хужайра органоидлари

DOC 157,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404217809_52039.doc хужайра органоидлари хужайра органоидлари режа: 1. эндоплазматик тур (ретикулум). 2. рибосомалар. 3. гольжи комплекси. 4. лизосомалар. 5. пероксисомалар, сферосомалар. 6. вакуол. 7. митохондриялар. 8. пластидалар. 9. хужайра маркази. хужайра органоидлари-ҳужайранинг доимий таркибий кисми булиб, маълум тузилишга эга ва махсус вазифаларни бажаради. хужайранинг умумий ва махсус органоидлар фарк килинади. умумий органоидларга митохондрия, цитоплазматик (эндоплазматик) тур, рибосома, гольжи комплекси, лизосома, микронайча, центросома, пероксисома; махсус органеллаларга эса тонофибрилла, миофибрилла, нейрофибриллалар, киприкчалар ва микроворсинкалар киради. хужайра органоидалари тузилиши буйича мембранали ва мембранаси булмаган ҳужайра органоидларга булиш мумкин. мембранали ҳужайра органоидлари. юкорида ҳужайраларнинг турли мембраналарнинг принципал бир хил тузилганлиги кайд килинган эди. мембраналар асосан липид, оксил, сувдан ташкил топган. хужайра ички тузилмаларнинг мембраналари оксил ва липид таркибининг узгариши билангина фаркланмасдан уларнинг таркибига кирувчи молекулаларнинг жойлашиши ва ультраструктур тузилиши билан ҳам фаркланади. мембрананинг бундай узига хос тузилиши уларнинг функцион ихтисосланишига боглик. турли хил вазифани бажарувчи мембраналар ферментлар ва уларнинг активлик даражасига караб фаркланади. ферментларнинг активлиги …
2
ган ҳужайра органоидлари. бу органоидлар турли хил тузилишга эга булган ва специфик вазифасини бажарувчи органоидлар, рибосома, микронайча, центросома ва фибрилляр тузилмалар киради. рибосомалар алоҳида тузилмалар хисобланиб, улар купинча плазматик тур билан комплекс ҳосил килади. микрокарнайча ва ценросомалар иксил табиатли суббирликлардан ташкил топган. оксил глобулалари маржонларсингари узаро богланиб фибриллалар ҳосил килади. хужайрада ценросома сингари микронайчалардан ташкил топган киприкчалар, хивчинлар ҳам булиб, улар юкорида кайд килинган органоидлардан фаркли равишда устки тарафдан мембранали сруктура билан копланган. хужайранинг фибрилляр тузилмалар ҳужайра цитоплазмасида маълум тартибда жойлашиши ёки ҳужайранинг махсус органеллалари микроворсинка, тонофибрилла, нейрофибриллалар, миофибриллаларни ҳосил килиши мумкин. хужайра органеллаларини бажарадиган функцияларнинг бир-бирига богликлиги асосида ҳам урганилади. хужайранинг вакуоляр тизимини ташкил килувчи органоидларга: эндоплазматик тур (ретикулум), рибосомлар, лизосомалар, гольжи аппарати, пероксисомалар ва усимлик вакулолари киради. вакуоляр тизим ҳужайрада моддаларнинг кириши, ташилиши, ажралиши, янги моддаларнинг синтезланиши, колдик моддаларнинг чикарилиши ва барча ферментатив реакцияларни амалга оширади ҳамда ҳужайра барча кисмларнинг бир-бири билан алокасини таъминлайди. вакуоляр тизим-метоболистик жараёнлар асосидир. …
3
аде ва портерлар эндоплазматик тур ута микроскопик каналчалар, пуфакчалар ва цистерналарнинг узаро туташишидан иборат мураккаб шохланган тур системаси эканлигини аникладилар. сруктураси ва шакли билан хилма-хил булган бу система деворини элементар мембрана ташкил килади. мембрананинг калинлиги 70 а0 атрофида булиб, думалок каналларнинг ички диаметри 300-500 а0 келади. эндоплазматик тур каналининг ичи суюклик билан тула булиб, таркиби протаплазма матриксига ухшайди, шу жиҳатдан гольжи цистерналари ва хлоропласт тилакоидларининг суюкликларига ҳам ухшайди. эндоплазматик тур мембранасининг юзаси силлик ва гадир-будур булади. мембран сатҳига рибосоманинг диаметри 100-150 а0 келадиган гранулалари ёпишиб олганидан, унинг юзаси гадир-будур куринади. шунга кура ҳужайранинг бир кисмида улар бутунлай силлик, иккинчи томонида гадир-будур булади. рибосома гранулалари ёпишган эндоплазматик тур цистерналарига грануляр (гадир-будур), силлик жойларига силилик ретикулум деб аталган. грануляр ретикулум ясси, кенг цистерналардан иборат булади. грануляр ретикулум цистерналарининг сони ҳужайралар типига, ривожланиш фазасига боглик. силлик ретикулум одатда ингичка, тармокланиб кетган найчаларни эслатади, у грануляр ретикулум цистерналаридан усиб чикади (14-расм). эндоплазматик тур каналлари …
