ahmad tabibiy ijodi va adabiy merosi

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662756670.doc αζαρ ahmad tabibiy ijodi va adabiy merosi reja: 1. a.tabibiy ijodining o`rganilishi; 2. a.tabibiy yashagan adabiy – ijtimoiy muhit; 3. a.tabibiyning tarjimai holi; 4. a.tabibiyning lirikasi va dostoni; 5. a.tabibiyning adabiy-badiiy merosi. ahmad tabibiy xix asrning oxiri va xx asrning boshlarida xivada yashab, ijod etgan sermahsul shoirlardan biridir. tabibiy haqidagi dastlabki ilmiy ma`lumotni rus olimi a.n. samoylovich bergan. uning 1908 yilda xivaga qilgan ilmiy safari haqida yozgan axborotlaridan birida shoir tabibiy va uning «mashmuatush shuaro» tazkirasi to`g`risida ham ma`lumot bor. a.n.samaylovich o`z axborotida tazkiraning mazmuni va mundarijasini qisqacha xarakterlab feruz, mirzo, bayoniy, shinosiy, xabibiy, xaqiriy kabi shoirlarning she`rlaridan tarjima qilib keltiradi. shoirning zamondoshi muhammadamin laffasiy yozib qoldirgan «xiva shoir va adabiyotchilarning tarjimaixollari» taskirasida munisdan boshlab 65 shoir va adibning tarjimai xoli tadriji xolda berilgan. tazkirada tabibiy tarjimai xoli va uning zamondoshlari to`g`risida qiziqarli ma`lumotlar bor. tabibiyning hayoti va ijodi 1945 yilda tuzilgan «o`zbek adabiyoti tarixi xrestomatiyasi» ga kiritilgan. umuman …

kelib turg`un bo`lib qolgan va muhammad rahimxon feruzning qaynisi otatoyto`ra xizmatida bo`lgan. shu bilan birga u attorlik bilan ro`zg`or tebratgan. shoirning ismi ahmad tabibiy uning adabiy tahalusidir. ali muhammad o`g`li ahmadni yoshlikdan maktab va madrasada o`qitib, fors tilini o`rganadi. ahmad o`zining g`ayrati tufayli tez orada savodli bo`lib yetishadi. otasiga shogird tushib tabiblik ilmida ham xabar topadi. u tib ilmiga juda qiziqqanidan zamonasining mashhur tabibi, shoir bayoniyning akasi yaxshimurodbek xuzurida uzoq vaqt ishlab, undan ilm o`rganadi. lafasiyning ta`rifiga, ahmad past bo`yli ochiq yuzli, shirin tilli, nozik tabiat, xushmomila bir kishi edi, ko`pincha shoir avaz bilan birga bo`lar edi. u shaxmat o`yiniga g`oyat usta, bundan tashqari musiqa san`atini ham yaxshi egallagan. shoirning zamondoshi xodimning hikoya qilishiga, agar u soz va tanburni qo`lga olib «navo» maqomini chalsa, kishilarni maftun qilib qo`yar edi. ahmad adabiyot va san`atga mehr qo`yib, mumtoz adabiyotni, fors – tojik va ozarbayjon adabiyotining suhbatida, turli adabiy majlislarda ishtirok etib tez …

armonlar bilan birga turli kitoblar sotib olardi. o`rta hol turmush kechirardi. tabibiy umrining oxirlarida oddiy halq qatorida beorom hayot kechirganligi haqida laffasiy tazkirasida o`qiymiz: «ahmadjon tabibiy feruzning vafotidan keyin hech bironta fuzalo amaldor va sipohiylar bilan aloqa qilmadi. u o`pka kasalga chalinib natijada shu kasal bilan qirq ikki yoshida 1910 yilda hasrat va nadomat bilan dunyodan o`tdi». tabibiy o`z davrining o`qimishli, taraqqiyparvar kishilaridan edi. xorazmning tarixchisi bayoniy «shajarai xorazmshoxiy»sida tabibiyni: tabibiykidur shoiri muhtaram, naylay oning atvorin aylab raqam, maorifda bordir bag`oyat orif, majlisda dog`i harifu zarif, pur oyinadur so`zlari sarbasar, rumuz oni aksidadur jilvagar, surar nuqta lutfila ul nuqtadon, ko`rib so`zlarini dedim: «al`amon!» - deya ta`riflaydi. ahmad tabibiy yoshlik chog`idayoq, o`z asarlari bilan xalq orasida tanilgan shoir bo`lsa-da devon tuzishga jur`at etmagan. uning yozgan she`rlari parokanda holda edi. kunlarning birida feruz xon tabibiyga o`z she`rlarini to`plab devon tuzishni buyuradi. tabibiy o`zbekcha va tojikcha she`rlarini alohida-alohida devon holiga keltiradi. shoir bu …

