metal va qotishmalarga termik ishlov berish usullari

DOCX 13 стр. 758,1 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 758,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

metal va qotishmalarga termik ishlov berish usullarini urganish. termik ishlashning moxiyati va maksadi. termik ishlashni diagramma xolati bilan bogʼliqligi, kritik nuqtalar. poʼlatni qizdirish jarayonidagi ichki struktura oʼzgarishlari. termik ishlash usullari. sof termik ishlash.termo-mexanik ishlash.kimyoviy-termik ishlash poʼlatni termik ishlash texnologiyasi. poʼlatni yumshatish, normallash, toblash. yumshatish, turlari. poʼlatni normallash. poʼlatni toblash, toblash usullari. toblanuvchanlik va toblanish chuqurligi. boʼshatish va uning turlari. boʼshatilgan martensit. boʼshatilgan trostit. qotishmalarni termik ishlash l-§. umumiy ma’lumot mashinasozlikda po‘lat va cho‘yanlardan, shuningdek, rangli metall qotishmalaridan tayyorlanadigan ko‘pgina detallar va keskich asboblarning fizik-mexanik va texnologik xossalarini yaxshilash bilan ekspluatatsion ko‘rsatkichlarini oshirish maqsadida termik ishlovlarga beriladi.o ularga termik ishlov berish uchun ma’lum tempe-raturagacha qizdirib, shu temperaturada ma’lum vaqt saqlab turilgandan keyin har xil tezlikda sovitiladi. bunday ishlovda ularning kimyoviy tarkibi o‘zgarmay, strukturasi o‘zgarishi hisobiga xossalari o‘zgaradi. asosiy termik ishlov usullariga yumshatish, normallash, toblash va bo‘shatishlar kiradi. 1. yumshatish. po‘lat buyumlarning donachalarini maydalashtirish bilan strukturasini tekislab, ichki zo‘riqish kuchlanishlardan holi etib, …

2 / 13

iqish kuchlanishlardan holi etib, strukturasini mexanik ishlovlarga moyil etish maqsadida o‘tkaziladi. buning uchun po‘lat buyumlarni fe-fe3c li holat diagrammasidagi as, kritik temperaturadan 3o–5o°c yuqo-riroq temperaturaga qizdirib, shu temperaturada ma’lum vaqt saqlab, keyin pech bilan birga sovitiladi. d) diffuzion yumshatish. yumshatishni bu xilidan ko‘-pincha legirlangan po‘latlarni kimyoviy tarkib notekisligini tekislash maqsadida foydalaniladi. buning uchun evtektoid-gacha bo‘lgan po‘lat buyumlarni fe-fe3c li holat diagram-masidagi as3 kritik temperaturadan 200–300 c yuqoriroq tempera-turada qizdirib shu temperaturada 10–15 soat saqlab, keyin 600oс gacha pech bilan birga so‘ngra havoda sovitiladi. buyumlarni yuqori temperaturada qizdirishda austenit donachalardagi uglerod va bo‘lak elementlar difuziyalanib tarkibi tekislanadi. lekin bu ishlovda austenit donachalari yiriklashadi. shu boisdan diffuzion yumsha-tishdan keyin donachalarni maydalash maqsadida to‘la yum-shatiladi. e) to‘la yumshatish. yumshatishning bu xilidan yirik donachali po‘lat buyumlarning donachalarini maydalash va tekis donachali bilan ichki zo‘riqish kuchlanishlardan holi etish maqsadida foydalaniladi. buning uchun evtektoidgacha bo‘lgan po‘latlarni as3 kritik temperaturadan, evtektoid va evtektoiddan keyingi po‘latlarni as, kritik …

3 / 13

aturadan, evtektoid va evtektoiddan keyingi po‘latlarni esa as, kritik temperaturadan 30–50oс dan yuqoriroq temperaturaga qizdirib, shu temperaturada ma’lum vaqt saqlab keyin zaruriyatga ko‘ra masalan, 600–700oс li muhitga o‘tkazib, unda austentni ferrit bilan sementit fazalarga to‘la parchalanguncha saqlab, so‘ngra havoda sovitiladi. g) donadorli perlit olish maqsadida yumshatish. bu usuldan evtektoiddan keyingi va legirlangan po‘lat buyumlardagi plastinka tarzdagi sementit donacha-larini mayda donachali strukturaga o‘tkazish uchun foydalaniladi. buning uchun po‘lat buyumni as, kritik temperaturadan biroz yuqoriroq temperaturaga (750–760°c) qizdirilib, shu temperaturada ma’lum vaqt saqlanib, keyin pech bilan birga sekin sovitiladi. ma’lumki, po‘lat buyumlarni as, kritik temperaturadan biroz yuqoriroq temperaturada qizdirilganda perlit donachalari austenitga aylanishida, sementit donacha-lari saqlanadi. po‘latni sovitishda esa sementit va bo‘lak donachalarga qo‘shimcha kristallanish markazlari bo‘lib donador strukturali perlit olinadi.o 2. normallash. bu ishlovda po‘lat buyumlarning donachalarini yanada maydalash, bir xil strukturali qilish bilan ichki kuchlanishlardan holi etiladi. buning uchun evtektoid, evtektoidgacha bo‘lgan po‘lat buyumlarni fe-fe3c holat diagrammadagi as3 va evtektoiddan …

