тупрокнинг кимёвий таркиби

DOC 142,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363684771_42405.doc тупрокнинг кимёвий таркиби www.arxiv.uz режа: 1. асосий кимёвий элементларнинг тупрок ва жинслардаги микдори ва таркалиши. 2. тупрок гранулометрик фракцияларининг кимёвий таркиби. 3. тупрок профили бўйлаб кимёвий таркибининг ўзгариши. 4. тупрокдаги асосий кимёвий элементлар. (с, o, n, k, p,s,si, al, fe, ca, mg), уларнинг бирикмалари, микдори ва ахамияти. 1. маълумки, тупрок минерал, органик ва органик-минерал моддалардан иборат. тупрокнинг кимёвий таркиби она жинсларга боглик бўлса-да, ундан кескин фарк килади ва асосан турли бирикмалар холидаги элементлардан ташкил топган. тупрок кимёвий таркибининг ўзига хос хусусияти, ундаги органик моддалар (жумладан гумус) нинг мавжудлиги, айрим элемент бирикмаларининг турлича шаклдалиги ва вакт ўтиши билан таркибининг доимий бўлмаслигидир. тупрокдаги минерал бирикмаларнинг асосий манбаи ер пўсти каттик кобиги (литосферада) ги хар хил тог жинслари хисобланади. органик моддалар эса турли ўсимлик ва жониворларнинг хаёт-фаолияти натижасида тупрокда тўпланади. минерал ва органик моддаларнинг ўзаро таъсири туфайли тупрокдаги органик-минерал комплексининг мураккаб бирикмалари хосил бўлади. маълум бўлган кимёвий элементларнинг барчаси тупрок таркибида мавжудлиги …
2
би бир-бирига ўхшашдир. масалан, литосфера ва тупрокда кислород биринчи, кремний-иккинчи ўринда туради. сўнгра алюминий, темир сингарилар микдори хам якиндир. 7-жадвал литосфера ва тупрок таркибидаги кимёвий элементларнинг ўртача нисбий микдори, фоиз хисобида а.п.виноградов, 1950) элементлар литосфера тупрок элементлар литосфера тупрок o 47,20 49,00 c 0,10 2,00 si 27,60 33,00 s 0,09 0,085 al 8,80 7,14 mn 0,09 0,085 fe 5,10 3,80 p 0,08 0,08 ca 3,60 1,37 n 0,01 0,10 na 2,64 0,63 cu 0,01 0,002 k 2,60 1,36 zn 0,005 0,005 mg 2,10 0,60 co 0,003 0,0008 ti 0,60 0,46 b 0,0003 0,001 h 0,15 5,40 mo 0,0003 0,0003 аммо тупрокдаги баъзи элементлар микдори литосферадан кескин фарк килади. жумладан, тупрокда литосферадагига нисбатан углерод 20 марта ва азот микдори 10 баробар кўпдир. тупрокда бу элементларнинг тўпланиши турли организмларнинг фаолияти билан боглик бўлиб, организмлар таркибида углерод 18, азот 0,3 фоизни ташкил этади (а.н.виноградов). нураш ва тупрок пайдо бўлиш жараёнлари натижасида айрим элементлар …
3
асослар кам бўлади. нам иклим шароитида говак жинсларда асосли тузлар кам бўлиб, курук иклимли районларда аксинча кўп тўпланади. она жинсларнинг кимёвий таркиби маълум даражада унинг механик ва минералогик таркибини акс эттиради. жумладан, кварцга бой кумли тупрок асосан кремнизёмдан ташкил топган. механик таркиби канчалик огир бўлса, иккиламчи-юкори дисперс минераллар шунча кўпаяди. унда кремнезем камайиб, алюминий ва темир оксидлари, шунингдек кимёвий бириккан сув микдори кўпаяди. демак, тупрокнинг кимёвий таркиби тупрок пайдо килувчи жинсларнинг геокимёвий хусусиятларига бевосита боглик. тупрок пайдо бўлиш жараёнлари натижасида турли тупрок типларидаги кимёвий элементларнинг профил бўйлаб ўзига хос таркалиши (дифференциацияси) рўй беради. барча тупроклар таркиби она жинслардан фарк килиб, юкори горизонтларида органик моддаларнинг тўпланиши натижасида биологик мухим элементлар - углерод, азот, фосфор, олтингугурт, кальций сингариларнинг кўпайиши характерлидир. бу маълумотлар тупрокнинг ўзига хос кимёвий таркибга эга эканлигини кўрсатади. аммо тупрокнинг кимёвий таркиби нураш ва тупрок пайдо бўлиш жараёнлари натижасида ўзгариб боради. 2. айрим гранулометрик фракциялар минералогик таркибининг турлича бўлишлиги сабабли …
