электр асбоблар

DOCX 7 pages 87.9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 87.9 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

3.4- §. электр асбоблар электр асбобларнинг ишлаш принципи босимни у билан функционал боғлиқ бўлган бирор электр катталикка бевосита ёки билвосита ўзгартиришга асосланган. буларга индуктив, сиғимли, қаршиликли, пьезоэлектр ва бошқа манометрлар киради. босим ўлчашнинг энг кўп тарқалган воситалари куч компенсацияси асосида қурилган асбоблар ҳисобланади. бироқ улар ҳарорат хатолиги, тез таъсирчанлиги, габарит ўлчамлари ва массаси бўйича анча мукаммал индуктив, сиғимли, тензорезисторли, пьезоэлектрик ўзгарткичлардан орқада қолади. бундан ташқари, куч компенсацияли ўзгарткичларнинг ва пишангли тизимларнинг тузилишида ҳаракатланувчи қисмларнинг бўлиши ўлчаш воситаларининг зарбга чидамлилигига қўйиладиган замонавий талабларнинг қондирилишини қийинлаштиради. ҳозир микроэлементли техникани кенг жорий килиш хамда конструктив ечимларни такомиллаштириш асосида юқорида қараб чиқилган босимни ўлчашнинг анъанавий воситалари янада замонавий комплекс қурилмалар билан сиқиб чиқарилмоқда. бу албатта, турли тармоқларда тжабт ни яратишда шарт ва талабларнинг турли туманлиги сабабли аввал ишлаб чиқарилган босимни ўлчаш ўзгарткичларидан (бўў) фойдаланишдан тўла воз кечиш кераклигини англатмайди. индуктив асбобларнинг ишлаш принципи ғалтак индуктивлигининг ташқи босим таъсиридан ўзгаришига асосланган. 3.7-расмда индуктив ўзгартирувчи элемент …

2 / 7

босимга мутаносиблигини эътиборга олиб, δ=k·p (3.22) 3.21) тенгламани қуйидаги кўринишга келтирамиз: l=w2·μ0·s/k·p (3.23) (3.23) тенглама босимни ўлчаш индуктив ўзгарткичнинг статик характеристикасини ифодалайди. l ни ўлчаш, одатда, ўзгарувчан ток кўприклари ёки резонансли lc-контурлар томонидан амалга оширилади. 0,5... 1,0 мпа босимда мембрананинг қалинлиги 0,1 ...0,3 мм, босим 20...30 мпа бўлганда эса 1,3 мм. мембрананинг силжиши миллиметрнинг юздан бир улушини ташкил этади. индуктив босим ўзгарткичларнинг асосий хатоси ± (0,2—5)%. сиғимли манометрларнинг ишлаш принципи босим ўзгариши билан ясси конденсатор қопламалари орасидаги масофани ўзгартириши натижасида унинг сиғимининг ўзгаришига асосланган. сиғимли манометрнинг принципиал схемаси 3.8-расмда келтирилган. ўлчанаётган босим асбобга найча 1 орқали берилади ва мембрана 2 орқали қабул қилинади. мембрана 2 ва электрод 3 конденсатор қопламаларини ҳосил қилади. конденсатор эса ўлчаш схемасига улагич 4 лар орқали бажарилади. конденсатор сиғимининг қопламалар ўртасидаги масофага боғлиқлиги қуйидаги тенглама бўйича аниқланади (3.24) бу ерда, s — қопламалар юзи; ε — қопламалар орасидаги муҳитнинг диэлектрик сингдирувчанлиги; l — қопламалар орасидаги масофа. …

3 / 7

р орасидаги масофа ўзгаради. сиғимли манометларнинг яна бир камчилиги паразит сиғимлар таъсиридир. ўлчаш хатолиги асбоб шкаласининг ±0,2...5% идан ошмайди. қаршилик манометрларининг ишлаш принципи сезгир элемент қаршилигининг ташқи босим таъсирида ўзгаришига асосланган. сезгир элементлар қаторига манганин, платина, константан, вольфрам, яримўтказгич ва ҳоказолар киради. қаршилик манометрларида қўллаш учун энг қулайи манганиндир. манганин ∆r электр қаршилик орттирмасининг р босимга нисбатан чизиқли боғланишига эга: ∆r=kp·r·p (3.26) бу ерда, кр—манганин қаршилигининг ўзгариш коэффицненти, 1/па; r — қаршилик, ом. манганин қаршилигининг чизиқли боғланиши тажриба маълумотларидан 3000 мпа босимгача тасдиқланади. бундан ташқари, манганин злектр қаршилигининг ҳарорат коэффициенти жуда кичик. ўзгартгич сезгирлигининг кичиклиги бу манометрларни жуда юқори (100 мпа дан ортиқ) босимларни ўлчаш учун қўллашга йўл қўймайди. манганин учун кр =22,95·10-2 дан 24,61·10-2 1/па гача. ўзгартгичдаги манганин қаршилигини ўлчаш учун, одатда, кўприклар, аниқ ўлчовлар учун эса потенциометрлар қўлланади. манганин қаршиликли манометрларнинг йўл қўядиган асосий хатоси ± 1 % дан ошмайди. асбобсозлик саноатида чиқарилаётган мм-2500 манганинли манометрлар 2500 мпа …

