po`latlarga termik ishlov berish

DOCX 7 pages 55.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

9-laboratoriya ishi po`latlarga termik ishlov berish termik ishlashning tuzilishiga va mexanik xossalariga ta’siri ishdan maqsad. uglerodli poiatlam i termik ishlash turi, ba- jarilishi bilan tanishish va ularning tuzilishi o‘zgarishi qonu- niyatlarini takrorlab, mustaqil ravishda zarur termik ishlashlarni olib borib, ishlash natijalarini kuzatish. umumiy m a’lumot. m a’lumki, p o ia t zagotovkalarni termik ishlashda ularni zarur haroratgacha qizdirib, shu haroratda m a’lum vaqt saqlangach, turli tezlikda sovutiladi. bunda ularning kimyoviy tarkibi o‘zgarmasa ham tuzilishi o ‘zgarishi hisobiga mexanik va texnologik xossalari o‘zgaradi. a.a.bochvar tasnifiga ko‘ra termik ishlash 1-xil yumshatish, 2-xil yumshatish, toblash va boshatishlarga ajratiladi 1-xil уumshatishda fazada ozgarishlar bormaydi. bu xil yum shatishlarga diffuzion, qayta kristallanish va ichki zo‘riqish kuchlanishlarini kamaytirish uchun olib boriladigan yumshatishlar kiradi. 2-xil yumshatish faza o‘zgarishlar bilan boradi. bu xil yumshatishlarga to ia va chala yumshatishlar, norm allashlar kiradi. quyida uglerodli po‘latlarni termik ishlashda tuzilish o‘zgarishlarini fe-fe3c holat diagrammasining tegishli sohalarini kuzataylik. m a’lumki, perlit …

2 / 7

yuqoriroq haroratda po‘latlar austenit tuzilishli bo‘ladi. savol tug iladiki, nima uchun polatlarni to‘la yumshatishda, toblashda, normallashda ularni лзз kritik haroratdan 30-50°c gradus yuqoriroq qizdirish zarur. kuzatishlar ko‘rsatadiki, polatlarni qizdirishda ularning donlari, o‘lchami qaytarilganlik darajasiga ko‘ra turli tezlikda yiriklashadi. masalan, yaxshi qaytarilmagan evtektoid po‘latlarning donlan olcham i acl+ 30 :50 °c haroratgacha o‘zgarmasada bu haroratdan yuqoriroq haroratda keskin yiriklashadi. yaxshi qaytarilgan po‘latlarda esa donlar o‘lchamining keskin o‘zgarishi 900-950°c haroratga to‘g‘ri keladi. buning boisi shundaki, donlararo joylashgan oksidlar, nitridlar, sulfidlar va boshqa birikmalar shu haroratga qadar donlar o‘sishiga qarshilik ko‘rsatadi, lekin harorat 900-950°c ga yetganda ularning austenitda erishi yuz beradi. binobarin ular donlar o‘sishiga qarshilik ko‘rsata olmaydilar. poiatlam ing bu xususiyatini qizdirish haroratlarini belgilashda e’tiborga olish kerak. agar polatlarni bu kritik haroratdan o‘ta qizdirilsa, masalan, 1000 -1100°c gacha austenit donlar yiriklashib ketadi. m a’lumki, donlar qancha yirik bo‘lsa, ular shuncha m o‘rt boiadi. agar polatlarni ae chiziqqa (fe-fe3c diagrammasiga qarang) yaqin haroratda …

3 / 7

bilan perlit donlari o‘lchamini o‘zgartirish mumkin. quyida po‘latlami termik ishlash usullari va ularni qanday bajarish haqida m a’lumotlar keltiriladi. och sariq 220* nurlanishnmg ' boshlanishi 530- 5800 sariq 230° to'q sariq 240° jigarrang 255° jigarrang qizil265" binafsha m * to’q havorang m - № “ och havorang 315 - kulrang 330°325° metallarni qizdirishda ularning cho‘g‘lanish ranglari : to’q qizil 580- to'q olcha rang 550-650° · 720° olcha rang' 720-780° och olcha rang 780-830 ° qizil 630- 900 a och qizil 900- 1050° sariq 1050- 1150° och sariq 1150-1250c 12so- oq izo q 'b q юкор. diffuzli yumshatishdan quyma po‘lat zagotovkalar kimyoviy tarkibining notekisligini tekislash maqsadida foydalaniladi. buning uchun evtektoidgacha bo‘lgan po‘lat zagotovkalarni as3 kritik haroratdan 200-300°c yuqoriroq haroratgacha qizdirib, shu haroratda 10-15 soat saqlanadi, keyin 600°c haroratgacha pech bilan birga, so'ngra havoda sovutiladi. zagotovkalarni yuqori haroratda qizdirishda austenit donlaridagi uglerod va boshqa elementlar diffuziyalanib, tarkibi deyarli tekislanadi va bunda austenit …

