"yusuf va zulayho"

DOCX 50 pages 74.4 KB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.4 KB

File type DOCX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

3 mundarija: kirish..................................................................................................................3 i bob. yusuf alayhis-salom haqidagi qissasining diniy manbalari 1.1. durbek va uning “yusuf va zulayho” dostoni xususida...........................11 1.2. durbek “yusuf va zulayho” dostonida diniy syujet va badiiy to‘qima oshibka! zakladka ne opredelena. ii bob. abdurahmon jomiyning “yusuf va zulayho” dostonida an’ana va o‘ziga xosligi 2.1. jomiy va durbekning “yusuf va zulayho” dostonlarida yusuf komil inson sifatida................................................................................................................. 40 2.2. “yusuf va zulayho” dostonlarida zulayho timsolining qiyosiy tahlili........47 xulosa.............................................................................................................54 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati........................................58 3 kirish. “yusuf va zulayho”lar, ya’ni bu singari dostonlar, ular agar gullar nomi bilan atalganlarida, men ularni xazonsiz hamisha gulfom – doimo ochilib, turadigan gullar deb atagan bo‘lar edim. (turob to‘la.) mavzuning dolzarbligi. buyuk bobomiz abdulla avloniy shunday degan edi: “har bir millatning dunyoda borligini ko‘rsatadigan oinayi hayoti tili va adabiyotidir”. shu boisdan mamlakatimiz istiqlolga erishgandan keyin ijtimoiy hayotimizning barcha jabhalarida katta o‘zgarishlar yuzaga keldi. o‘zbekiston respublikasi mustaqil davlat sifatida jahon hamjamiyatida o‘ziga xos o‘rin egallagan mamlakat …

2 / 50

lq va millatlar tarixi nihoyatda uzoq zamonlarga borib taqaladi. unda tarixiy- taraqqiyotning barcha sinovlari bosib o‘tilgan. mamlakatimiz ko‘plab bosqinlarni ham, milliy ozodlik uchun kurashlar tarixini ham boshidan kechirgan. ilm-fan, madaniyat, falsafa, adabiyot va umuman, jamiyat taraqqiyotini ta’minlaydigan barcha sohalarda yuksak yutuqlarni qo‘lga kiritgan. bu hududdan jahon ilm va madaniyatini ravnaq ettirishga xizmat qilgan buyuk olimlar, mutafakkirlar, ilmiy- badiiy ijod sohiblari yetishib chiqqan. kurs ishining manbalari. tavrot, injil, qur’oni karim, abulqosim firdavsiyning “yusuf va zulayho” dostoni, abu ali ibn sinoning “yusuf qissasi”, qul alining “qissai yusuf”, shayyod hamzaning “yusuf va zulayho”, rabg‘uziyning “qissai yusuf siddiq alayhis-salom”, durbek va jomoiyning 4 “yusuf va zulayho” dostonlari tadqiqotimiz uchun asosiy manba vazifasini bajardi. shuningdek, og‘zaki xamda yozma badiiy adabiyotga tegishli bir qator qo‘lyozma asarlarga ham murojaat qilindi. ularni ilohiy-adabiy manbalarga yaqinligiga ko‘ra ikki guruhga ajratish mumkin: a) qur’onning yusuf surasi ta’sirida, undan uncha uzoqlashmagan holda yaratilgan badiiy asarlar. bu silsilaga abulqosim firdavsiy, abu ali …

3 / 50

akalari” asarini, nozim hikmat “go‘zal yusuf” asarini yaratdi. o‘zbek shoiri ramz bobojon ham “yusuf va zulayho” nomli asar yaratgan. “yusuf va zulayho” dostonini adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan o‘rganish dastlab fitrat tomonidan boshlangan bo‘lsa, keyingi davrlarda o.sharafiddinov, s.husayn, oybek, e.bertels, a.sadiy, v. abdullayev, y. zohidov, o. sultonov, p. shamsiyev, h.zarifov, g‘. karimov, h. yoqubov, h. zunnunov, a. suyumov, a. akromov va boshqa olimlar tomonidan davom etttirildi. sharq adabiyoti o‘zining nihoyatda boy merosiga ega. u uzoq asrlar davomida rivojlanib, sayqallanib keldi. bir asar doirasida ko‘plab muammolarni yoritish, badiiy asarning har bir obrazi, kompozitsion elementi serqirra mazmun va falsafiy tafakkur bilan bog‘liq bo‘lishi fors-tojik va turkiy tillardagi sharq adabiyotining mukammalligini belgilovchi omildir. bu 5 xususiyat sayyor sujetli asarlar yaratish an’anasida ko‘zga tashlanadi. sayyor sujet maqomida sharq xalqlari adabiyotida “yusuf va zulayho”, “farhod va shirin”, “layli va majnun”, “vomiq va uzro”, “tohir va zuhra” singari nodir durdonalarning xilma-xil namunalari yaratildi. sanab o‘tilgan sayyor voqealarning ayrimlaridan …

