avtomatika tizimlarining ijro mekhanizmlari, rostlash organlari va dasturiy tehnik vositalari

DOCX 39 pages 566.8 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 566.8 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

xx боб. автоматика тизимларининг ижро механизмлари, ростлаш органлари ва дастурий техник воситалари 20.1-§. автоматика тизимларининг ижро механизмлари ва ростлаш органлари автоматика қурилмалари (севроюритмалар) нинг ижро этувчи элементлари ростлаш ёки бошқариш органларига куч таъсирини бериш учун мўлжалланган. ижро этувчи элементлар оддий амаллар (очиш – ёпиш)ини бажаргани каби мураккаброқ – кўп поғонали ёки пропорционал кўчиш амалларини ҳам бажариши мумкин. ижро элементларининг асосий кўрсаткичлари - қувват, тезлик ва чиқишда кучайтиришни ошириш бўйича кучайтириш коэффициенти, шунингдек, чизиқли ва бурчак кўчиши катталиклари ҳисобланади. чиқиш звеносининг ҳаракат турига кўра ижро механизмлари илгариланма – қайтма ва айланма ҳаракат қилувчиларга фарқланади. биринчиси бир томонга, икки томонга ҳаракатланувчи юритмали (20.1 –расм) ва кўп айланишли гидромоторларга бўлинади. гидравлик ва пневматик ижро механизмлари ҳаракатланиш принципи (тамойили) ва конструкив расмийлаштирилиши бўйича жиддий (муҳим) фарқга эга эмас. бироқ ишлаш муҳити (суюқ ва газ ҳолатдаги)нинг турли хоссалари сабабли алоҳида қисмлар бир қанча конструктив ўзига хосликларга эга. ишлаш муҳитидан келиб чиқиб юритмаларнинг деталлари (корпус, поршнен, …

2 / 39

и поршеннинг ҳаракати поршенга берилган ишчи суюқлик босимининг натижавий кучлари остида амалга, оширилади. поршен ўнг томонга кўчишиши учун (20.1) бўлиши лозим, бу ерда, р1 ва р2 цилиндр бўшлиғидаги ишчи суюқликнинг босими; ғ1 ва ғ2 поршеннинг цилинд бўшлиғига мос келувчи юзалари; n ва nишқ шток 3 га берилган ташқи юкланиш ва механизмдаги ишқаланиш кучлари. поршенга резинали ва терили манжет қўлланилганда икки томонлама ҳаракатланувчи ижро механизмлари учун, (20.2) бу ерда, d – цилиндирнингдиаметри; h – манжетанинг баландлиги; p – ишчи бўшлиқдаги босим; µишқ – ишқаланиш коэффициенти (u симон шевронли ва чашкали манжетлар учун; резинадан бўлса µишқ = 0,01 ва теридан бўлса µишқ = 0,075); dш – штокнинг диаметри; lс – сальникли тиқманинг узунлиги; kишқ – тиқманинг бирлик юзага тўғри келувчи ишқалиниш коэффициенти кишқ=( 1 ÷ 1,5)105 па. бир томонга ҳаракатланувчи ижро механизмлари икки томонга ҳаракатланувчилардан пружиналар 4 нинг борлиги билан фарқ қилади (20.1-расм,б). бу механизмларда (20.3) бўлганда поршен ўнг томонга ҳаракатлана бошлайди, …

3 / 39

жро механизми штокида ишқаланиш кучи катта бўлса, унда унинг ишлаш сифати аҳамиятли даражада ёмонлашади. бундай ҳолларда бошқариш тизимига позиционер киритилади (20.2 – расм). 0 дан 1*105 па гача ўзгарувчи ркр бошқариш сигнали тезкар алоқа ричаги 3 га шток 2 билан боғланган сельлифон 1 га узатилади. кейинги боғланиш клапанли бошкариш қурилмаси 5 нинг золотлиги 4 билан ва мембранали ижро механизми 8 нинг штоки 7 билан амалга оширилади. бошқариш қурилмаси 5 нинг камерасига ҳаво рлит=(1,5÷2)* 105 па босим остида киради. бошқариш қурилмаси 5 нинг камерасида ўрнатиладиган босим золотник 4 нинг ҳолатига боғлиқ бўлиб, ижро механизмининг мембранаси 6 га берилади. ркр босимнинг ҳар бир қийматига шток 7 нинг ҳар бир ҳолати мос келади, камера 5 даги босим ҳам ўтиш режимларида алмашади. шундай килиб, позиционер мембрана 6 даги ҳаво босимини оширувчи ёки камайтирувчи қўшимча импульслар ишлаб чиқаради. кривошип – шатун типидаги айланма ҳаракат ижро механизмлари (20.3, 1а – расм) да цилиндр 2 даги поршен …

