ijtimoiy pedagogikaning tarixi

PPTX 13 стр. 86,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 86,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

o’zbekistonda ijtimoiy pedagogikaning shakillanish tarixi o’zbekistonda ijtimoiy pedagogikaning shakillanish tarixi nurilloeva madina ijtimoiy pedagogika fan sifatida respublika miz mustaqillikni qo’lga kiritgandan so’ng o’qitila boshlagan bo’lsa-da, ijtimoiy tarbiya, ijtimoiy faoliyatijtimoiy ximoya ko’rinishida qadimiy ildizlarga ega. ilk diniy -falsafiy (avesto) va adabiy (alpomish, go’ro’g’li) manbalarda biz insonning ijtimoiy kelib chiqishi nuqtai nazaridan pedagogik qarashlarning aks etishini ko’ramiz. keyinchalik vivii asrlarda markaziy osiyo hududida islom dinining tarqalishi yangi ma’naviy, axloqiy qadriyatlarni olib keldi va ular mintaqada oila va jamiyat tarbiyasi tizimiga ta’sir ko’rsatdi. markaziy osiyoning arab halifaligi tarkibiga kirishi madaniy almashuv, fikr va qarashlarning erkin kurashi, o’zaro munosabatlarning shakllanishiga olib keldi. moddiy barqarorlik va ishlab chiqarish hamda savdo rivoji ehtiyojlariga asoslangan yangi ijtimoiyiqtisodiy holat ma’naviy va madaniy hayotning yuksalishiga, dunyoviy ilm va fanlarning gullabyashnashiga, fors, arab, qadimgi yunon madaniyati yutuqlarini o’zlashtirishga yordam berdi. “avesto” va jamiyatning ijtimoiy hayoti eramizdan oldingi minginchi yillarning o`talarida eng qadimgi ajdodlarimiz tomonidan qahramonlik mazmunidagi juda ko`p afsonalar, rivoyatlar …

2 / 13

har flar bilan bitilgani keltiriladi. zardushtiylik ta'limoti aks etgan zardushtning «avesto» kitobi bizgacha 2-nusxada yetib kelgan. birinchisi - duolar tuplamidan iborat bo`lib, «vendidat- sede», ya'ni «pok vendidat» deb ataladi . bu kitobga «yasna»lar, «vispered» ham kiritilib, yaxlit tarzda shakllangan. ikkinchisiga birinchisidagi kabi «vendidat», «yasna», «vispered»lar qatori ularning izohli tarjimasi «zand» (sharx ma'nosida) kiritilgan. shuning uchun ham sharxli nusxasi «avesta va zend» yoki «zend avesta» deb yuritiladi. zardushtiylikda yaxshilik va yomonlik tushunchalari orqali butun yaxshilik va yomonlik dunyosi tushuniladi. taqvodor chorvador odil, oqil va hurmatga sazovor bo`lsa, katta podaga ega bo`ladi. chorvadorlar nazdida ko`chmanchilar dushman sanaladi. chunki ular odamlarni talaydi, molini haydab ketadi. bular axloqsiz maxluqlarga o`xshatiladi, ular azob-uqubatga loyiq, chunki ser hosil yaylovlarni yakson etadilar, yaxshilik homiylariga hujum qiladilar. demak, bulardan kqrinib turibdiki, shaxsning axloqiy xislatlari birinchi o`ringa qo`yiladi. zardushtning asosiy yo`riqlaridan biri ham axuramazdaning ko`makchisi sifatida inson saxovatli bqlishi kerak, degan aqidadir. garchi zardushtiylikda diniy rasm-rusmlarga rioya etish, zardushtning …

3 / 13

emur, navoiy va bobur singari alloma va mutafakkirlarimizning shuningdek g`arb allomalarining ham ijtimoiy -siyosiy va falsafiy ta'limotlariga tayanib ish ko`rilsa tarbiya ta'sirchanligi yanada samarali kechadi. ular ijtimoiy hayotimizning barcha jabhalariga doir o`z qarashlarini bildirib o`tganlar. aynan “ijtimoiy pedagogika” degan atamani o`z ijodlariga foydalanmagan bo`lsalarda, ijtimoiy hayotimizning, atrof-muhitning insonlarga, ularning ma'naviy dunyosiga ta'sirini atroflicha yoritib berganlar. buyuk olimlarning pedagogik qarashlari va faoliyatlarining ijtimoiy pedagogik yo’naltirilganligi, ularning avvalambor hayotga har tomonlama tayyorlash hisoblangan ta’lim maqsadini sharhlashlarida o’z ifodasini topgan. shaxsning jamiyatda o’z o’rnini belgilab olishini ta’minlab beruvchi eng muhim xususiyatlar deb, ular mehribonlik, yaqinlarga yordam, g’urur, vijdon, yaxshi niyatlilik, sabrni bilishgan. o’quvchilarning har tomonlama intellektual va mehnat tayyorgarliklariga katta e’tibor qaratib, forobiy va ibn sino yoshlarning jamiyatga “kirish”larining eng muhim omillari sifatida, faollik, mustaqil tashabbuskorlik, intiluvchanlik, qiziquvchanlik, ijodiy qobiliyatni hisoblashgan. ijtimoiy tarbiyada o’qituvchiga yetakchi o’rin ajratib, forobiy uning faoliyatini, jamiyatning kelajagi unga bog’liq bo’lgan hukmdor faoliyatiga qiyoslaydi. forobiy ham ibn sino kabi …

