yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662757949.doc αζαρ yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi reja: 1. yusuf saryomiy she’riyati va unda badiiy tasvir vositalari. 2. yusuf saryomiy ijodida badiiy san’atlar 3. shoir asarlarida tazod, iyhom, tasbig’, tavze`, tasdir, o’xshatish va e`not san`ati 4. saryomiy lirikasida radifli g`azallar. yusuf saryomiy badiiy tasvir vositalari va she`riy vaznlardan foydalanishda ham o`z badiiy mahoratini yorqin namoyish eta olgan shoirdir. shoir lirikadagi turli xil badiiy murakkablik va shaklbozlikka zid ravishda g`azallarining badiiy sodda, samimiy va tabiiyligi uchun kurashadi. bu borada a.rustamovning «badiiy asarda haqiqat ham, uning ifoda vositalari ham badiiy tus oladi» degan fikri o`rinlidir. shuningdek, sharq poetikasining «fikrni ravon va nafis ifodalash yo`llari va vositalari, badiiy san`atning (priyomlar, vositalar) turlari hamda xususiyatlari kabi muhim masalalarini o`z ichiga oluvchi» sohasi bo`lmish ilmi bade` saryomiy lirikasida o`zining chiroyli ifodasini topgandir. biz bu yerda asosan shoir ijodidagi ilmi bade`ning, she`riy san`atning ma`nosi bilan bog`liq bo`lgan guruhi ma`naviy san`atlarga to`xtalamiz. saryomiy ilmi bade`ning she`riy …

omda bo`lsun, xoh andin tashqarida bo`lsun, tayanilur». mazkur san`at shoirdan katta mahorat, o`quvchidan esa ziyraklik talab qiladi. shuningdek, saryomiy ham o`z asarlarida bu san`atdan ko`p va mohirona foydalangan. abdulxalil qorii ilmi adab panoh, diydamg`a xayri maqdaming, ey mond, hoyi roh. sharqi sipehr fazlida to banda misli mehr, g`arbi kamol avjida monandi badru moh. (123-b.) bu baytda «shafqat», «lutf» ma`nosidagi «mehr» bilan «quyosh» ma`nosidagi «mehr» bir joyda berilgan. natijada shoir bir necha baytda berilishi kerak bo`lgan fikrni bir baytda ifodalab beradi. quyidagi baytda ham «bemehr» ikki (shafqatsiz va quyoshsiz) shakldosh so`zni o`z ichiga olgan: bemehrlar xayoli ko`zdin yubordi uyqu, chun zarri oni istab hargiz qaror topmay. (81-b.) saryomiy foydalangan muhim san`atlardan yana biri tazoddir. tazod san`atida shoir zid ma`noli so`zlardan foydalanadi. lekin misollarga qaraganda, tazod faqat so`z ma`nosi bilangina chegaralanmasdan, vasf qilinayotgan hodisa va narsalarni ham o`z ichiga oladi. saryomiy bu san`at turini mukammal egallagan bo`lib, bu holatni quyidagi g`azalda ham …

qani?! maqomi dilkash nazihat fazoi ma`mani yo`q, sharobi soqiyu ud tarab bu shior qani?! (126-127-b.) bundan tashqari, shoir asarlarida tasbig` (tashobihul atrof)ning namunalarini uchratamiz. mazkur san`at takrorga asoslangan bo`lib, misra yoki bayt oxiridagi so`z yoki so`zlar birikmasi keyingi baytning boshida takrorlanib, misra yo baytlarning o`zaro aloqasini, izchilligini zanjir halqalaridek bir-biriga bog`laydi. quyidagi baytlarga diqqat qiling: ey ko`ngil, hijroni yor dilrabodin nola qil, shomi furqatda mani qilg`an adodin nola qil. nola qil, ey ne saripoi lab har bandadin, qayda ko`rsang holi mandek benavodin nola qil. yoki: ko`rdum yuzini durida oliyjanob xat, gardanida o`yla hola chekib moxitob xat. xatini fikri mahva qilibdur savodi dil, g`am shomi chekti, sha`sha`adin oftob xat. ushbu misollardan ham ko`rinadiki, tasbig` san`ati shoirning so`z ustidagi uzoq, davomli izlanishlari, ixtirochiligi, birdan-bir munosib, yorqin va mavzun so`z qidirib topishi natijasi, mehnat va mahorat samarasi sifatida yaratilgan. shuning uchun ham shoir yaratgan bu tasviriy usulda har bir so`z shoirona his etiladi. …