4
96,87 1,66 0,25 0,00 0,48 20-30 93,79 3,54 0,49 0,00 0,83 170-180 94,63 3,12 0,39 0,20 0,71 0,25-0,1 2-10 92,95 4,68 0,39 0,00 1,25 20-30 88,88 6,57 0,68 0,00 1,55 170-180 89,58 6,99 0,59 0,00 1,83 0,1-0,01 2-10 87,66 7,90 1,18 0,00 1,54 20-30 88,86 6,43 0,88 0,40 1,95 170-180 83,48 10,62 1,58 0,10 2,10 0,01-0,001 2-10 74,13 17,58 1,43 0,10 3,41 20-30 58,46 26,80 9,13 1,59 1,69 170-180 63,77 22,45 7,33 2,20 1,92 <0,001 2-10 61,33 27,42 3,46 0,52 3,56 20-30 47,57 33,40 13,11 1,72 1,61 170-180 50,79 28,95 12,54 2,52 2,57 келтирилган маълумотлар шуни кўрсатадики, фракциялар ўлчамининг кичрайиши билан sio2 нинг микдори конуний равишда камаяди, al2o3 ва fе2о3 ларнинг микдори эса кўпайиб боради. чамаси, тупрок ва тупрок пайдо килувчи жинслар гранулометрик таркибига кўра уларнинг ялпи кимёвий таркиби хам ўзгаради. 3. бир хилдаги тупрок пайдо килувчи жинсдан хосил бўлган тупрок профилидаги айрим горизонтлар ялпи кимёвий таркибидаги фарк тупрок пайдо …
5
катлар таркибига киради. кремний ўсимлик хаётида, жумладан улар поясининг пишик бўлишида катта ахамиятга эга. кремний ўсимлик танаси, бошоклари, поясида кўп тўпланади ва шамол эсганда, ёмгир ёкканда шохларининг эгилиб огмаслиги учун уларнинг мустахкамлагини оширади. ўсимлик одатда кремнийни эритмадан олади. ќозирги вактда ўсимликлар танасининг пишиклигини оширишда (масалан, манзарали гулчиликда) кремнезёмнинг сувда тез эрийдиган тузларидан фойдаланилади. алюминий. тупрокда алюминий бирламчи ва иккиламчи минералларнинг таркибида, органик-минерал комплекс шаклида ва сингдирилган холатда (кислотали тупрокларда) бўлади. алюминий саклаган бирламчи ва иккиламчи минераллар парчаланганда, унинг таркибидаги алюминий гидрооксидлари ажралиб, бир кисми (кам харакатчан формаси) ўз жойида колади ва кисман золь холатида эритмага ўтади. кислотали шароитда (рн<5) алюминий гидрооксиди анча харакатчан бўлиб, алюминий эритмада аl(он)2+ аl(он)2+ ионлари холида юзага келади ва ўсимликларнинг ўсишига салбий таъсир этади. сувда эрийдиган ва коллоидли алюминий гидрооксиди органик киислоталар билан таъсирлашиб, анча харакатчан комплекс бирикмалар хосил килади ва тупрок профили бўйлаб аралашиб таркалади. алюминийнинг ўсимликлар хаётидаги роли катта. алюминийнинг азотли бирикмаси ўсимликларнинг кургокчиликка …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тупрокнинг кимёвий таркиби"

1363684771_42405.doc тупрокнинг кимёвий таркиби www.arxiv.uz режа: 1. асосий кимёвий элементларнинг тупрок ва жинслардаги микдори ва таркалиши. 2. тупрок гранулометрик фракцияларининг кимёвий таркиби. 3. тупрок профили бўйлаб кимёвий таркибининг ўзгариши. 4. тупрокдаги асосий кимёвий элементлар. (с, o, n, k, p,s,si, al, fe, ca, mg), уларнинг бирикмалари, микдори ва ахамияти. 1. маълумки, тупрок минерал, органик ва органик-минерал моддалардан иборат. тупрокнинг кимёвий таркиби она жинсларга боглик бўлса-да, ундан кескин фарк килади ва асосан турли бирикмалар холидаги элементлардан ташкил топган. тупрок кимёвий таркибининг ўзига хос хусусияти, ундаги органик моддалар (жумладан гумус) нинг мавжудлиги, айрим элемент бирикмаларининг турлича шаклдалиги ва вакт ўтиши билан таркибининг доимий бўлм...

Формат DOC, 142,0 КБ. Чтобы скачать "тупрокнинг кимёвий таркиби", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тупрокнинг кимёвий таркиби DOC Бесплатная загрузка Telegram