цитология хужайра тузилиши ва физик-химиявий хоссалари

DOC 56.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404483475_53961.doc цитология хужайра тузилиши ва физик-химиявий хоссалари режа: 1.хужайра тузилиши 2.хужайра морфологияси 3.хужайра ядросининг тузилиши 4.хужайранинг булиниши 1.хужайра – тирик организмнинг тузилиш асосларини, яшаш жараёнларини хамда ирсий белгиларини узида мужассамлаштирган тузилмадир. хужайранинг асосий химиявий компонентларига эса оксиллар билан ферментлар киради, улар факат хужайра таркибида булмай, балки унинг атрофидаги суюк модда таркибида хам учрайди. лекин аслида суюкликдаги моддани хам асосан хужайралар синтезлайди. хужайраларнинг узига хос асосий хусусиятларидан бири узидан тикланиши, яъни купайишидир. хужайралардаги доимий жараёнларнинг бошкарилишидаги кар хил метаболитлар, ферментлар ва ионлар иштирок этади. улар иштирокида хужайралар хилма хил вазифаларни бажаради. хужайра ташки томондан уни ураб турган кобик, яъни мембранадан ва унинг ичида жойлашган протоплазмадан ташкил топган. хужайра цитоплазмаси ташки томондан уч каватдан ташкил топган кобик, яъни плазолемма билан уралган. ташки ва ички кобиклари оксил молекулаларидан ташкил топган булса, урта кобиги эса икки каватни ташкил этувчи липид молекуласини ташкил этади. оксиллар аминокислоталардан ташкил топган юкори молекулали органик моддалардир. углеводлар органик бирикмалар …
2
моддаларнинг эришида асосан эркин холдаги сув иштирок этади. богланган холда учрайдиган сув оксил молекулалари билан бирикиб, хужайралар тузилишини саклаб туради ва бундан ташкари, сув хужайрада содир буладиган кимёвий ва биокимёвий реакцияларда иштирок этади. хужайраларда сувдан ташкари, анорганик моддалар минерал тузлар холида ёки оксиллар, углеводлар ва липоидлар билан бирикан холда учрайди. улар хужайралардаги кислота-ишкорли мувозанатни саклаб туради, сомотик босимни, мицеллаларда адсорбция килинувчи тузларнинг ионларини тартибга солиб туради. нуклеспротеидлар нуклеин кислоталарнинг оксиллар билан бирикишидан хосил булган мураккаб комплекс булиб, протоплозмада содир булиб турадиган мураккаб кимёвий реакциялардан бири – оксиллар метаболизмини бошкаради. йод – калконсимон без гормони тироксин ва трийодтиронин таркибида учрайди. кобальт – в витаминда учрайди. нуклеин кислоталар мураккаб органик бирикмалар булиб, таркибида фосфат кислота булиши туфайли улар кислотали характерга эга. нуклеин кислоталарнинг асосий биологик вазифаси – биологик йул билан оксил синтезлаш ва синтезланган оксилларнинг узига хос тузилишини белгилашдан иборат. одам билан хайвонларнинг органик ва тукималарини ташкил килувчи хужайраларда умумий ухшашлик булишига …
3
ятини таъминлаб туришдан иборат. хужайра органеллалари хужайранинг доимий таркибий кисми булиб, муайян тузилишга эга ва муайян физиологик вазифани бажарувчи кисми органелла дейилади. органеллалар умумий ва махсус органеллаларга булинади. умумий органеллаларга : митохондрий, цитоплазматик (эндоплазматик) тур, рибосома, гольжи комплекси, лизосома, микронайча, центросома, пероксисома ва пластидалар кирса, махсус органеллаларга тонофиллар, миофибриллалар, киприкчалар, микроворсинкалар киради. цитоплазматик тур хайвон ва усимликлар хужайраси, шунингдек, бир хужайрали содда организмларда булиб, тухум хужайраси билан ядроси булмаган эритроцитларда учрамайди. цитоплазматик тур донадор (грануляр) ва донасиз (агрануляр) булади. донадорларнинг мембранасида майда донадор шаклда рибосомалар булади. донасизларда эса рибосомалар булмайди. хужайраларда, одатда, икки хил рибосомалар булиб, уларнинг купчилик кисми донадор эндоплазматик тур мембраналарида, иккинчи кисми эркин холда цитоплазмада ёки митохондрий ёхуд хлоропласт матриксида жойлашган булади. рибосомалар ядро кобигининг ташки мембранасида хам учрайди. рибосомаларнинг 40% рнк дан, 60% оксиллардан ташкил топган. рибосомаларнинг асосий вазифаси оксиллар синтезида иштирок этишдан иборат. донадор эндоплазматик турда жойлашган рибосомалардаги синтез жараёни одатда, жадалрок кечади. лизосомалар органеллалар …