arini (masalan sonni) birin-ketin tartib bilan ifodalab beriladi». shoirning quyidagi baytlarida ta`dil mohirona qo`llangan: bo`lsa bu kech hamdami dono bir, ikki, uch, ahbobi xo`b tal`ati tanho bir, ikki, uch. (32-b. yoki qilmoq tamoshai jamol yor oldida ozoda sham`, kuyub, yonub, giryon bo`lub, jonon qo`lida soda shayx. so`z takroriga asoslangan san`atlardan yana biri tasdirdir. yusuf saryomiy ijodida ham tasdir san`atiga qator namunalarni uchratamiz: 1. bayt bir so`z bilan boshlanib, shu so`z bilan tugaydi. masalan, quyidagi baytlarning birinchisi «ishq» so`zi bilan boshlanib, shu so`z bilan tugagan: ishq borin jumla ashyo chekkali ojiz kelib, bu haziz xok bo`ldi, oqibat darkor ishq. 2. baytning birinchi misrasi boshida so`z ikkinchi misrada ham takrorlanadi: birni bozor muhabbatda sotar, qulliq uchun, birni ajlolu karomatda qilur ahror ishq. ba`zi sarkaram sadoi gulgun noqus der, ba`zi sarmast may zavqi haram zavvor ishq. 3. birinchi misra o`rtasidagi so`z ikkinchi misra oxirida qaytariladi: yetti shahar ishq kezgan ko`hko` devonavor orifi billohi …

gul pirahan zebo qadu siymin badan, shirin labi, shakkar dahan, yoqut yo la`li yaman?! ruxsora aylab otashin, bazm ichra sham`i bodadin, qotil ko`zi aylab kamin, o`lturmadi hasratdaman, ochmay ruhi tobonini, oquzdi ashkim qonini, mushkin xati rayhonini iskatmay ul rashki chaman, mast sharob noz o`lub, huru paridin soz o`lub, ko`p qahru lutfi oz o`lub, ilkida zulfidin rasan. o`lturgali kelsa yetib, ilkida hanjar berkitib, tursam o`zum qurbon etib, ul yuz charog`i anjuman. la`li zumuraddin asar, ko`rsatti guftori guhar, yo`qtur xato, chin so`z magar, xolu xati mushki xo`tan. dog`i jamoli loladur, qaddiga qumri voladur, bir sho`x ra`no boladur, mastonai beboki fan. yoqamni chok aylay desam, o`zni halok aylay desam, savsan chekub tig`i dudam, istar fidosi jonu tan. nolamni ko`rgach andalib, so`rdi fig`on aylab kelib, man yig`lasam gullar kular, turfa gula aylab shikan. xandona lab ul nozanin, har dam dilida mehru kin, doim bilur yalg`onni chin, aylar g`azab ul chindin. oh ul gulum qilmay …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi"

1662757949.doc αζαρ yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi reja: 1. yusuf saryomiy she’riyati va unda badiiy tasvir vositalari. 2. yusuf saryomiy ijodida badiiy san’atlar 3. shoir asarlarida tazod, iyhom, tasbig’, tavze`, tasdir, o’xshatish va e`not san`ati 4. saryomiy lirikasida radifli g`azallar. yusuf saryomiy badiiy tasvir vositalari va she`riy vaznlardan foydalanishda ham o`z badiiy mahoratini yorqin namoyish eta olgan shoirdir. shoir lirikadagi turli xil badiiy murakkablik va shaklbozlikka zid ravishda g`azallarining badiiy sodda, samimiy va tabiiyligi uchun kurashadi. bu borada a.rustamovning «badiiy asarda haqiqat ham, uning ifoda vositalari ham badiiy tus oladi» degan fikri o`rinlidir. shuningdek, sharq poetikasining «fikrni ravon va nafis ifodalash yo`llari va vositalari, bad...

DOC format, 2.1 MB. To download "yusuf saryomiy badiyati, vazni va qofiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yusuf saryomiy badiyati, vazni … DOC Free download Telegram