроча нукдеоплазмада жойлашади. ядро қобиғи ёки кариотека субмикроскопик қалинликда (40—60 нм) бўлиб, ядрони цитоплазмадан ажратиб турув-чи юпқа қаватдир. ядро қобиғининг тузилиши ва бажара-диган вазифасини 1925 йили чемберс аниқлаган. у мус-таҳкам эгилувчан ва қайишқоқ бўлиб, ўтказувчанлик ху-сусиятига эга. ёруғлиқ микроскопида у жуда юпқа (каталак) шаклида эканлиги, электрон микроскопда эса ташқи ҳамда ички …
5
ов ў. а. „фармакогнозия“, тошкент, 2007 й. 6. мусаев б. с. „ўғит қўллаш тизими“, тошкент, 1998. 7. атабоева ҳ. н. ва бошқалар. тошкент, 1995. ўсимликшунослик. 8. мурдахаев ю. м. лекарсвенные культуры в узбекистане, ташкент, 2001. 9. мурдахаев ю. м. ўзбекистонда ватан топган доривор ўсимликлар. тошкент, 1990. 10. турова а. д. сапожникова э. н. лекарственные растения ссср и их применение. москва, 1982. 11. мусаев б. с. агрокимё. тошкент, 2001. 12. эрматов а. суғориладиган деҳқончилик. тошкент, 1983. 13. холматов х. х., ҳабибов. ўзбекистон доривор ўсимликлари. тошкент, 1971. 14. атлас ареалов и ресурсов лекарственных растений ссср. москва, 1976.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ядро"

1481389227_66444.doc ядро режа: 1. ядро, унинг тузилиши ва вазифаси ядро, унинг тузилиши ва вазифаси ядро (лот. нуклеус. юнон — карион) ҳужайранинг деярли ўртасида, цитоплазма ичида жойлашган асосий органоид ҳисобланади. уни биринчи марта инглиз ботаниги р. браун (1831) аниқлаган. ядро ўсимлик ҳужайраси про-топластининг энг йирик органоиди ҳисобланиб ҳамма эукариот оламига кирувчи организмлар ҳужайрасининг асосий таркибий қисмидир. ўсимлик тури ва ёшига қараб, ядронинг катта-кичиклиги ҳар хил: чунончи кўпчилик ўсимликлар ҳужайрасида 10—25 мкм; жинсий ҳужайраларда унинг катталиги 500 мкм гача бўлади. цитоплазмада ядро асосан думалоқ, кўп қиррали, урчуқсимон ва бошқа шаклларда катгалиги эса 500 мкм гача бўлади. ўсимлик цитоплазмасида битта ядро бўлади; баъзи тубан ўсимликлар (сувўтлари ва за...

DOC format, 62.5 KB. To download "ядро", click the Telegram button on the left.

Tags: ядро DOC Free download Telegram