ijtimoiy pedagogikaning nazariyasi asoslari

DOCX 69 sahifa 1,8 MB Bepul yuklash

69 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,8 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 69

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 69

mavzu:‘‘ijtimoiypedagogikaningnazariyasoslari”. kursishi mundarija: kirish………………………………………………………………………...…2 ibob.ijtimoiypedagogikahaqidatushuncha.………………………………4 . 1.1ijtimoiypedagogikaningmazmuni,maqsadvavazifalari…………….6 1.2.ijtimoiypedagogikaningtarkibiyqismlari……………………………8 1.3.ijtimoiypedagogikaningasosiytushunchalari…………………………10 iibob.o‘zbekistondaijtimoiypedagogikafani. 2.1.ijtiomiypedagogikaningrivojlanishtarixi.………………………………..20 2.2.ijtimoiypedagogikaningrivojlanishidagishart-sharoitlar………………….25 2.3.ijtimoiypedagogfaoliyatiniyo’lgaqo’yish…………………………………27 iii-bob. xulosa……………………………………………………………………...….36 foydalanilganadabiyotlarro‘yxati………………………....37 2 kirish mamlakatimizda qonunlar ustivorligiga amal qilinadigan demokratik jamiyatni barpo etishga kirishilgan bugungi kunda jamiyatimizning barcha a’zolarini, birinchi navbatda o‘sib kelayotgan yosh avlodni ijtimoiy ruxda tarbiyalash g‘oyat dolzarb masalalardan hisoblanadi. zero, har bir shaxs birinchidan, jamiyatimizning a’zosi sifatida ijtimoiy hayotimizda amalga oshirilayotganislohotlar,yangilanishlarningyaratuvchisi,jamiyatsub’ektibo‘lsa; ikkinchidanesa,umazkurjarayonningqatnashchisidir.bujihatdanolgandainson jamiyatning ob’ektidir. ma’lumki, jamiyat taraqqiyoti, ijtimoiy-ma’naviy hayotningrivojlanishimurakkabjarayonlardaniborat.albatta,bundayjarayon kishilargaturlichata’sirko’rsatadi.bilimsaviyasiyetarliybo‘lgan,e’tiqod-iymonibutbilgankishilarharqandaymurakkabliklarboshqachaqilibaytganda, barchaqiyinchiliklarnibardoshbilanbartarafetishgaharakatqilsa,ba’zilarbunday xolatdanesankirabqoladilar.natijadaijtimoiyhayotgaloqaydlarchamunosabatda bo‘ladi,ba’zibirlaresahayotningyengiltomoninitanlaydilar.bundaykishilar o‘zlariningxuzurhalovatlarinio‘ylaydilar.bunibozoriqtisodiyotisharoitidagi qiyinchiliklar yoki turli mafkuraviy g‘oyalar oqimi harakatidagi jarayonidan yaqqolko‘rishimizmumkin.bundantashqarihozirgivaqtdaijtimoiyhayotimizga, turmushtarzimizgayotbo‘lgangiyoxvandlik,foxishabozlik,qonunbuzarlik,turli aqidaparas