4 / 13

ari shunda namoyon bo’ldiki, ular ijtimoiylashuvining mikroomillar-muhit, oila, o’quvchilar guruhiga e’tibor karatganlar va ota-onalar, pedagog va o’quvchining harakatlarini mujassamlashtirishni maslahat berganlar. shunday qilib, o’rta asr olimlari ijtimoiy pedagogik yo’naltirilganlikga ega katta pedagogik meros qoldirganlar. ularning ilmiy pedagogik asarlari zamonaviy ijtimoiy pedagogika ilmining rivojlantirish uchun muhim manba hisoblanadi. xi-xix asr ma’rifatparvar shoirlari va olimlarining ijtimoiy pedagogik qarashlari farobiy, ibn sinolarning falsafiy va pedagogik konsepsiyalari keyingi davrlarning yetakchi ta’limotlarini rivojlantirish uchun asos bo’lib xizmat qilgan. xi-xii asr markaziy osiyo ma’rifatparvar olimlari turli fanlar, shu jumladan pedagogikaning rivojiga katta hissa qo’shishdi. yusuf xos xojib, burxoniddin zarnujiy va ahmad yugnakiylar bolalarning jamiyatda o’z o’rnini topib olishi uchun bilimning, ota-onaning, oilasining o’rniga e’tibor qaratishgan. ular tarbiyaning asosiy maqsadi deb yaxshi odam qilib tarbiyalash, unga yetishish vositasi deb esa qattiqqo’llik, doimiy mehnatga o’rgatish deb bilishgan. zarnujiyning yusuf xos xojibning “qutadg’u bilig” asari o’rta osiyoda “ta’limda o’quvchiga pandlar” kitobi markaziy osiyoda pedagogikadan birinchi kitob hisoblanadi? tarbiyaning ijtimoiy …

5 / 13

rgan. dehqon oilasidan chiqqan pedagog, demokrat shoir o’z qishlog’i hovlisida dehqon va xunarmandlar uchun ilk maktabni ochgan, kattalar uchun maktab tuzgan, 1914 yil kitob, darslik va o’quv qo’llanmalari bilan savdo qiluvchi do’kon ochgan. keyinchalik siddiqiy yana bir nechta qishloq maktablari ochgan va ularda o’zbek, tojik, rus bolalariga ta’lim-tarbiya bergan. tabiatshunoslik va geografiya darslari tabiat qo’ynida o’tkazilgan. xix-xx asr demokrat shoirlarining ijtimoiy pedagogik qarashlari. ma’rifatparvarlik va demokratik g’oyalari xix asrning oxiri- xx asr boshlarida o’z cho’qqisiga ko’tarildi. o’rta asr islom g’oyalari: so’fiylik, zohidlik, dogmatizm, sxolastikaga qarshi chiqib o’zbek demokratlari eski sharoitlarga umuman mos kelmaydigan ta’lim usullari va tamoyillarini ilgari surdilar: har tomonlama (aqliy, axloqiy, jismoniy, mehnat) dunyoviy, o’g’il bolalar va qizlar uchun bir xil, insoniylik, demokratiya, vatanparvarlik ruhidagi tarbiyani ilgari surdilar va asoslab berdilar. o’zbekistondagi demokratik pedagogik g’oyaning taraqqiyparvar yo’nalishining yirik vakillaridan biri abdulla avloniydir (1878-1934) sharq tillari va adabiyotini yoshligida chuqur o’rganib, u mumtoz o’zbek she’riyati ta’sirida she’rlar yozgan. uzoq …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ijtimoiy pedagogikaning tarixi"

o’zbekistonda ijtimoiy pedagogikaning shakillanish tarixi o’zbekistonda ijtimoiy pedagogikaning shakillanish tarixi nurilloeva madina ijtimoiy pedagogika fan sifatida respublika miz mustaqillikni qo’lga kiritgandan so’ng o’qitila boshlagan bo’lsa-da, ijtimoiy tarbiya, ijtimoiy faoliyatijtimoiy ximoya ko’rinishida qadimiy ildizlarga ega. ilk diniy -falsafiy (avesto) va adabiy (alpomish, go’ro’g’li) manbalarda biz insonning ijtimoiy kelib chiqishi nuqtai nazaridan pedagogik qarashlarning aks etishini ko’ramiz. keyinchalik vivii asrlarda markaziy osiyo hududida islom dinining tarqalishi yangi ma’naviy, axloqiy qadriyatlarni olib keldi va ular mintaqada oila va jamiyat tarbiyasi tizimiga ta’sir ko’rsatdi. markaziy osiyoning arab halifaligi tarkibiga kirishi madaniy almashuv, fikr va qarashlarn...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (86,0 КБ). Чтобы скачать "ijtimoiy pedagogikaning tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ijtimoiy pedagogikaning tarixi PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram