микробиологиянинг ривожланиш тарихи

DOC 2.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1521186692_70244.doc микробиологиянинг ривожланиш тарихи режа: 1.микроорганизмлар кашф қилинмасдан аввалроқ ҳам, инсон қатиқ, вино тайёрлашда, нон пиширишда микробиология жараёнларидан кенг фойдаланиб келган. 2.россияда биринчи микроскоп xviii асрнинг 30 - йилларида иван беляев ва иван кулибинлар томонидан кашф этилган. микроорганизмлар кашф қилинмасдан аввалроқ ҳам, инсон қатиқ, вино тайёрлашда, нон пиширишда микробиология жараёнларидан кенг фойдаланиб келган. одамзот ҳар хил касалликлар билан тўқнаш келган, ўлатларни бошидан кечирган. муқаддас китобларда ҳам бу ҳақида айтиб ўтилган бўлиб, касаллик оқибатида ўлганларни ёқиб юборишни, ювинишни ва тозаликга риоя қилишни тавсия қилинган. қадим замонлардаёқ шифокорлар ва табиатшунослар кўпгина юқумли касалликларнинг келиб чиқиш сабабларини излай бошлаганлар. масалан, бизнинг эрамиздан олдин яшаган қадимги дунё врачи гиппократ (460 - 377 йилларда), лукреций (95 - 55 йилларда) ва ўша даврнинг бошқа йирик олимларининг ишларида турли-туман юқумли касалликларнинг сабабчиси тирик табиатга хос эканлиги кўрсатилган эди. 15 асргача касалликларнинг сабаблари касал туғдирувчи «миазмалар» (ҳавода тарқалган айрим буғсимон моддалар) деб ҳисоблашган. кейинчалик италиялик врач фракастро (1478-1553 …

ратилди ва янада такомиллаштирилди. микроорганизмлар ҳақида янада кўпроқ маълумотлар тўплаган шахс микробиология тарихининг «морфология» даврини бошлаб берган голландиялик антони ван левенгук (1632-1723) бўлди (1- расм). левенгук шишадан зийнат буюмлар ясайдиган корхонада ишлар эди. у шиша линзалар ясаб, улардан майда нарсаларни катталаштириб кўрадиган асбоб – содда микроскоп ясайди. у ўз микроскопида кўлмак сув томчиларини, тиш киридан тайёрланган препаратларни, турли хил органик моддали сувлар (қайнатмалар) ни текшириб, улар ичида ҳар томонга қараб ҳаракатланувчи тирик мавжудотларни кузатади ва уларнинг расмларини чизади. у шу кўрган мавжудотларига “тирик ҳайвончалар” – «animalkula viva» деб ном беради. ўз изланишлари натижаларини у лондондаги қироллик илмий жамиятига билдиради. 1677 йили мазкур илмий жамият левенгук ишларини қайтадан текшириб кўради ва унинг натижалари хақиқат эканлигини тан олади. кейинчалик у ўз илмий изланишларини «антон левенгук кашф этган табиат сирлари» деган китобида (1695) таърифлаб беради. уларни юмалоқ, ҳар хил узунликдаги таёқчасимон, букилган шаклли майда мавжудотлар эканлигини тасвирлаб беради. россияда биринчи микроскоп xviii асрнинг …

б микроорганизмлар тўғрисида қилинган ишлар микробиология тарихида 1 давр «микробиология ривожланишининг морфология даври» деб юритилади. швед олими к. линней (1707-1778) ҳамма тирик мавжудотларни бир системага солган бўлса ҳам, микроорганизмларни бир «хаос» (тартибсиз, тартибга солиб бўлмайдиган) гуруҳга киритади. микроорганизмларнинг биринчи систематикаси даниялик мюллерга (1786) тааллуқлидир. у сув ва тупроқдаги «анималкуллар» ни системага солади ва уларнинг «инфузориялар» деб атади. секин-аста микроорганизмларни ўрганиш кўлами кенгая бошлади. кейинчалик м.м.тереховский (1740– 1810) ҳам микроорганизмлар устида ишлаб «царство тьмы инфузорий линнея» деган мавзуда докторлик диссертациясини ёқлади (1770). у ҳар хил қайнатмалардаги микроорганизмларни ўрганди. температура, электр токи ва захар таъсирида микроорганизмларнинг ҳалок бўлишини аниқлади. 1835 йил эренбург «инфузориялар мукаммал организмлардир» деган мавзуда илмий асар ёзди ва ҳамма тубан жонзотларни 22 та синфга бўлди ва унга инфузориялар атласини киритиб, уларга тавсифлар берди. микроорганизмларни бинар номенклатурада атади ва барча бактерияларни 3 синфга бўлди. xix аср ўрталарида п.ф. горяинов томонидан ёзилган «зоология» асарида микроорганизмларга айрим бўлим ажратилди ва у «инфузориялар …

нгрена, тут ипак қуртининг (пебрина) касаллигини, вино ва пивонинг бузилишини ўрганди ва уларга қарши кураш чораларини аниқлаб берди. кислородсиз муҳитда яшайдиган анаэроб бактерияларни аниқлади. лаборатория амалиётига стериллаш (микробларни нобуд қилиш) ва пастерлаш усулларини киритди. аристотель ва вергилийларнинг «ўз - ўзидан туғилиш» назарияларининг асоссизлигини кўрсатди. озиқа муҳит яхшилаб стерилланса, унда ҳеч қандай микроорганизмнинг пайдо бўлмаслигини асослаб берди. пастер товуқлар холерасини ўрганиш жараёнида соғлом товуққа кучсизлантирилган бактерия культураси юборилганда товуқларнинг касалликга чалинмаслигини кузатди. худди шу ишни у куйдирги касаллиги билан касалланган молларда ҳам қайтарди ва ижобий натижалар олишга муваффақ бўлди. ҳайвонларни кучсизлантирилган (42-43ос температурада ўстирилган) куйдирги таёқчалари билан касаллантиради. кучсизлантирилган бактерия культураси билан эмлаганда ҳайвонларда куйдирги бактериясига қарши иммунитет ҳосил бўлишини аниқлади. пастер куйдирги касаллигини ўрганиб «лаънатланган далалар» сирини очди. пастернинг қутириш касаллигини ўрганиш борасидаги ишлари ҳам ўта катта аҳамиятга моликдир. у қутирган итлар сўлагини микроскоп остида тадқиқ қилганда ундаги микроорганизмларни кўришга муяссар бўла олмади. аммо у касалликни юзага келтирувчи қутиришни «сабаби» …

склифасовский ва бошқалар шулар жумласидандир. xix асрда кўп мамлакатларда медицина микробиологияси ривожланди. медицина микробиологиясининг ривожланишига немис олими роберт кох (1843 - 1910) кўп ҳисса қўшди. у соф микроб культурасини ажратиш учун қаттиқ (қуюқ) озиқ муҳитидан фойдаланишни таклиф этади. одам ва қорамолларда сил касаллигини қўзгатувчисини ҳамда вабо вибрионини ажратиб олишга муваффақ бўлди, микроскопик методларни такомиллаштирди, иммерсион системани қўллашни ва микрофотографияни амалиётга киритди. и. и. мечников (1845 - 1916) фагоцитоз ва унинг иммунитетдаги аҳамияти ҳақида тўлиқ таълимот яратди, чиритувчи ва сут кислота ҳосил қилувчи бактерияларнинг антагонизмини аниқлади ва вабо касаллигини ўрганишга ўз ҳиссасини қўшди. россияда биринчи бактериологик станция ташкил этди. унинг раҳбарлиги остида йирик микробиологлар: г. н. габричевский, а. м. микробиология фанининг ривожланишида безредка, и. г. савченко, л. а. тарасевич, н. ф. гамалея, д. к. заболотний ва бошқалар етишиб чиқди.д. и. ивановский (1864-1920) алоҳида роль ўйнади. у тамаки баргларининг мозаика касаллигини ўрганиб, 1892 йилда фильтрланувчи вирусларни аниқлади ва вирусология фанига асос солди. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "микробиологиянинг ривожланиш тарихи"

1521186692_70244.doc микробиологиянинг ривожланиш тарихи режа: 1.микроорганизмлар кашф қилинмасдан аввалроқ ҳам, инсон қатиқ, вино тайёрлашда, нон пиширишда микробиология жараёнларидан кенг фойдаланиб келган. 2.россияда биринчи микроскоп xviii асрнинг 30 - йилларида иван беляев ва иван кулибинлар томонидан кашф этилган. микроорганизмлар кашф қилинмасдан аввалроқ ҳам, инсон қатиқ, вино тайёрлашда, нон пиширишда микробиология жараёнларидан кенг фойдаланиб келган. одамзот ҳар хил касалликлар билан тўқнаш келган, ўлатларни бошидан кечирган. муқаддас китобларда ҳам бу ҳақида айтиб ўтилган бўлиб, касаллик оқибатида ўлганларни ёқиб юборишни, ювинишни ва тозаликга риоя қилишни тавсия қилинган. қадим замонлардаёқ шифокорлар ва табиатшунослар кўпгина юқумли касалликларнинг келиб чиқиш сабабларини из...

DOC format, 2.5 MB. To download "микробиологиянинг ривожланиш тарихи", click the Telegram button on the left.

Tags: микробиологиянинг ривожланиш та… DOC Free download Telegram