одам анатомияси ва физиологияси

DOC 66,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1662978629.doc одам анатомияси ва физиологияси режа. 1. одам анатомияси хакида тушунча. 2. физиология хакида тушунча. 3. одам анатомияси ва физиологиясини келиб чикиш тарихи. 4. хужайранинг умумий тузилиши 5. тукималар-турлари ватикланиш хусусиятлари. одам анатомияси (анатомия грекча апateme-“кесаман” сузидан олинган) одам организмининг тузилишини, унинг ривожланиш процессини урганади. анатомия хар бир органнинг узига хос тафовутларини, шунингдек ташки мухит шароитини органлар тузилиши ва вазифаларига таъсирини хам тадкик килади. шу жихати билан хам анатомия биология фанииииг бир кисми-морфология кисми хисобланади. кадим анатомия фани одам органларини алохида- алохида урганиб келган. уларни узаро муносабатини организмнинг бир бутунлилига эътибор килмай, факат фактларни туплаш билан чегараланиб колган. хозирги даврда организимнинг ягона система эканлиги, унинг ташки мухит билан чамбарчас богликлигини, органларнинг шакли билаи функцияси бир бирига бевосита алокадор эканиии тадкик килади. одам организмининг она корнида усиб, ривожланиб боришини эмбриология (эмбриогенез-embrion - муртак, куртак) фани урганса, тугилгандан кейинги одам хаётининг охиригача булган процессни «ёшга доир» анатомия урганади. организмнинг шаклланиши ва ривожланишига …
2
ди . бундан ташкари физиология одамда жисмоний мехнатга, ёшга караб буладиган узгаришларни , таомларнинг таьсирини урганади хужайралар физиологияси атроф мухитнинг хужайраларга таьсирини урганса , киёсий физиология хар турли организимларда мавжуд процессларни , хар бир шахснинг яшаш жараёнида буладиган физиологик узгаришларни бир- бирига таккослаб урганади. одам анатомияси ва физиологиясининг келиб чикиш тарихи. анатомия фани бошка фанлар катори жуда узок ривожланиш йулини босиб утади, аммо кадим замонларда хукм сурган диний акидаларга кура одам мурдаларини ёриш гунох хисобланган. шунинг учун мурдаларни кесиб урганишга жазм килганлар улим жазосига хукм этилганлар. эрамиздан аввал яшаб утган смит бош мия ва юрак тузилиши тугрисида маълумот берган. хинд табиби бхаскаре бхатше эрамиздан аввалги х-асрга мансуб булган «анатомия таргиботи» асарида органлар, мускуллар, кон томирлар ва нервлар тугрисида бир кадар маълумотлар тупданган. анатомиянинг хакикий ривожланиш даври кадимий юнонлар мамлакатидан бошланади. у ерда тиббиёт фани ривожланган булиб, кос ва книдос мактаблари ташкил этилган. анатомия ва физиологияни ривожланишида катта хисса кушган олимлар: …
3
ология фанларини мукаммал урганган олим. у платон ва аристотельнинг идеалистик гояларини кувватлаб, организм уз вазифаларини уч хил рух оркали бажаради деган хулосага келди: 1-бу рух жигарда пайдо булиб, веналар оркали: 2-юракда вужудга келиб, артериялар воситасида организмга таркалади. 3-мияда пайдо булиб, нервлар оркали организмга таркалади. галин суяклар классификациясини, бойлам ва мускулларни урганиб, уларнинг нерв системасига алокадорлигини урганади. кон томирларда кон окишини 1 чи булиб исботлади. урта асрларда (у-х1) диннинг тускинлик килишига карамай урта осиёда дунёга машхур узбек олими абу али ибн сиио (980-1037) тиббиёт сохасида ривожланишига катта хисса кушди. европада авиценна номи билан машхур булган бу олим фалсафа, адабиёт, математика, химия, астраномия, музикашунослик, медицина билан шугулланган. у бухоро шахри якинидаги афшона кишлогида тугилган. дастлабки илмни бухорода олган ва 17 ёшлик чогидаёк куп фанларни мукаммал эгаллаган. у хоразм ва эронда сарой табиби булиб хизмат килган.ибн сино 100 дан ортик асар яратган, булардан энг каттаси «тиб конунлари» 1000 йилларда ёзилган. китоб 5 жилдлик …