an bayozlarga kiritilgan. ulardan 12 tasi hozirgacha saqlanmoqda. bulardan tashqari faqat tabibiy g`azallarini o`z ichiga olgan 8 ta to`plam bizgacha saqlangan. tabibiy devonlariga mumtoz lirikamizning g`azal, muxammas, musaddas, musammal, murabba, masnaviy, qasida, ruboiy kabi janrlari kiritilgan. bundan ko`rinadiki, shoir o`z saflari ijodidan yuzaga chiqqan va adabiy hayotda rasm bo`lib qolgan hamma janrlardan unumli foydalnib uni rivojlantirgan. tabibiy lirikasining asosiy mavzularidan biri ishq-muhabbatdir. shoirning ishqiy she`rlari o`zining mazmundorligi, ohangdorligi, turli bo`yoqlarga boyligi va shaklining har tomonlama rang-barangligi bilan diqqatga sazovordir. tabibiy lirikasining mazmunini yorga haqiqiy muhabbat, unga cheksiz sadoqat, hijron bilan kurashish,har qanday azob-uqubatlarga bardosh berib, uning vasliga intilish, uning sevgisi bilan faxrlanish g`oyalari tashkil etadi. tabibiyning ishqiy g`azallari orasida yurak harorati va to`lqini bilan ishqni, uning hayajonlarini, go`zallikni dildan xis qilib yaratilgan g`azallar talaygina. bog` aro to orazu zulfing namoyon aylading, so`ldirib gulniyu sunbulni parishon aylading, sarv ila shamshod bottilar xijolat loyig`a, chun chamanda noz ila qadding xiromon aylading. jodu …

gis bu fazilatlarga hayron qoladi. tabibiy lirikasida oshiqlar ko`pincha xursandchilikdan ko`ra o`z maqsadlariga – mashuqalariga yeta olmaslik xususida chuqur hayajon bilan hasrat qiladilar. buning chuqur hayotiy ildizlari bor, albatta. yuqoridagi fikrlarimizning tasdig`ini shoirning mana bu murabbasida yaqqol his qilamiz. men kabi yo`qdir jahonda bir asiru notovon, kim sarig` yuz uzra qon yoshim erur doim ravon, ko`rsa holim yig`lagusi begumon qizu juvon, xotirimda ul sanam ishqi g`ami ozoridur. tabibiy lirikasidagi bu kabi qalb nidolari uning faqat shaxsiy tuyg`usigina emas, balki zamon, davr sadosining real aksi hamdir. shoir inson sevgisini qadrlab uni shu daraja ko`klarga ko`taradiki, uning davosini xatto luqmon-tabobatning otasi bo`lgan shaxs ham topa olmaydi: ilojin aylay olmassen, tabibiy, ishq dardining tabobat fanni ilmi ichra gar luqmoni davronsen. bunday she`rlar tabibiyning go`zallik, muhabbat, vafodorlik kuychisi ekanligini, pok sevgining olijanob kechinmalarini samimiy kuylaganini ko`rsatadi. tabibiy lirikasida o`z davri ijtimoiy – siyosiy tuzumi, xalqning turmushi qanday yoritilgan? tabibiy devonlarida faqat ishqiy g`azallargina emas, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ahmad tabibiy ijodi va adabiy merosi"

1662756670.doc αζαρ ahmad tabibiy ijodi va adabiy merosi reja: 1. a.tabibiy ijodining o`rganilishi; 2. a.tabibiy yashagan adabiy – ijtimoiy muhit; 3. a.tabibiyning tarjimai holi; 4. a.tabibiyning lirikasi va dostoni; 5. a.tabibiyning adabiy-badiiy merosi. ahmad tabibiy xix asrning oxiri va xx asrning boshlarida xivada yashab, ijod etgan sermahsul shoirlardan biridir. tabibiy haqidagi dastlabki ilmiy ma`lumotni rus olimi a.n. samoylovich bergan. uning 1908 yilda xivaga qilgan ilmiy safari haqida yozgan axborotlaridan birida shoir tabibiy va uning «mashmuatush shuaro» tazkirasi to`g`risida ham ma`lumot bor. a.n.samaylovich o`z axborotida tazkiraning mazmuni va mundarijasini qisqacha xarakterlab feruz, mirzo, bayoniy, shinosiy, xabibiy, xaqiriy kabi shoirlarning she`rlaridan tarjima qilib kel...

DOC format, 2.0 MB. To download "ahmad tabibiy ijodi va adabiy merosi", click the Telegram button on the left.

Tags: ahmad tabibiy ijodi va adabiy m… DOC Free download Telegram