4 / 39

$) қўлланилади. ростлаш органидаги босимлар фарқи δр унинг очиқлик даражаси (ўртадаги кесим катталиги)га боғлиқ ҳолда ўзгаради ва у орқали муҳит сарфи аниқланади. 20. 2 расм. позиционер ростлаш органини саралашда унинг тавсифини билиш лозим. уч турда тавсифларга фарқланади: конструктив золотникнинг силжиши ва бунда очиладиган кесим юзасининг ўртасидаги боғлиқликни ифодалайди; идеал – клапандаги босимлар фарқи ўзгармас бўлганда золотникни силжиши ва ростланаётган муҳит сарфи ўртасидаги боғлиандаги босимлар фарқи ўзгарувчан (ишчи) бўлганда золотникнинг силжиши ва ростланаётган муҳит ўртасидаги боғлиқликни ифодалайди. идеал тавсифлар турли ростлаш органларини солиштириш учун зарур. идеал тавсиф конструктив ночизиқли бўлгандагина чизиқли бўлади ва аксинча. ишчи тавсиф ҳаттоки идеал тавсиф чизиқли бўлганда хам ночизиқли бўлиши мумкин. клапанларнинг тавсифлари нисбий бирликларда ифодалаш қабул қилинган. 20.5-расмда келтирилган µ=f(n) конструктив тавсифда µ=f/f0 ростлаш органининг нисбий ўтиш кесими; n=h\h0=α\α0 – ростлаш органининг очиқилик даражаси; f,h,α – ўтиш кесимининг жорий қиймати, ростлаш органи тўлиқ очиқ бўлгандаги ўтиш кесимининг максимал қиймати, йўли ва бурилиш бурчаги. 20.3 расм. айланма …$

5 / 39

нинг кенг тарқалган типии. улар босим 1000 мм. сув. уст. дан юқори бўлганда газ, буғ ва суюқлик оқимларини ростлаш учун қўлланилади. ростлаш клапанлари конструкциясига кўра бир эгарли (20.2 расм, 9 – позиция) ва икки эгарли (20. 4,а расм) ларга бўлинади. бир эгарли клапанлар муҳит босимлар фарқининг золотникка таъсир этувчи итарувчи кучининг таъсирига учрайди ва ижро механизмининг қувватини оширишини талаб қилади. шунинг учун, бир эгарли клапанлар dу (25 мм) гача дан ката бўлмаган ҳолда тайёрланади. тақсимловчи икки эгарли клапан (20.4, а расм) корпус i ва унга преслаб ўрнатилган эгарлар 2, битта штокда тақсимланган ўтиш юзасини ёпувчи золотник 3 дан ташкил топган. клапаннинг тавсифи кўндаланг кесим шакли (ёки плунжир профилидан) дан аниқланади ва турлича бўлиши мумкин (20.5 расм). 20.4-расм. икки эгарли ростлаш клапани. а-конструктив схемаси; б-сарф тавсифи (ξро=5у/н). кучли кемирувчи ва ифлос суюқлик оқимларини ростлаш учун махсус конструкцияли клапанлар ишлатилади, масалан диафрагмали ва шлангли (20.5 расм). диафрагмали клапаннинг корпуси 1 футерланган. футерлаш …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avtomatika tizimlarining ijro mekhanizmlari, rostlash organlari va dasturiy tehnik vositalari"

xx боб. автоматика тизимларининг ижро механизмлари, ростлаш органлари ва дастурий техник воситалари 20.1-§. автоматика тизимларининг ижро механизмлари ва ростлаш органлари автоматика қурилмалари (севроюритмалар) нинг ижро этувчи элементлари ростлаш ёки бошқариш органларига куч таъсирини бериш учун мўлжалланган. ижро этувчи элементлар оддий амаллар (очиш – ёпиш)ини бажаргани каби мураккаброқ – кўп поғонали ёки пропорционал кўчиш амалларини ҳам бажариши мумкин. ижро элементларининг асосий кўрсаткичлари - қувват, тезлик ва чиқишда кучайтиришни ошириш бўйича кучайтириш коэффициенти, шунингдек, чизиқли ва бурчак кўчиши катталиклари ҳисобланади. чиқиш звеносининг ҳаракат турига кўра ижро механизмлари илгариланма – қайтма ва айланма ҳаракат қилувчиларга фарқланади. биринчиси бир томонга, икки том...

This file contains 39 pages in DOCX format (566.8 KB). To download "avtomatika tizimlarining ijro mekhanizmlari, rostlash organlari va dasturiy tehnik vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomatika tizimlarining ijro m… DOCX 39 pages Free download Telegram