yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662757949.doc αζαρ yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi reja: 1. yusuf saryomiy she’riyati va unda badiiy tasvir vositalari. 2. yusuf saryomiy ijodida badiiy san’atlar 3. shoir asarlarida tazod, iyhom, tasbig’, tavze`, tasdir, o’xshatish va e`not san`ati 4. saryomiy lirikasida radifli g`azallar. yusuf saryomiy badiiy tasvir vositalari va she`riy vaznlardan foydalanishda ham o`z badiiy mahoratini yorqin namoyish eta olgan shoirdir. shoir lirikadagi turli xil badiiy murakkablik va shaklbozlikka zid ravishda g`azallarining badiiy sodda, samimiy va tabiiyligi uchun kurashadi. bu borada a.rustamovning «badiiy asarda haqiqat ham, uning ifoda vositalari ham badiiy tus oladi» degan fikri o`rinlidir. shuningdek, sharq poetikasining «fikrni ravon va nafis ifodalash yo`llari va vositalari, badiiy san`atning (priyomlar, vositalar) turlari hamda xususiyatlari kabi muhim masalalarini o`z ichiga oluvchi» sohasi bo`lmish ilmi bade` saryomiy lirikasida o`zining chiroyli ifodasini topgandir. biz bu yerda asosan shoir ijodidagi ilmi bade`ning, she`riy san`atning ma`nosi bilan bog`liq bo`lgan guruhi ma`naviy san`atlarga to`xtalamiz. saryomiy ilmi bade`ning she`riy …

omda bo`lsun, xoh andin tashqarida bo`lsun, tayanilur». mazkur san`at shoirdan katta mahorat, o`quvchidan esa ziyraklik talab qiladi. shuningdek, saryomiy ham o`z asarlarida bu san`atdan ko`p va mohirona foydalangan. abdulxalil qorii ilmi adab panoh, diydamg`a xayri maqdaming, ey mond, hoyi roh. sharqi sipehr fazlida to banda misli mehr, g`arbi kamol avjida monandi badru moh. (123-b.) bu baytda «shafqat», «lutf» ma`nosidagi «mehr» bilan «quyosh» ma`nosidagi «mehr» bir joyda berilgan. natijada shoir bir necha baytda berilishi kerak bo`lgan fikrni bir baytda ifodalab beradi. quyidagi baytda ham «bemehr» ikki (shafqatsiz va quyoshsiz) shakldosh so`zni o`z ichiga olgan: bemehrlar xayoli ko`zdin yubordi uyqu, chun zarri oni istab hargiz qaror topmay. (81-b.) saryomiy foydalangan muhim san`atlardan yana biri tazoddir. tazod san`atida shoir zid ma`noli so`zlardan foydalanadi. lekin misollarga qaraganda, tazod faqat so`z ma`nosi bilangina chegaralanmasdan, vasf qilinayotgan hodisa va narsalarni ham o`z ichiga oladi. saryomiy bu san`at turini mukammal egallagan bo`lib, bu holatni quyidagi g`azalda ham …

qani?! maqomi dilkash nazihat fazoi ma`mani yo`q, sharobi soqiyu ud tarab bu shior qani?! (126-127-b.) bundan tashqari, shoir asarlarida tasbig` (tashobihul atrof)ning namunalarini uchratamiz. mazkur san`at takrorga asoslangan bo`lib, misra yoki bayt oxiridagi so`z yoki so`zlar birikmasi keyingi baytning boshida takrorlanib, misra yo baytlarning o`zaro aloqasini, izchilligini zanjir halqalaridek bir-biriga bog`laydi. quyidagi baytlarga diqqat qiling: ey ko`ngil, hijroni yor dilrabodin nola qil, shomi furqatda mani qilg`an adodin nola qil. nola qil, ey ne saripoi lab har bandadin, qayda ko`rsang holi mandek benavodin nola qil. yoki: ko`rdum yuzini durida oliyjanob xat, gardanida o`yla hola chekib moxitob xat. xatini fikri mahva qilibdur savodi dil, g`am shomi chekti, sha`sha`adin oftob xat. ushbu misollardan ham ko`rinadiki, tasbig` san`ati shoirning so`z ustidagi uzoq, davomli izlanishlari, ixtirochiligi, birdan-bir munosib, yorqin va mavzun so`z qidirib topishi natijasi, mehnat va mahorat samarasi sifatida yaratilgan. shuning uchun ham shoir yaratgan bu tasviriy usulda har bir so`z shoirona his etiladi. …