4
рсимон комплекс деб аташ расм булган. тайёр булган мураккаб оксиллар пуфакчаларга йигилиб, сунг цистерналардан секрет холида ажралиб чикади. пуфакчалар асосан микронайчалар оркали харакат килади. митохондрия хайвонлар ва айрим усимликлар хужайрасида учрайдиган органелла булиб, диаметри с, 2-1 мкм га тенг. шакли хар хил: юмалок, овалсимон, таёкчасимон ва ипсимон булади. митохондрияларнинг асосий вазифаси энергия хосил килишдан иборат . масалан, хужайралардаги энергиянинг 95% ни митохондриялар хосил килади. центриоль хамма хайвонот ва тубан усимликлар хужайрасида топилган органеллалир. центриола уки булиниш укини белгилайди. центриолалар сферик масса марказида жойлашиб, бу масса центроплазма ёки центрофера дейилади. махсус органеллалар : миофибриллалар, хивчинлилар, киприкчалар, нейрофибриллалар, микроворсинкалар ва бошкалардан иборат. хужайра киритмалари цитоплазманинг доимий булмаган таркибий кисмидир. уларга оксиллар, ёг томчилари, гликоген тупламлари, секретлар, пигмент киритмалари ва бошкалар киради. ядро хамма тирик усимлик ва хайвонлар хужайрасида булиб, унинг хаёт фаолиятида иштирок этадиган доимий тузилмадир. ядро аксарият хужайраларда битта, айрим хужайраларда – остиокласт, кундаланг йулли мускуллар хужайраларида куп булади. лейкоцитларда таёкчасимон, …
5
. хозирги вактда хужайралар купайишининг уч хили аникланган: 1) митоз (-ип) ёки нотугри булиниш ёхуд кариокинез: 2) амитоз - ( а – инкор этиш, - ип ёки тугри булиниш ва 3) мейоз (- камайиш). митоз ёки нотугри булинишида хужайрада хромосомалари пайдо була бошлайди. профаза хужайрадаги ядро махсулотларининг узгаришидан бошланади: таёкчасимон ёки юмалок шаклдаги хромосомалар пайдо булади, хужайрада кутубланиш жараёни бошланади. профазанинг охири хромосомаларнинг тикланиши, ядро кобиги ва ядрочанинг йуколиши билан якуланади. метафаза ёки она юлдуз боскичи, бунда хромосомалар хужайра марказига силжиб, дук уртасида матафазали ёки экваторияли бир текис пластинка хосил килади. метафаза охирида хар бир хромосома иккита хроматидга, яъни киз хромосомаларга булинади. бу даврда гомологик хроматидлар карама-карши кутубларга ажралади. она хужайрада нечта булса, хар бир кутбда шунча хромосома пайдо булади. хужайра танасида белбог хосил булиб, хужайрани аста-секин иккига булади. бунда янги хосил булган хужайрада бир бутун хужайра шакллана бошлайди. ахроматин дук йуколиб, центрисладан хужайралар маркази пайдо булади. цитоплазмадаги органеллалар билан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "цитология хужайра тузилиши ва физик-химиявий хоссалари"

1404483475_53961.doc цитология хужайра тузилиши ва физик-химиявий хоссалари режа: 1.хужайра тузилиши 2.хужайра морфологияси 3.хужайра ядросининг тузилиши 4.хужайранинг булиниши 1.хужайра – тирик организмнинг тузилиш асосларини, яшаш жараёнларини хамда ирсий белгиларини узида мужассамлаштирган тузилмадир. хужайранинг асосий химиявий компонентларига эса оксиллар билан ферментлар киради, улар факат хужайра таркибида булмай, балки унинг атрофидаги суюк модда таркибида хам учрайди. лекин аслида суюкликдаги моддани хам асосан хужайралар синтезлайди. хужайраларнинг узига хос асосий хусусиятларидан бири узидан тикланиши, яъни купайишидир. хужайралардаги доимий жараёнларнинг бошкарилишидаги кар хил метаболитлар, ферментлар ва ионлар иштирок этади. улар иштирокида хужайралар хилма хил вазифаларни ба...

DOC format, 56.5 KB. To download "цитология хужайра тузилиши ва физик-химиявий хоссалари", click the Telegram button on the left.