4 / 50

yusuf va zulayho” asari badiiyati; - asarning badiiy qimmati va o‘ziga xos uslubi; - yusuf va zulayho sarguzashtining diniy manbalardagi talqinlarini qiyosiy o‘rganish - “yusuf va zulayho”ning jomiy asarlari bilan uyg‘un hamda farqli jihatlarini imkon qadar batafsil tahlil qilish va tegishli xulosalar chiqarish; - dostonning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari, timsollar olamini imkon qadar kengroq o‘rganish va qiyosiy tahlil qilish; - shu asosda dostonning nafaqat “yusuf va zulayho” tarkibida, balki o‘zbek mumtoz adabiyotining taraqqiyotidagi o‘rnini belgilashdan iboratdir. 1 injil tavrotdan ibtido, zabur” bibliyani tarjima kilish instituti” –stokgolm: 1992, 76-77 b. 6 kurs ishining nazariy va amaliy ahamiyati. tadqiqot yusuf va zulayho mavzusining badiiy ishlanish jarayonini kuzatish asosida sayyor sujet tadrijiga xos qiyosiy-tipologik xususiyatlarni oydinlashtirish hamda umumlashtirish zamirida ma’lum nazariy xulosalarga kelish imkoniyatini kengaytiradi. shuningdek, undan o‘zbek mumtoz adabiyotining ilmiy tarixini yaratishda, badiiy adabiyot ta’limi mazmunini yanada teranlashtirishda, oliy va o‘rta umumta’lim maktablari, akademik litseylar, kasb-xunar kollejlari uchun o‘zbek adabiyoti tarixi fani bo‘yicha darsliklar, …

5 / 50

ib chiqqan holda tanlangan. kurs ishining metodlari. obektiv kuzatgan holda, qiyosiy-tarixiy, induktiv va deduktiv metoddan foydalanildi. kurs ishining tuzilishi va hajmi. kirish, 2 bob, to‘rt fasl, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan tashkil topgan. ishning umumiy hajmi 60 sahifani tashkil etadi. 7` i bob. yusuf alayhissalom haqidagi qissaning diniy manbalari 1.1. durbek va uning “yusuf va zulayho” dostoni xususida “yusuf va zulayho” - sharq xalqlari orasida mashhur va keng tarqalgan ishq qissasi. asl manbasi – ilohiy muqaddas kitoblar: tavrot, injil va qur oniʼ karim. qur ondagiʼ talqini birmuncha ixcham va badiiy shakllangan. tavrotdagisi folklorga yaqin va qadimiy misr afsonalariga borib taqalishi taxmin qilinadi. sharqda keng tarqalgan qissaning bu varianti qur oniʼ karimning 12 surasi asosida shakllangan bo lib,ʻ jamiki “yusuf va zulayho” qissa va dostonlarining ilhom manbai ushbu suradir. ushbu qissa qur onda “ahsan ul-ʼ qisas” (qissalarning eng go zali) deyaʻ ta riflanadi.ʼ mazkur qissa davrlar o tishi bilanʻ sharqda go …

6 / 50

n, qul ali, nosiriddin rabg uziy,ʻ haydar xorazmiy, mulla yusuf yorkandiy, nozim hiraviy, sayqaliy, xiromiy, salohiy, andalib, hoziq kabi ijodkorlar qissa va dostonlar bitganlar. o‘zbek adabiyoti tarixida go‘zal yusuf mavzusi birinchi marta ali ismli https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=suf&action=edit&redlink=1 8` shoirni qiziqtirgan. ali tomonidan qur’ondagi asosiy voqealar ilgari suriladi. e.e.bertelsning ko‘rsatishicha, ali xorazmlik bo‘lgan. u fors mualliflariga taqlid qilmasdan asar yozishga kirishdi. uning asari xalq og‘zaki ijodiga xos to‘rtlik shaklida yozilgan. bu shakl turk xalqlari og‘zaki ijodiga juda yaqin. alining qissasi mazmun tomonidan ham fors poeziyasi bilan bog‘lanmagan. u qur’on variantiga amal qiladi. ali qur’onda berilgan afsonaviy qissani turkiy xalqlar o‘rtasida keng tarqatishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan. asarning keng tarqalishi va shuhrat qozonishiga asosiy sabab uning mazmun mohiyatidagi muhabbat talqinidir. asar “yusuf va zulayho”, “qissai yusuf alayhissalom” yoki “qissai yusuf payg ambar”ʻ deya turlicha nomlanishiga va turli davrlarda, turli ijodkorlar tomonidan yozilishiga qaramay, unda ishq mavzusi so‘fiyona talqinning eng jozibador namunasi bo libʻ …