4 / 7

i maydalash yo‘li bilan tekislab, ichki zo‘riqish kuchlanishlaridan holi etish maqsadida foydalaniladi. buning uchun evtektoidgacha boigan p o ia t zagotovkalarni asz kritik haroratdan, evtektoid va evtektoiddan keyingi polatlarni a sl kritik haroratdan 30-50°c yuqoriroq haroratgacha qizdirib, shu haroratda m a’lum vaqt saqlab, keyin pech bilan birga sovutiladi. shuni ham qayd etish lozimki, agar evtektoiddan keyingi p o ia t zagotovkalar ast kritik haroratli chiziqdan yuqoriroq haroratgacha qizdirib, shu haroratda m a’lum vaqt saqlab, keyin pech bilan birga sovutilganda ajratilayotgan ikkilamchi sementit perlit donlarini o‘rab mo‘rtlashtirib yuboradi. shu sababli bu polatlar austenit tuzilishli xolgacha qizdirilmaydi. chala yumshatish. yumshatishning bu xilidan p o ia t zagotovkalarni ichki zo‘riqish kuchlanishlaridan holi etib, mexanik ishlovlarga moyil etish maqsadida o‘tkaziladi. buning uchun polatlarni 750-780°c haroratgacha qizdirib, shu haroratda m a’lum vaqt saqlab, keyin pech bilan birga sekin sovutiladi. izotermik yumshatish. bu usuldan to la yumshatish maqsadlarida foydalaniladi. bunda evtektoidgacha b o ig an p …

5 / 7

ilganda perlit donlari austenitga aylanib, sementit donlari saqlanib qoladi. bu polatlarni shu haroratdagi holatidan sovutishda esa sementit va begona birikmalarning donlari qo‘shimcha kristallanish markazlari hosil qilib, mayda, donador perlit tuzilma olinadi. normallash. p o ia t zagotovkalaming donlari maydalanib bir tekis tuzilmali b o iib qoladi va ichki kuchlanishlardan holi etiladi. buning uchun p o ia t zagotovkalarni markasiga ko‘ra as3 yoki ast kritik haroratdan 30-50°c yuqoriroq haroratgacha qizdirib, shu haroratda m a’lum vaqt saqlab, keyin havoda sovutiladi. po latlaming markalariga ko‘ra bu ishlovdan yumshatish yoki toblash o‘mida foydalansa ham boiadi. toblash. bu usuldan konstruksion polatlardan tayyorlanadi- gan tishli glldiraklar, vallar, kulachoklar va boshqalarning pux- taligini, asbobsozlik polatlardan tayyorlanayotgan keskichlarning keskirligini ko‘tarib kam yeyiladigan tish maqsadida foydalaniladi. buning uchun evtektoidgacha boigan p o ia t zagotovkalar as3 kritik haroratdan evtektoid va evtektoiddan keyingi polatlar a sl kritik haroratdan 30-50°c yuqoriroq haroratda qizdirilib, shu haroratda m a’lum vaqt saqlanadi, keyin kritik …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "po`latlarga termik ishlov berish"

9-laboratoriya ishi po`latlarga termik ishlov berish termik ishlashning tuzilishiga va mexanik xossalariga ta’siri ishdan maqsad. uglerodli poiatlam i termik ishlash turi, ba- jarilishi bilan tanishish va ularning tuzilishi o‘zgarishi qonu- niyatlarini takrorlab, mustaqil ravishda zarur termik ishlashlarni olib borib, ishlash natijalarini kuzatish. umumiy m a’lumot. m a’lumki, p o ia t zagotovkalarni termik ishlashda ularni zarur haroratgacha qizdirib, shu haroratda m a’lum vaqt saqlangach, turli tezlikda sovutiladi. bunda ularning kimyoviy tarkibi o‘zgarmasa ham tuzilishi o ‘zgarishi hisobiga mexanik va texnologik xossalari o‘zgaradi. a.a.bochvar tasnifiga ko‘ra termik ishlash 1-xil yumshatish, 2-xil yumshatish, toblash va boshatishlarga ajratiladi 1-xil уumshatishda fazada ozgarishlar bo...

This file contains 7 pages in DOCX format (55.3 KB). To download "po`latlarga termik ishlov berish", click the Telegram button on the left.

Tags: po`latlarga termik ishlov berish DOCX 7 pages Free download Telegram