4
ажратиб туради. таркибида цитоплазма билан ядроси бор. ядро цитоплазмадан ядро пардаси билан ажратиб туради. цитоплазмадаги органоидлар (хужайра кисмлари) га митохондрийлар ёки хондрисомалар. хужайра ичидаги эндоплазматик тур парда хужайра маркази, эргастоплазма, рибосома, лизосома, гольжи аппарати, вакуолалар киради. бундан ташкари, хужайрада турли хил киритмалар (ёг, пигмент, гликогеи} хам булиши мумкин. хужайра ядроси-хужайра марказида шар ёки эллипс шаклида жойлашиб, ядро пардаси билан цитоплазмадан ажралиб туради. ядро таркибида ядро пардасинииг ички юзасига ёпишиб жойлашган ядро тури булиб, буёклар билаи ёмон буялади. шунинг учун улар ахроматин моддалир деб аталади. ядро турининг ораликларида турли хажмдаги заррачалар булиб, ядро буялганида тиник куринганидан хроматин доналари дсб аталади. хужайра цитоплазмасида унинг доимий кисмлари-органоидлари булиб, шулар оркали хужайра уз вазифасини бажаради. уму.мий органоидларга митахондрийлар, хужайра ичидаги гольжи тури апарати, хужайра маркази киради ва хамма хужайраларда учрайди. митохондрийларда асосан моддалар алмашинуви (парчаланиши) юзага келади. гольжи аппарати (нозик иплардан тукилган турга ухшайди) моддалар алмашинувида айникса, хужайранинг ажратиш функциясида мухим вазифани бажаради. хужайра …
5
и танадан чикиб кетадиган киритмалар. тукималар-тарихан шакллаиган хужайра ва хужайрасиз жонли моддалардан иборат булиб, тузилиши, шакли, вазифаси ва ривожланиши жихатидан бир хил системалардан иборат. тукималар нерв системаси воситасида ташки ва ички мухит билаи бирга яшайди. одам организми 4 хил тукималардан ташкил топган: 1. сиртки (копловчи) ёки эпителий тукимаси; 2. ички ёки бириктирувчи тукима; 3. мускул тукима; 4. нерв тукима 1. копловчи эпителий тукимаси -факат хужайралардан тузилган булиб, тери устида ва хазм килиш органлари шиллик каватининг устки кисмида, эмбрионнинг ташки кават (эктодерма) дан ривожланган. хазм килиш, нафас олиш ва сийдик-таносил органларидаги шиллик каватларнинг устиии коплаган эпителий эса эмбрион ички кавати (эндодерма) дан тараккий этади. эмбрионнинг урта кавати (мезодерма) дан серроз пардалари эпителийси (мезотелий), мезотелий эпителийсидан плевра, юрак хаптаси, корин пардаси ривожланган. мезепхимадан эса кон ва лимфа томирларини ичини коплаб турувчи кават, мия пардалари ва синовиал бушлик деворини ичидан копловчи кават (эндотелий) тараккий этади-эпителийлар ясси, цилиндрик ва кубик шаклда бир ва бир …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"одам анатомияси ва физиологияси" haqida

1662978629.doc одам анатомияси ва физиологияси режа. 1. одам анатомияси хакида тушунча. 2. физиология хакида тушунча. 3. одам анатомияси ва физиологиясини келиб чикиш тарихи. 4. хужайранинг умумий тузилиши 5. тукималар-турлари ватикланиш хусусиятлари. одам анатомияси (анатомия грекча апateme-“кесаман” сузидан олинган) одам организмининг тузилишини, унинг ривожланиш процессини урганади. анатомия хар бир органнинг узига хос тафовутларини, шунингдек ташки мухит шароитини органлар тузилиши ва вазифаларига таъсирини хам тадкик килади. шу жихати билан хам анатомия биология фанииииг бир кисми-морфология кисми хисобланади. кадим анатомия фани одам органларини алохида- алохида урганиб келган. уларни узаро муносабатини организмнинг бир бутунлилига эътибор килмай, факат фактларни туплаш билан чегарал...

DOC format, 66,0 KB. "одам анатомияси ва физиологияси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.