одам генетикаси ва уни ўрганиш методлари

PPTX 39 pages 10.4 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.4 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 11 одам генетикаси ва уни ўрганиш методлари маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади одам ирсий белгиларини ўрганиш ва уларнинг ирсийланишини аниқлаш. одам ирсий белгилари наслланишини ўрганишда ишлатиладиган методлар билан танишиш. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: одам генетик таҳлил учун ўзига хос объект эканлигини билиш муҳимдир, одам биосферанинг ажралмас қисми бўлиб, барча тирик организмлар каби ирсият ва ўзгарувчанлик қонуниятларига бўсунади. одам генетикаси одамларда учрайдиган ирсий белгиларни ўрганади. ва шундай ирсий белгиларнинг табиатини яхши билиш бўлғуси шифокор учун муҳимдир, бу эса келгуси авлод саломатлигини таъминлашга хизмат қилади. маърузанинг режаси одам ирсий белгиларини ўрганиш ва уларнинг ирсийланишини аниқлаш. одам ирсий белгилари наслланишини ўрганишда ишлатиладиган методлар билан танишиш. таҳлил қилиниши керак бўлган саволлар: одам ирсий белгилари одам ирсиятини ўрганиш методлари. одам биосферанинг бир қисми ва унинг ривожланиш махсули бўлиб барча организмлар қатори ирсият ва ўзгарувчанлик …

2 / 39

лгиларни ўрганди. гальтон френсис (1822-1911), англиялик психолог ва антрополог. биометрияни фанга киритганлардан бири бўлиб, психологик тадқиқотларда тестларни қўллашни тадбиқ этган. одам генетикаси шартли равишда антропогенетика ва тиббиёт генетикасига фарқланади. антропогенетика одам организмидаги нормал белгиларнинг ирсийланишини ўрганади. тиббиёт генетикаси одам организмидаги патологик белгиларнинг ирсийланишини ўрганади. одам генетикаси ва тиббиёт генетикаси олдида ирсий касалликларни ўрганиш ва уларнинг олдини олиш борасида мавжуд муаммолар: генетик тадқиқотлар учун кузатувчи никоҳни ўзи белгиламайди. сунъий равишда мутациялар олиш мумкин эмас. одам балоғат ёшига кеч етилади ва кам авлод колдиради. ҳар хил никоҳлардан туғилган авлодларнинг ўсишида бир хил шароит яратилмайди. ❖ клиник-генеалогик метод (авлодлар шажараси тузиш 1865 й. ф.гальтон киритган) ❖ эгизаклар методи (1875 й. ф.гальтон киритган) ❖ дерматоглифика методи (1892 й. ф.гальтон киритган) ❖ популяцион-статистик метод (1908 й. г.харди ва в.вайнберглар томонидан киритилган) ❖ цитогенетик метод (1956 й. д.тийо ва а.левинлар томонидан киритилган) ❖ биокимёвий метод. ❖ молекуляр-генетик метод ❖ иммуно-генетик метод одам генетикасини ўрганиш методлари одамни …

3 / 39

$ляцияда мутант аллель қанчалик кам учраса, демак, шунча эҳтимол билан касал болалар яқин қариндошлар ўртасида туғилади; • агар ота-оналардан бири касал бўлса касал боланинг туғилиш эҳтимоли 50%; • соғлом индивидлар соғлом наслга эга; • касал индивидни ота-онасидан бири касал бўлади, истисно мутация de novo; • агар иккала ота-она аутосом-рецессив аллельга эга бўлса, касал болаларнинг туғилиш эҳтимоли 25 % бўлади, гетерозиготалар (ташувчилар) 50 % ва 25 % мутант аллельга эга бўлмайди. \ • ота-оналардан бири касал, иккинчиси гетерозигота бўлса касал болалар туғилиши 50 % бўлади; • касалликни юзага чиқиши иккала жинсда бир хил, яъни жинсга боғлиқ эмас; аутосом-рецессив тип: • пробанд (шифокор генетикка мурожаат қилган шахс) касал ота-онаси соғлом, бироқ аналогик касаллик авлодда горизонтал йўналишда (битта авлодда) кузатилади (пробандни жиянларида); • касал ота ёки онадан соғлом бола туғилади; • касал боланинг туғилиш эҳтимоли 25% (касал ва соғломлар нисбати 1:4); • агар пробанд ота-онаси яқин қариндошлар бўлса, пробанд шажарасида касаллар сони ортади. …$

4 / 39

ғилга ўтмайди; 4) ташувчиларда айрим ҳолларда патологияни субклиник белгилар кузатилади. х-хромосомага бириккан доминант типдаги ирсийланиш (масалан, нефроген қандли диабет х-га бириккан эндокрин касаллик) эркакларга нисбатан аёлларда икки баравар кўп учрайди. х-хромосомага бириккан доминант ирсийланишни асосий характерли хусусияти шундаки, эркак касалликни фақат қиз фарзандларига беради, ўғиллари эса соғлом бўлади. касал аёл эса х-га бириккан доминант белгини жинсидан катъий болаларини ярмига беради. 1) касаллик эркак ва аёлларда учрайди, бироқ аёлларда икки баравар кўпроқ; 2) касал эркак мутант аллельни фақат қизларига беради, чунки ўғиллари отадан y-хромомсомани олади; 3) касал аёл мутант генни жинсидан қатъий назар болаларини ярмига беради; 4) мутант ген, яъни касаллик билан эркакларга (гемизигота) нисбатан аёллар камроқ азият чекади (улар гетерозигота). ҳозирги кунда голандрик, яъни y хромосомага бириккан 20 га яқин ген локализацияси аниқланган, жумладан уруғдон ривожланишини детерминацияловчи, сперматогенез ривожланишига жавобгар бўлган ген ёки яна, масалан, гипертрихоз, ихтиоз генллари. y-хромосомага бириккан ген фақат отадан ўғилга ўтади. сперматогенез ёки уруғдон риводланишини таъминловчи …

5 / 39

ланишга мисоллар: витамин д резистент рахит, шарко-мари-тут касаллиги демак, авлодлар шажарасини тузиш ёрдамида қуйидагиларни аниқлаш мумкин: 1.ўрганилаётган белгининг ирсий ёки ирсий эмаслигини. 2. ирсий белгининг наслдан-наслга ўтиш характерини. 3.геннинг пенетранлигини. 4. аутбридинг никоҳда рецессив генларни гомозигота ҳолатга ўтиши натижасида у ёки бу аномалиялар юзага чиқиши, ўлик туғилишлар, эрта ўлим ҳолати, мажруҳ болалар туғилиши сонини ортиши. эгизаклар усули. организмда юзага чиқадиган белгиларнинг хар бири иккита мухим омилга, яъни шу организмнинг ирсиятига ва ташқи мухит шароитига боғлиқ. бу омилларнинг белгиларни юзага чиқаришдаги ўрнини эгизакларни ўрганиш билан кўрсатиш мумкин. эгизакларни ўрганиш усули генетиканинг энг қадимий усули. ф. галтон биринчи бўлиб асос солган. эгизак туғишга мойиллик хусусияти ирсий ҳисобланади. эгизак туғишга мойиллик онадан фақат қизига ўтади ва жинсга боғлиқ бўлган рецессив белги ҳисобланади. монозигота эгизаклар: 1.конкордантлик даражаси юқори бўлади; 2. жинси бир хил. дизигота эгизаклар: 1.дискордантлик; 2. генотипи ҳар хил; 3. жинси бир хил ёки ҳар хил. белгилар конкордантлик % бэ иэ нормада қон …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "одам генетикаси ва уни ўрганиш методлари"

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 11 одам генетикаси ва уни ўрганиш методлари маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади одам ирсий белгиларини ўрганиш ва уларнинг ирсийланишини аниқлаш. одам ирсий белгилари наслланишини ўрганишда ишлатиладиган методлар билан танишиш. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: одам генетик таҳлил учун ўзига хос объект эканлигини билиш муҳимдир, одам биосферанинг ажралмас қисми бўлиб, барча тирик организмлар каби ирсият ва ўзгарувчанлик қонуниятларига бўсунади. одам генетикаси одамларда учрайдиган ирсий белгиларни ўрганади. ва шундай ирсий белгиларнинг табиатини яхши билиш бўлғуси шифокор учун муҳимдир, бу э...

This file contains 39 pages in PPTX format (10.4 MB). To download "одам генетикаси ва уни ўрганиш методлари", click the Telegram button on the left.

Tags: одам генетикаси ва уни ўрганиш … PPTX 39 pages Free download Telegram