arini (masalan sonni) birin-ketin tartib bilan ifodalab beriladi». shoirning quyidagi baytlarida ta`dil mohirona qo`llangan: bo`lsa bu kech hamdami dono bir, ikki, uch, ahbobi xo`b tal`ati tanho bir, ikki, uch. (32-b. yoki qilmoq tamoshai jamol yor oldida ozoda sham`, kuyub, yonub, giryon bo`lub, jonon qo`lida soda shayx. so`z takroriga asoslangan san`atlardan yana biri tasdirdir. yusuf saryomiy ijodida ham tasdir san`atiga qator namunalarni uchratamiz: 1. bayt bir so`z bilan boshlanib, shu so`z bilan tugaydi. masalan, quyidagi baytlarning birinchisi «ishq» so`zi bilan boshlanib, shu so`z bilan tugagan: ishq borin jumla ashyo chekkali ojiz kelib, bu haziz xok bo`ldi, oqibat darkor ishq. 2. baytning birinchi misrasi boshida so`z ikkinchi misrada ham takrorlanadi: birni bozor muhabbatda sotar, qulliq uchun, birni ajlolu karomatda qilur ahror ishq. ba`zi sarkaram sadoi gulgun noqus der, ba`zi sarmast may zavqi haram zavvor ishq. 3. birinchi misra o`rtasidagi so`z ikkinchi misra oxirida qaytariladi: yetti shahar ishq kezgan ko`hko` devonavor orifi billohi …

gul pirahan zebo qadu siymin badan, shirin labi, shakkar dahan, yoqut yo la`li yaman?! ruxsora aylab otashin, bazm ichra sham`i bodadin, qotil ko`zi aylab kamin, o`lturmadi hasratdaman, ochmay ruhi tobonini, oquzdi ashkim qonini, mushkin xati rayhonini iskatmay ul rashki chaman, mast sharob noz o`lub, huru paridin soz o`lub, ko`p qahru lutfi oz o`lub, ilkida zulfidin rasan. o`lturgali kelsa yetib, ilkida hanjar berkitib, tursam o`zum qurbon etib, ul yuz charog`i anjuman. la`li zumuraddin asar, ko`rsatti guftori guhar, yo`qtur xato, chin so`z magar, xolu xati mushki xo`tan. dog`i jamoli loladur, qaddiga qumri voladur, bir sho`x ra`no boladur, mastonai beboki fan. yoqamni chok aylay desam, o`zni halok aylay desam, savsan chekub tig`i dudam, istar fidosi jonu tan. nolamni ko`rgach andalib, so`rdi fig`on aylab kelib, man yig`lasam gullar kular, turfa gula aylab shikan. xandona lab ul nozanin, har dam dilida mehru kin, doim bilur yalg`onni chin, aylar g`azab ul chindin. oh ul gulum qilmay …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi"

1662757949.doc αζαρ yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi reja: 1. yusuf saryomiy she’riyati va unda badiiy tasvir vositalari. 2. yusuf saryomiy ijodida badiiy san’atlar 3. shoir asarlarida tazod, iyhom, tasbig’, tavze`, tasdir, o’xshatish va e`not san`ati 4. saryomiy lirikasida radifli g`azallar. yusuf saryomiy badiiy tasvir vositalari va she`riy vaznlardan foydalanishda ham o`z badiiy mahoratini yorqin namoyish eta olgan shoirdir. shoir lirikadagi turli xil badiiy murakkablik va shaklbozlikka zid ravishda g`azallarining badiiy sodda, samimiy va tabiiyligi uchun kurashadi. bu borada a.rustamovning «badiiy asarda haqiqat ham, uning ifoda vositalari ham badiiy tus oladi» degan fikri o`rinlidir. shuningdek, sharq poetikasining «fikrni ravon va nafis ifodalash yo`llari va vositalari, bad...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yusuf saryomiy badiyati, vazni … DOC Бесплатная загрузка Telegram