2 / 69

tlikkabiillatlarninghamsuqulibkiribkelishiayrimkishilar,ayniqsa yoshlartarbiyasigasalbiyta’sirko‘rsatmoqda.shundayekan,salbiyog‘ishlar girdobigakirganshaxslarbilantarbiyaviyishlarko‘laminikuchaytirish,ta’sir ko’rsatishningdarajasinioshirishnitaqozaetadi. buxususdayurtboshimizi.a.karimovo‘ziningbarchanutqvaasarlarida, ayniqsa,«yuksakma’naviyatyengilmaskuch»kitobidaalohidata’kidlabo‘sib kelayotganyoshavlodnima’naviyjihatdanbarkamolqilibtarbiyalashdavlat ijtimoiy-iqtisodiy siyosatining markazini tashkil etilishligini uqtiradi. buning uchunesakengommashujumladansalbiyog‘ishgamoyilbo‘lganshaxslarbilan shug‘ullanishningfaolyo‘l,usul,vositalarinianiqlash,ulargatarbiyaviyta’sir ko‘rsatishning uslubiyotini ishlab chikish zarur. bunday ma’suliyatli ish esa umumiy pedagogikaning alohida soxasi bo‘lgan «ijtimoiy pedagogika”ning zimmasidadir.chunki,tarbiyaviyishnafakatta’limmuassasalarida,balki,ijtimoiy hayotimizningbarchajabhalaridaamalgaoshiriladi.keyingiyillardapedagogika yo‘nalilishidagi oliy o‘quv yurtlarining pedagogika va psixologiya ta’lim yo‘nalishida“ijtimoiypedagogika”fanio‘qitilibkelinmoqda. bizningcha, bu fanni barcha oliy o‘quv yurtlarining mavjud ta’lim yo‘nalishlaridao‘qitilishimaqsadgamuvofiqbo‘ladi.sababishundaki,mazkur o‘quvyurtlarinitamomlabtegishlijoygamutaxassisbo‘libkelganlaro‘znavbatida o‘zifaoliyatko‘rsatayotganob’ektdaijtimoiypedagoglikvazifasinihambajaradi. mazkur o‘quv qo’llanma tayyorlashda respublikamizdagi yetakchi pedagog 3 tadqiqotchilarqurbonovm.q.,qurboniyazovaz.q.,begmatova.,isaqovam., rossiyalikpedagoglar galaguzova m.a., mudrika.v., podlasiy i.p.hamda toshkent davlat pedagogika universitetining “pedagogika”, “defektologiya» kafedralaridagimateriallardanijodiyravishdafoydalanildi. 4 ijtimoiypedagogikahaqidatushuncha. ijtimoiypedagogikaningfansifatidagitutgano‘rni,mohiyatihaqidafikr yuritishdanilgari«ijtimoiypedagogika»atamasigae’tiborniqaratishzarur.zero undamustaqil“ijtimoiy”,“pedagogika”yo‘nalishdaniboratbo‘lganmustaqilfan mujassamlashgandi

3 / 69

r. bir necha fanlarning bunday birlashuvi tasodifiy xol bo‘lmasdanbalki,uixtisoslashuvjarayonlaribilanbog‘liqdir.darhaqiqatfan olamidakeyingiyillardaixtisoslashuvjarayonibirmuncharivojlandi.bunibirgina pedagogikafanimisolidahamko‘rishimizmumkin.jumladan,«maktabgacha pedagogika», «maktab pedagogikasi», «maxsus pedagogika», «kasb-xunar pedagogikasi», «oila pedagogikasi», kabilar. fanlarni bu taxlitdagi o’zaro birlashuvining asosida ma’lum bir maqsadga qaratilganlik yotadi. bu xolni «ijtimoiy pedagogika» dan ham aniq ko‘rish mumkin. darxaqiqat ijtimoiy pedagogikahampedagogikakabita’limtarbiyajarayonivaxodisalarinio‘rganadi ammoshunihamta’kidlabo‘tishjoizki,uularnimuayyano‘zigaxosyo‘nalishda o‘rganadi.chunki,mazkurfanningo‘zigaxosbo‘lgantomoni“ijtimoiy”iborasida mujassamlashtirilganligidir. “ijtimoiy” (lotincha – socialis – umumiy) tushunchasiningasosinishaxslar,shaxslararomunosabatlarningturlishakllaribilan bog‘liqjarayonlartashkiletadi.bundanshundayxulosakelibchiqadiki,agarda pedagogikao‘sibkelayotganyoshavlodlarningta’lim-tarbiyasihaqidagifanbo‘lsa, ijtimoiypedagogikata’lim-tarbiyajarayonlaridabolaningjamiyatdagihayotga qo‘shilishigabog‘liqqonuniyatvaxodisalarnio‘rganadi.buo‘rindashuniham aytibo‘tishjoizki,bolaningjamiyatga“kirish”jarayoni,uningmuayyanijtimoiy tajribaniqo‘lgakiritishi(bilim,qadriyat,yurish-turishqoidalari)bilanbog‘liqdir. buniijtimoiylashuvdeyiladi. agardabizijtimoiypedagogikamohiyatiniuningob’ektvapredmetini qiyoslash orqali aniqlamoqchi bo‘lsak quyidagi holat kelib chiqadi. pedagogikaning ham, ijtimoiy pedagogikaning ham ob’ekti- bu bola, biroq o‘rganish predmetlari turlicha. pedagogikaning o‘rganish predmeti bolani tarbiyalashqonuniyatlarihisoblansa,ijtimoiypedagogikaningpredmetiesabolani ijtimoiylashtirishqonuniyatlaridir.shusababliijtimoiypedagogikajamiyatniva ijtimoiy munosabatlarni o‘rganadi, hamda insonlar bir-birlari bilan qanday muomalagakirishishlarini,nimauchunbirguruhgabirlashishlarinivajamiyatning boshqa ijtimoiy masalalarini aniqlashga