4 / 13

dan yuqoriroq temperaturagacha qizdirilib, shu temperaturada ma’lum vaqt tutib turilgach, kritik tezlik – (vk) dan yuqoriroq tezlikda (masalan, sovuq suvda) sovitiladi. shuni qayd etish kerakki, kam uglerodli po‘latlarda uglerodning kamligi va auste-nitning martensit strukturaga o‘tish temperaturasining yuqoriligi sababli toblashda austenitning ferrit bilan sementitga parchalanishi sodir bo‘ladi. shu sababli kutilgan xossaga erishilmaydi. shuning uchun bu xil po‘latlar amalda toblanmaydi, faqat o‘rta va ko‘p uglerodli po‘latlargina toblanadi. evtektoid va evtektoiddan keyingi po‘latlarni toblash uchun ularni as, kritik temperaturadan 30–50oс yuqoriroq temperaturagacha qizdirib, shu tempe-raturada ma’lum vaqt tutib turilgach, tezda sovitiladi. bunda buyum sirtqi qatlamining o‘zak qismiga qaraganda tezroq sovishi ichki zo‘riqish kuchlanishlarini vujudga keltiradi. 21-rasm. po‘latlarning yumshatish va normallash temperaturalarini uglerod miqdoriga qarab belgilash grafigi. agar ichki zo‘riqish kuchlanishlari katta bo‘lsa, buyum darz ketishi mumkin. shu sababli po‘latlarni toblash rejimini belgilashda ularning markasiga, shakliga, o‘lchamlariga, de-vor qalinligiga katta e’tibor bermoq lozim. amalda toblash muhiti sifatida sovuq suv, tuz eritmalari, ishqorlardan foyda-laniladi. 4. …

5 / 13

hlashda qizdirishning umumiy vaqtini – τ harfi bilan, buyumni zarur temperaturagacha qizdirishga sarflangan vaqtni – τ bilan, ularni shu temperaturada saqlash vaqtini – τ harflari bilan belgilasak, unda τ= τ + τ, min. teng bo‘ladi. po‘lat 45ni toblash va bo‘shatish diagrammasi 22-rasm. po‘latlarning toblash va yumshatish temperaturasini uglerod miqdoriga ko‘ra belgilash grafigi. buyumlarning zarur temperaturagacha qizdirish vaqti esa pech temperaturasiga, buyum materialiga, shakliga, o‘lcham-lariga va uni pechga joylash xarakteriga bog‘liq. umumiy holda uni quyidagi empirik formula bo‘yicha aniqlash mumkin: τк = 0,1 k1-k2-k3-d, bu yerda, k1 – muhit koeffitsiyenti (gaz muhit uchun 2, tuz eritmasi uchun 1, metall eritmasi uchun 0,58); k2 – shakl koeffitsiyenti (silindr shakli uchun 2, shar uchun 1); k3 – qizdirish koeffitsiyenti (bir tomonlama qizdirilsa 4, har tomonlama qizdirilsa 1); d – buyumning o‘lchami (maksi-mal qirqimning minimal o‘lchami) mm. buyumlarning zarur temperaturada saqlash vaqti esa uglerodli po‘lat buyumlar kesimining har bir millimetriga 1,0-1,5 minut, legirlangan po‘lat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "metal va qotishmalarga termik ishlov berish usullari"

metal va qotishmalarga termik ishlov berish usullarini urganish. termik ishlashning moxiyati va maksadi. termik ishlashni diagramma xolati bilan bogʼliqligi, kritik nuqtalar. poʼlatni qizdirish jarayonidagi ichki struktura oʼzgarishlari. termik ishlash usullari. sof termik ishlash.termo-mexanik ishlash.kimyoviy-termik ishlash poʼlatni termik ishlash texnologiyasi. poʼlatni yumshatish, normallash, toblash. yumshatish, turlari. poʼlatni normallash. poʼlatni toblash, toblash usullari. toblanuvchanlik va toblanish chuqurligi. boʼshatish va uning turlari. boʼshatilgan martensit. boʼshatilgan trostit. qotishmalarni termik ishlash l-§. umumiy ma’lumot mashinasozlikda po‘lat va cho‘yanlardan, shuningdek, rangli metall qotishmalaridan tayyorlanadigan ko‘pgina detallar va keskich asboblarning fizik-...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (758,1 КБ). Чтобы скачать "metal va qotishmalarga termik ishlov berish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: metal va qotishmalarga termik i… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram