tиббиёт биологияси ва генетикаси фани

PDF 43 pages 4.2 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PDF

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

презентация powerpoint ўзбекистон республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги тошкент тиббиёт академияси гистология ва тиббий биология кафедраси тиббиёт биологияси ва генетикаси фанидан маъруза мавзу: тирикликнинг ҳужайравий асослари. ҳужайра биологияси тошкент – 2020 маърузада ўрганиладиган саволлар: 1. ҳужайра назарияси ва унинг моҳияти. ҳужайра эволюцияси; 2. бактерияларнинг биологияси ҳамда улар келтириб чикарадиган касалликлар. 3. эукариот ҳужайрасининг нозик тузилиши ва уни ўрганишнинг тиббиётдаги роли. 4. ҳужайра пролиферацияси: соматик ва жинсий ҳужайраларнинг кўпайиши. 5. митоз патологияси ва унинг тиббиётдаги аҳамияти. мавзу: тирикликнинг ҳужайравий асослари. ҳужайра биологияси маърузанинг мақсади: 1 ҳужайра назарияси ва унинг моҳияти тўғрисида тушунча бериш; 2. прокариот ҳужайралар, уларнинг тузилиши ва тиббий аҳамияти. 3. ҳужайра эволюциясини тушунтириш; 4. ҳужайранинг асосий таркибий қисмлари ва уларнинг вазифаларини баён қилиш; 5. ҳужайра пролиферацияси: соматик ва жинсий ҳужайраларнинг кўпайиши ҳақида маълумот бериш. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: талабаларда ҳужайра тирикликнинг элементар структур, функционал ва генетик бирлиги эканлиги ҳақидаги билимларни шакллантириш. организмдаги патологик жараёнларнинг юзага келишини ҳужайрадаги биологик жараёнлар …

2 / 43

n sharsimon bakteriyalar *sartsinalar – 8 ta va undan ortiq kokklar to’plami http://probakterii.ru/wp-content/uploads/2015/05/zolotistyj-stafilokokk.jpg http://probakterii.ru/wp-content/uploads/2015/05/zolotistyj-stafilokokk.jpg *tayoqchasimon bakteriyalar *tayoqchasimon bakteriyalar o’lchamiga ko’ra 1,0-8,0 mkm bo’ladi. *ularning 4 ta guruhi bor: *rikketsiyalar - 0,3-2,0 mkm kattalikdagi hujayra ichi parazitlari *xlamidiyalar - 0,3 mkm kattalikdagi hujayra ichi parazitlari ular faqat tirik hujayralarda ko’payadi *mikoplazmalar - 0,15-1 mkm kattalikdagi mayda bakteriyalar, mikoplazmoz kasalligini qo’zg’atadi *aktinomitsitlar-rivojlanishining bir qancha davrlarida shoxlanuvchi mitselliy hosil qiladi. http://probakterii.ru/wp-content/uploads/2015/06/hlamidii.jpg http://probakterii.ru/wp-content/uploads/2015/06/hlamidii.jpg *spiralsimon yoki o’ralgan bakteriyalar *2 guruhga bo’linadi: *spiroxetalar –ingichka, uzun spiralsimon shaklli *leptospirallar –vergulsimon, buralgan ip shaklida *nopatogen bakteriyalar: *og’iz va ichak mikroflorasini tashkil qiladi. *nopatogen bakteriyalar xo’jayinlari uchun zararsiz hisoblanadi, ular faqat xo’jayini uchun foydaliligi aniqlangan. bir qancha tadqiqotlar nopatogen bakteriyalar zararli bakteriyalarning o’sishi va ko’payishini to’xtatishi mumkinligini ko’rsatgan. quyidagilar nopatogen bakteriyalarga misol bo’ladi: *epidermal stafilokokk (staphylococcus epidermidis) normal teri florasining bir qismi, *lactobacillus atsidofil normal ichak florasinining bir qismi bo’lib, *escherichia coli - ichak tayoqchasi bakteriyasi yo’g’on va ingichka …

3 / 43

kteriyalarning ichaklarda o’rnashib qolishini oldini oladi, ozuqa moddalarni parchalaydi va keraksiz ozuqa moddalarni o’zlashtiradi. *patogen bakteriyalar *odamlarda infeksion bakterial kasalliklar qo’zg’atuvchilari hisobkanadi: *masalan, o’lat, kuydirgi, moxov, difteriya, zaxm, sil kasalliklarini qo’zg’atadi, helikobakter pilori oshqozon yarasi kasalligini keltirib chiqaradi. прокариот ва эукариот ҳужайралар ўртасидаги асосий фарқлар белгилар прокариотлар эукариотлар ядро шаклланган ядроси йўқ, днк цитоплазмада жойлашган ядроси бор, икки мембранали қобиқ ва ядроча сақлайди. генетик материал ҳалқасимон днк молекуласи, у “бактериал хромосома” дейилади. хромосомадаги чизиқли днк молекуласи. ҳужайра девори бор, пектин ёки муреиндан иборат. ҳайвонларда йўқ, ўсимликларда целлюлозадан ташкил топган, замбуруғларда хитиндан иборат мезосомалар бор йўқ мембрана органоидлари йўқ бор рибосомалар бор, майда бор цитоскелет йўқ бор ҳужайрада моддаларнинг кириш усули ҳужайра девори орқали транспорт қилинади фагоцитоз ва пиноцитоз ҳазм вакуоллари йўқ бор митоз ва мейоз йўқ бор гаметалар йўқ бор хивчинлар бор, аммо тузилиши билан фарқланади. бор ўлчами диаметри ўртача 0,3 – 5,0 мкм диаметри 40 мкмгача ва ундан кўп …

4 / 43

бланади. xix асрнинг 30-йилларига келиб организмларнинг ҳужайравий тузилиши ҳақидаги маълумотлар кўплаб тўпланди,немис олимлари т.шванн ва м.шлейден бу маълумотларни умумлаштириб,1839 йили ҳужайра назариясини яратдилар. ҳужайра назарияси ва унинг моҳияти замонавий ҳужайра назарияси қуйидаги қоидаларни ўз ичига олади: * ҳужайра – тирикликнинг асосий тузилиш – функционал ва генетик бирлигидир. *бир ва кўп ҳужайрали организмларнинг ҳужайралари тузилиши, кимёвий таркиби ва ҳаёт фаолияти билан ўхшашдир. *ҳужайралар мавжуд (она) ҳужайрадан бўлиниш йўли билан кўпаяди. *кўп ҳужайрали организмларнинг функциялари билан ихтисослашиб, тўқима ва органларни ҳосил қилади. *организмнинг яхлитлиги ва унинг қисмларининг интеграцияси биринчи навбатда мнс томонидан амалга оширилади. *органик оламнинг узлуксизлиги, яхлитлиги ва хилма-хиллигининг асосида моддалар алмашинуви, кўпайиш, ирсият, ўзгарувчанлик ва ҳужайраларнинг таъсирчанлиги ётади. ҳужайра назариясининг аҳамияти *тирик табиатнинг морфологик яхлитлилигини тасдиқлаш. *тирик табиатни умумбиологик тушунтириш. *эволюцион жараён ларни тасдиқлаш. ҳужайра эволюцияси кўпчилик олимлар,эукариот ҳужайралар прокариот ҳужайралардан келиб чиққан деб ҳисоблайдилар.эукариот ҳужайралар ва уларнингорганоидлари келиб чиқиши ҳақида бир неча назариялар бор, улардан иккитаси тан олинган бўлиб …

5 / 43

а шакллана борган. олимлар рибосома рнклари нуклеотидлари кетма-кетлигини таққослаш асосида барча тирик организмларни уч гуруҳга:эукариотлар,эубактериялар ва архебактерияларга (охирги иккитаси прокариот)киритса бўлади деган хулосага келишди,чунки бу уч гуруҳ организмларнинг генетик коди айнан бир хил, шунинг учун улар умумий аждодга эга деб уни “прогенот” деб номладилар.натижада прогенот назарияси таклиф қилинди эукариот ҳужайра шаклланган ядро, ташқи биологик мембрана – плазмолемма ва органоидлар ҳамда киритмалардан иборат цитоплазмадан ташкил топган. плазмолемма ҳужайрани ташқи муҳитдан ажратади ва ҳужайрадан ионлар ҳамда макромолекулаларнинг ҳаракатини бошқаради. плазмолемма суюқ-мозаик тузилишга (сингер модели) эга. у икки қават фосфолипиддан оқсиллар ва полисахаридлардан иборат. фосфолипид молекулалари қутбсиз гидрофоб ва қутбли гидрофил томонларга эга. оқсиллар мозаик жойлашган (периферик, интеграл ва ярим интеграл). мембрананинг юзаси моносахарид қолдиқларидан иборат олигосахарид занжирдан ташкил топган. уларнинг функцияси: ташқи сигналларни аниқлаш, ҳужайраларнинг ўзаро алоқасини таъминлаш ва тўқима ҳосил қилиш ва иммун жавоб ҳисобланади. ўсимлик ҳужайралари целлюлозали, замбуруғлар ҳужайралари хитин ва ҳайвон ҳужайраси плазмолеммаси гликокаликсли полисахарид қатлам билан ўралган. ҳужайра …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tиббиёт биологияси ва генетикаси фани"

презентация powerpoint ўзбекистон республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги тошкент тиббиёт академияси гистология ва тиббий биология кафедраси тиббиёт биологияси ва генетикаси фанидан маъруза мавзу: тирикликнинг ҳужайравий асослари. ҳужайра биологияси тошкент – 2020 маърузада ўрганиладиган саволлар: 1. ҳужайра назарияси ва унинг моҳияти. ҳужайра эволюцияси; 2. бактерияларнинг биологияси ҳамда улар келтириб чикарадиган касалликлар. 3. эукариот ҳужайрасининг нозик тузилиши ва уни ўрганишнинг тиббиётдаги роли. 4. ҳужайра пролиферацияси: соматик ва жинсий ҳужайраларнинг кўпайиши. 5. митоз патологияси ва унинг тиббиётдаги аҳамияти. мавзу: тирикликнинг ҳужайравий асослари. ҳужайра биологияси маърузанинг мақсади: 1 ҳужайра назарияси ва унинг моҳияти тўғрисида тушунча бериш; 2. прокариот ҳужайралар, ...

This file contains 43 pages in PDF format (4.2 MB). To download "tиббиёт биологияси ва генетикаси фани", click the Telegram button on the left.

Tags: tиббиёт биологияси ва генетикас… PDF 43 pages Free download Telegram