4 / 69

harakat qiladi. shuningdek u bu muammolarniijtimoiypedagogikavazifalarigamosravishdao‘rganadi.bugungi kungakelgandaijtimoiypedagogikamustaqilfansifatidafaoliyatko‘rsatmoqda. hozirdauningnazariyvaamaliyfaoliyatisohasigamaktabvamaktabdan tashqarimuassasalardagitarbiyavaqaytatarbiya,bolalaruylari,qariyalaruylarida yashovchilargag‘amxo‘rlik,huquqbuzarlarbilanishlash,kabilarkiradi.ijtimoiy pedagogikaning o’ziga xosharakteri uning boshqa fanlar bilan munosabatida bevositanamoyonbo‘ladi.falsafavaijtimoiypedagogika.falsafainsonborlig‘i 5 masalalarini o‘rtaga qo‘yadi va ularga javob topishga harakat qilib, dunyoqarashningumumlashgantiziminiishlabchiqadi. ijtimoiypedagogikaning“ijtimoiytarbiyafalsafasi”bo‘limiinsonvauning tarbiyasigamuayanqarashlardankelibchiqadivabuqarashlardahardoimuyoki bu falsafiy asoslarga suyanadi. etika va ijtimoiy pedagogika. etika axloqiy tasavvurvaqarashlarrivojlanishiningumumiyqonuniyatlarini,shuningdek,u tartibgasolayotganaxloqiyongshakllarinivaularningaxloqiyfaoliyatinitahlil qiladi.ijtimoiypedagogikaetikashakllantirgantamoyillardanfoydalanadihamda tarbiya usullari va maqsadlarini ishlab chiqadi. sotsiologiya va ijtimoiy pedagogika. sotsiologiya-jamiyat, ijtimoiy munosabatlar va ijtimoiy tarbiya uslubiyatirivoji,faoliyatyuritishi,shakllanishqonuniyatlarihaqidagifan.ijtimoiy tarbiyasotsiologiyasiijtimoiylashuvmuammolarinio‘rganishjarayonidaijtimoiy bitimsohalariningbirqatorma’lumotlari(yosh,shaharvaqishloq,damolish, ommaviyaloqalar,yoshlar,axloq,ta’lim,jinoyatchilik,din,oilasotsiologiyasi)dan foydalanadi.etnografiya,etnopsixologiyavaijtimoiypedagogika.etnografiya halqlarning maishiy va madaniy xususiyatlarini o‘rganadi. etnopsixologiya insonlar ruhiyatining etnik xususiyatlari, milliy harakteri, milliy o‘z-o‘zini anglashning shakllanishi qonuniyatlari, etnik steriotiplarini o‘rganuvchi bilim sohasi.ijtimoiypedagogikao‘ziningasosiymuammosibo‘lganijtimoiylashuv jarayonininazariyvaamaliyjihatdanasoslashdaetnografiyavaetnopsixologiya fanlarigahammuro