4
н цитоплазма орасидаги коммуникациялар бор дейишга асос булолмайди. эндоплазматик тур билан гольжи комплекси орасида алока ҳам доимий булмай, балки динамик алокадан иборатдир. 14-расм. эндоплазматик турнинг схематик ва электрон микроскопда куриниши. хозирги вактда грануляр цитоплазматик турнинг оксил ва фермент синтезидаги роли ҳамма олимлар томонидан тан олинади. грануляр эндоплазматик тур оксил ишлаб чикарувчи (оксил безлари) ҳужайраларда яхши ривожланган. нооксил секрет маҳсулотлари ҳосил килувчи ҳужайралар (меъданинг коплама ҳужайралари, буйрак усти безининг хромофил ҳужайралари ва бошкалар) да силлик эндоплазматик тур яхши ривожланаган. денгиз чучкаси меъда ости безининг ацинар ҳужайралари стимуляция килганда (оч колган ҳайвонни боккандан сунг 1-3 соат дан кейин) донадор эндоплазматик турнинг узгариши кузатилган. бу системанинг бушликлари кенгаяди ва цистерналар ичида катта булмаган “интерцистернал” доначалар топилади. бу доначалар майда булиб, тузилиши буйича зимоген гранулаларни эслатади. электрон микроскопик радиофтография билан олинган далиллар ҳам радиоактив н-лейцин аминокислотасининг маълум бир тартибда ҳужайрага киришини курсатади. изотоп киритилгандан 4-5 минут утгач грануляр эндоплазматик турда, 20 минутдан сунг гольжи …
5
“конвейер” да эндоплазматик тур ва гольжи комплексидан ташкари ҳужайранинг бошка компонентлари ва айникса ядро (информацион рнк нинг цитоплазмага утиши, оксил синтезининг назорат килиниши) ва митохондриянинг (оксил синтезини энергия билан таъминлаш) роли катта. силлик эндоплазматик тур эса, купгина олимларнинг фикрича, бошка метаболик жараёнларда, биринчи галда ҳужайрадаги липид ва гликогеннинг синтезида, агрегациясида ва транспортида иштирок этади. эндоплазматик турнинг келиб чикиши ва тупланиш йуллари ҳам етарли маълум эмас эди. купгина цитологлар уни ҳужайра кобигидан ва мавжуд эндоплазматик турдан келиб чикишини айтдилар. хужайра кобигининг дивертикула ва пиноцитоз пуфакчалари эндоплазматик турнинг мембраналари билан бирлашиб цитоплазматик тур системасини тулдиради. эндоплазматик тур ядро кобиги ҳисобига тикланади, деган фикр ҳам бор. тадкикотчилар фикрича, такомиллашиш вактида янги мембрана материаллари донадор цитоплазматик турда ҳосил булиб, у кейинчалик силлик эндоплазматик турга утади. рибосомалар. электрон микроскоп ёрдамида 1955 йилда палада томонидан очилган рибосомалар ҳам ҳужайранинг муҳим органомдларидандир. рибосомалар ядро кобигининг ташки мембранасида ҳам ётади. мембраналар билан бирикмаган цитоплазмада эркин ётувчи рибосомалар онтогенез …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"хужайра органоидлари" haqida

1404217809_52039.doc хужайра органоидлари хужайра органоидлари режа: 1. эндоплазматик тур (ретикулум). 2. рибосомалар. 3. гольжи комплекси. 4. лизосомалар. 5. пероксисомалар, сферосомалар. 6. вакуол. 7. митохондриялар. 8. пластидалар. 9. хужайра маркази. хужайра органоидлари-ҳужайранинг доимий таркибий кисми булиб, маълум тузилишга эга ва махсус вазифаларни бажаради. хужайранинг умумий ва махсус органоидлар фарк килинади. умумий органоидларга митохондрия, цитоплазматик (эндоплазматик) тур, рибосома, гольжи комплекси, лизосома, микронайча, центросома, пероксисома; махсус органеллаларга эса тонофибрилла, миофибрилла, нейрофибриллалар, киприкчалар ва микроворсинкалар киради. хужайра органоидалари тузилиши буйича мембранали ва мембранаси булмаган ҳужайра органоидларга булиш мумкин. мембранали ...

DOC format, 157,0 KB. "хужайра органоидлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: хужайра органоидлари DOC Bepul yuklash Telegram