4 / 7

ирлик коэффициента kт билан бахоланади: (3.27) бунда ∆r/r— тензометр қаршилигининг нисбий ўзгариши; ∆l/l — cимнинг нисбий деформацияси; kт — коэффициент қиймати металлар учун 0,5 ... 4,0 чегарасида бўлади. юқори метрологик ва фойдаланиш характеристикаларига эга бўлган тензорезисторли босимни ўлчаш ўзгарткичлари бир қатор афзалликларига кўра: габарит ўлчамлари ва массаси кичик, вақт бўйича юқори даражада барқарор, аниқлиги юқори, тебранишга чидамлилиги, турли агрессив муҳитлар билан контактда ишлаши мумкинлиги, учқунга ҳавфсиз қилиб ишлаганига кўра янада кенгроқ тарқалмоқда. автоматик назоратнинг саноат тизимлари учун ва ўзгармас токнинг (0...5; 0...20 ёки 4...20 ма) стандарт чиқиш сигналлари билан ишловчи микропроцессор техникаси асосидаги тжабт таркибидаги тизимлар учун сапфир туркумидаги электр ўлчов тензометрик ўзгарткичлари мажмуаси ишлаб чиқарилмоқда: одатдагича ишланган сапфир-22 ва портлашдан ҳимояланган турдаги сапфир-22 ex. ўзгарткичларнинг аниқлик синфи 0,25 ва 0,5. сапфир туркумидаги ўлчов ўзгарткичлар мажмуаси мутлақ ва ортиқча босимни, сийракланишни, шунингдек суюқлик ва газларнинг сарфланишини, кимёвий актив, қовушоқ ва кристалланувчи суюқликларнинг сатҳ баландлигини, суюқ муҳит зичлигини ва босим билан …

5 / 7

штирилган чиқиш сигналига алмаштиради. 3.9 – расм. сапфир – 22 дд-ех босимлар фарқини ўлчовчи ўзгарткичнинг схемаси. 3.9- расмда сапфир-22 дд-ех босимлар фарқини ўлчовчи ўзгарткичнинг схемаси кўрсатилган. тензоўзгарткич 4 металл мембранадан иборат бўлиб, унга юқори томондан номувозанат кўприкнинг елкаларини ташкил этувчи тўртта кремнийли тензорезисторлар билан чанглатилган сапфирли мембрана кавшарланган. тензоўзгарткич 2 асосга маҳкамланган ва ўлчанаётган муҳитдан иккита ажратувчи металл мембраналар 1 ва 3 билан бўлинган. термоўзгарткич ва мембраналар орасидаги берк бўшлиқлар полиметилсилоксанли суюқлик билан тўлдирилган. босимларнинг ўлчанувчи фарқи р1—р2—тензоўзгарткичларга мембрана ва суюқликлар орқали таъсир қилади. тензоўзгарткич герметик чиқишлар 5 орқали электрон қурилма 6 га уланади. шу қурилма ёрдамида тензорезисторлар қаршилигининг ўзгариши меъёрлаштирилган токли чиқиш сигналига алмашади, у масофадан туриб узатиш учун ҳавфсиз уч ўтказгичли сим бўйича тамъинот блоки 7 га узатилади. таъминот блоки портлашга ҳавфсиз хонага ўрнатилади ва бирламчи ўзгарткичнинг икки ўтқазгичли сим бўйича таъминотини таъминлайди. шу линиянинг ўзидан чиқувчи токли сигнал узатилади. кўрсатилган вазифа билан бир қаторда таъминот блоки чиқиш …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "электр асбоблар"

3.4- §. электр асбоблар электр асбобларнинг ишлаш принципи босимни у билан функционал боғлиқ бўлган бирор электр катталикка бевосита ёки билвосита ўзгартиришга асосланган. буларга индуктив, сиғимли, қаршиликли, пьезоэлектр ва бошқа манометрлар киради. босим ўлчашнинг энг кўп тарқалган воситалари куч компенсацияси асосида қурилган асбоблар ҳисобланади. бироқ улар ҳарорат хатолиги, тез таъсирчанлиги, габарит ўлчамлари ва массаси бўйича анча мукаммал индуктив, сиғимли, тензорезисторли, пьезоэлектрик ўзгарткичлардан орқада қолади. бундан ташқари, куч компенсацияли ўзгарткичларнинг ва пишангли тизимларнинг тузилишида ҳаракатланувчи қисмларнинг бўлиши ўлчаш воситаларининг зарбга чидамлилигига қўйиладиган замонавий талабларнинг қондирилишини қийинлаштиради. ҳозир микроэлементли техникани кенг жор...

This file contains 7 pages in DOCX format (87.9 KB). To download "электр асбоблар", click the Telegram button on the left.

Tags: электр асбоблар DOCX 7 pages Free download Telegram