7 / 50

jib uslubda o‘z ifodasini topgan. bu sura hud surasidan keyin — muhammad alayhis-salom hayotlarining eng qora kunlarida — yaqinlari hadicha va abu tolibdan ajragan, mushriklar tomonidan ozor-aziyatlar chekib, qiynalib yurgan kezlarida nozil bo‘lgandir. go‘yo alloh taolo o‘zining suyukli payg‘ambariga va qolaversa, u zotning barcha ummatlariga, agar boshlariga tushgan balo-yu kulfatlarga va diyonatsiz kimsalarning zulmu zo‘ravonliklariga sabr-qanoat qilib o‘zlarining haq yo‘lidagi kurashlaridan tolmay, https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=suf&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=suf&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=suf&action=edit&redlink=1 9` allohning dinidan qolmay sobitqadam bo‘lsalar, parvardigori olam ularni zulmatlardan va tanglikdan xalos qilib, nurli, baxt- saodatli kunlarga yetkazajagini uqtirayotgandek. bu suraning nazmu uslubida o‘zgacha latofat, ayricha joziba mavjudki, islom olamidagi eng buyuk qalam ahllari undan mutaassir bo‘lib, she’r- u dostonlar bitganlar, ulamolar esa bu sura xususida jild-jild kitoblar tasnif etganlar. shunday asarlardan birida “yusuf surasi jannat ahllari jannatda ham rohat bilan tilovat qilib yuradigan suralardandir”, deyilgan bo‘lsa, yana birida: “har qanday g‘am-tashvishga botgan mahzun kishi yusuf surasini eshitishi bilan orom- osoyish topur”, deyiladi. qur’oni …

8 / 50

il kelib yusuf qissasini aytib beradi. bu qissa qur’oni karimga "yusuf surasi" bo‘lib kiradi. agar tavrotning tarixi uch ming yildan ziyodroq ekanligi hisobga olinsa, qissaning xalq og‘zaki ijodi yoki tarixiy voqelik sifatida shakllangan vaqti undan ham qadimiyroq zamonlarga borib taqaladi. har holda bu sujetning qadimgi yahudiylar va misrliklar orasida shakllanganligi aniq. falastinda yusufning onasi rohil maqbarasi saqlanib qolganligi shundan guvohlik beradi. har uchala ilohiy kitobda ham zulayho obrazi uchramaydi, asosiy e’tibor yusuf sarguzashtlari orqali insoniy axloq va odob masalalarini yoritishga qaratilgan. tavrotda va injilda fir’avnning saroy soqchilari boshlig‘i va misr hokimi po‘tifarning xotini, qur’oni karimda yusufni sotib olgan kishining ismi qitfiyr xotini yusufni sevib qolishadi. aftidan, xalq og‘zaki ijodi asarlarida uning ismi zulayho deb yuritilganligi uchun tavrot, injil va qur’oni karim sujetlari 10` asosida shakllangan yozma adabiyot namunalarida hamda tafsirlarda uning nomi zulayho bo‘lib ketgan. tavrotda fir’avn yusufni o‘n shahrining kohini po‘tifarning qizi o‘snatga uylantirib qo‘yadi. qur’oni karimda esa yusufning …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""yusuf va zulayho""

3 mundarija: kirish..................................................................................................................3 i bob. yusuf alayhis-salom haqidagi qissasining diniy manbalari 1.1. durbek va uning “yusuf va zulayho” dostoni xususida...........................11 1.2. durbek “yusuf va zulayho” dostonida diniy syujet va badiiy to‘qima oshibka! zakladka ne opredelena. ii bob. abdurahmon jomiyning “yusuf va zulayho” dostonida an’ana va o‘ziga xosligi 2.1. jomiy va durbekning “yusuf va zulayho” dostonlarida yusuf komil inson sifatida................................................................................................................. 40 2.2. “yusuf va zulayho” dostonlarida zulayho timsolining qiyosiy tahlili........47 xulosa.........................................

This file contains 50 pages in DOCX format (74.4 KB). To download ""yusuf va zulayho"", click the Telegram button on the left.

Tags: "yusuf va zulayho" DOCX 50 pages Free download Telegram