5 / 69

jatqiladivaoziqlanadi.jumladan,ijtimoiypedagogikada umuminsoniytarbiyatamoyillarigamostushadiganvao‘znavbatidaetnosda shakllangan tarbiya usullaridan shu halq doirasida ijtimoiy tarbiya tizimida foylanishtavsiyaetiladi.ijtimoiyvayoshpsixologiyasihamdaijtimoiypedagogika. “ijtimoiypsixologiya”insonlarniijtimoiyguruhlargaqo‘shilishlarixolatini keltiribchiquvchiinsonfaoliyativayurish-turishqonuniyatlari,shuningdekbu guruhlarning psixologik ta’riflarini o‘rgansa. “yosh psixologiyasi” esa inson ruhiyati dinamikasi va yosh xususiyatlari shuningdek shaxs rivojlanishining yoshgabog‘liqomillarinihamo‘rganadi.ijtimoiypedagogikaijtimoiylashuvva viktimologiya (jinoyatshunoslik) muammolarini o‘rganishda va ijtimoiy tarbiyaning uslubiyotini tadqiq etishda ijtimoiy va yosh psixologiyasi ma’lumotlaridan foydalanadi. shu bilan birga ijtimoiylashuv muammolari sotsiologiya tomonidan o‘rganilganligi sababli ijtimoiy pedagogika ba’zi sotsiologik nazariya, usul va vositalardan ham foydalanadi. yuqoridagi fikr mulohazalardankelibchiqilganholdaijtimoiypedagogikagaquyidagichata’rif berish mumkin: ijtimoiy pedagogika-shaxsni ijtimoiylashuvi qonuniyatlarini o‘rganish, jamiyatning ijtimoiy muammolarini hal qilish maqsadida ijtimoiy pedagogikfaoliyatningsamaraliusullari,texnologiyalariniishlabchiqishvaularni qo‘llashgaqaratilganpedagogikasohasi.bundantashqari,ijtimoiypedagogikaga bola ijtimoiylashuvi qonuniyatlarini o‘rganadigan va mutaxassislarni ijtimoiy 6 tarbiyavata’limusullarivatexnologiyasibilanta’minlaydiganfansifatidata’rif bersahambo‘ladi.ijtimoiypedagogikafansohasisifatidabirqatorfazifalargaega bo‘lib,ularniquyidagichaguruhlashmumkin: nazariyvazifa:ijtimoiypedagogikbilimlarnito‘plabzamonaviyjamiyatda o‘rganayotganjarayonvaxodisalarningto‘liqtasvirinituzishgaintilishdanamoyon bo‘ladi.amaliyvazifalarga:-ijtimoiypedagogikaningijtimoiylashuvigatashkiliy-pedagogik va psixologik yo‘nalishlardagi ta’sirini samarali takomillashtirish ishlarinianiqlashbilanbog‘liqbo‘lganishlarkiradi.bundayishla

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 69 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ijtimoiy pedagogikaning nazariyasi asoslari" haqida

mavzu:‘‘ijtimoiypedagogikaningnazariyasoslari”. kursishi mundarija: kirish………………………………………………………………………...…2 ibob.ijtimoiypedagogikahaqidatushuncha.………………………………4 . 1.1ijtimoiypedagogikaningmazmuni,maqsadvavazifalari…………….6 1.2.ijtimoiypedagogikaningtarkibiyqismlari……………………………8 1.3.ijtimoiypedagogikaningasosiytushunchalari…………………………10 iibob.o‘zbekistondaijtimoiypedagogikafani. 2.1.ijtiomiypedagogikaningrivojlanishtarixi.………………………………..20 2.2.ijtimoiypedagogikaningrivojlanishidagishart-sharoitlar………………….25 2.3.ijtimoiypedagogfaoliyatiniyo’lgaqo’yish…………………………………27 iii-bob. xulosa……………………………………………………………………...….36 foydalanilganadabiyotlarro‘yxati………………………....37 2 kirish mamlakatimizda qonunlar ustivorligiga amal qilinadigan demokratik jamiyatni barpo etishga kirishilgan bugungi kunda jamiyatimizn...

Bu fayl DOCX formatida 69 sahifadan iborat (1,8 MB). "ijtimoiy pedagogikaning nazariyasi asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ijtimoiy pedagogikaning nazariy… DOCX 69 sahifa Bepul yuklash Telegram