musulmon uyg'onish davri madaniyati

PPTX 16 pages 3.7 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnm,roman mavzu: musulmon uyg'onish davri madaniyati. reja: 1.movaraunnahrdagi ijtimoiy-iqtisodiy ahvol. 2.ilm-fan inqilobi. 3.sharq “renessansi”. 4.buyuk ajjdodlarimizning ilm-fanga qo’shgan hissasi. 9-12 asrlarda movarounnaxr va xurosonda sodir bo`lgan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy o`zgarishlar mamlakat madaniy xayotiga xam kuchli ta'sir etdi. movarounnaxr istilo qilingach, zabt etilgan o`zga mamlakatlar qatorida, bu o`lkada xam faqat islom dinigina emas, balki arab tili va uning imlosi xam joriy etildi. chunki arab tili xalifalikning xam davlat tili, xam fan tili edi. shu boisdan arab tilining o`rni va axamiyati oshib, uni o`zlashtirishga bo`lgan intilish kuchli bo`ldi. arab tiliga bo`lgan extiyoj va intilish tufayli ko`p vaqt o`tmay movarounnaxrda arab tili va yozuvini yaxshi o`zlashtirib olgan bilimdonlar pay do bo`ladi. davlatni boshqarishda abbosiylar ma'muriyati ayniqsa ko`plab bilimdon siymolarga muxtoj edi. chunki arablar orasida bu paytda davlat boshqaruvi ishlariga yaroqli bo`lgan bilimdonlar xali oz, bori xam zaif edi. bag`dod shaxri sharqning yirik ilm va madaniyat markazi edi. 9 asrda bu shaxarda "bayt ul-xikmat" tashkil …

2 / 16

o`lyozma kitoblar saqlangan. "bayt ul xikma"da olimlar chet tildagi murakkab tushunchalarni ifodalashga qodir arab atamashunosligini yaratishga va uni boyitishga katta xissa qo`shdilar. uni platon akademiyasi bilan qiyoslash mumkin. 5 muxammad ibn muso al-xorazmiy (783-850 yillarda yashab ijod qilgan) xorazm diyorida tug`ilgan.dastlabki savod va turli soxadagi bilimlarini u o`z ona yurti xorazm va movarounnaxr shaxarlarida oladi. so`ngra u xalifa ma'mun zamonida (813-833) "bayt ul-xikma"da mudir sifatida faoliyat ko`rsatadi. zamonasining mashxur matematigi, astronomi va geografi sifatida fanga ulkan xissa qo`shdi. xorazmiy 20 dan ortiq asarlar yozdi. matematikaga doir asarlari "al-jabr val-muqobala", "xind xisobi xaqida"; geografiyaga oid kitoblari "kitob surat ul-arz" ("yer surati"); astronomiyaga oid asarlari "zij" va "usturlob bilan ishlash xaqida kitob"; tarixga oid asarlari "kitob at-tarix", "yaxudiylarning taqvimi va bayramlarini aniqlash xaqida risola" nomlari bilan atalgan. xorazmiy birinchi bo`lib algebra faniga asos soldi . al-farg`oniy (797-865-yillarda yashab ijod qilgan). u sharqda al-farg`oniy, yevropada esa alfraganus taxallusi bilan shuxrat topgan. u astronomiya, …

3 / 16

lab berdi. mustaqillik yillarida axmad al-farg`oniyning noyob ilmiy merosi xalqimizga qaytarildi. 1998-yil oktabrda alloma axmad al-farg`oniy tavalludining 1200 yilligi nishonlandi. farg`ona shaxrida al-farg`oniy nomi bilan bog` yaratildi va buyuk allomaga xaykal o`rnatildi. islom ta'limotining takomili yo`lida movarounnaxrlik muxaddis ulamolarning xam xizmati katta bo`ldi. bu borada ayniqsa imom al-buxoriy va uning zamondoshi va shogirdi termiziylarning xissasi nixoyatda buyukdir. imom al-buxoriy islom ta'limotiga oid yigirmadan ortiq asar yozdi. bu bebaxo asarga 7275 xadis kiritilgan. 1998-yil oktabrda buyuk mutafakkir imom al-buxoriy tavalludining 1225-yilligi nishonlandi. samarqand yaqinidagi xartang qishlog`ida "imom al-buxoriy yodgorlik majmui" barpo etildi. 4 jildlik "al-jomi' as-saxix" kitobi ilk bor o`zbek tilida nashr etilib, kitobxonlarga taqdim etildi. imom al-buxoriyning "al-jomi as-saxix" nomli shox asari musulmon sharqida qariyb 12 asrdan beri islom ta'limotida qur'oni karimdan so`ng ikkinchi asosiy manba bo`lib xizmat qilmoqda. kalom ilmi ravnaqiga ulkan xissa qo`shgan buyuk alloma abu mansur al-moturidiy taxminan 870- yilda samarqand yaqinidagi moturid qishlog`ida tug`ildi. al-moturidiy islomiy …

4 / 16

sirdaryoga quyilishida joylashgan forob shaxrida tug`ilgan. u avval ona shaxrida, so`ngra samarqand, buxoro va bag`dodda bilim olgan. umrining oxirlarida xalab va damashq shaxarlarida yashagan. forobiy riyoziyot, falakiyot, tabobat, musiqa, mantiq, falsafa, tilshunoslik, tarbiyashunoslik va adabiyot soxalarida ijod etgan. u 160 dan ortiq asar yozib, o`rta asr fan va madaniyatiga ulkan xissa qo`shdi. bular orasida arastuning "metafizika" asariga shark", "musiqa kitobi", "baxt-saodatga erishuv xaqida", "tirik mavjudot a'zolari xaqida", "fozil odamlar shaxri" va boshqa ko`pgina asarlari muxum axamiyatga ega bo`lgan. forobiy bilimli, ma'rifatli, fikr-muloxazalarining kengligi va mantiqning teranligi tufayli sharqda arastudan keyingi yirik mutafakkir - "muallimus soniy" nomi bilan shuxrat topdi. abu ali ibn sino u shu davrning ulug` mutafakkirlaridan biri edi. u 980-yilda buxoro yaqinidagi afshona qishlog`ida maxalliy amaldor oilasida dunyoga keldi. maktabni bitirgach, ustozi abu abdulloxdan mantiq, falsafa, riyoziyot va fiqx ilmlarini o`rganadi. u sharqda "shayx ur-rais", g`arbda esa "avitsenna" nomlari bilan shuxrat topgan. ibn sino 450 dan ortiq, shu …

5 / 16

1048-yilda g`aznada vafot etadi. beruniyning falakiyot, geografiya, matematika va tarix fanlari bo`yicha 160 dan ortiq asarlari bizgacha yetib kelgan. uning "qadimgi xalqlarlardan qolgan yodgorliklar", "xindiston", "mineralogiya","geodeziya" kabi yirik asarlari shular jumlasidandir. u o`zining falakiyotga oid asarlarida kopernikdan qariyb besh asr muqaddam yerning quyosh atrofida aylanishi xaqidagi fikrni o`rta asrlarda birinchi bo`lib ilgari surdi. beruniy yerning dumaloq shaklda ekanligini asoslab berdi. u 1029 ta yulduzning koordinatlari va yulduz kattaliklari qayd etilgan yulduzlar jadvalini va dunyoning geografik kartasini tuzgan. ibn xavqalning movaraunnahr xaritasi tasavvuf tariqatlari naqshbandiylik yassaviylik kubroviylik qodiriylik shoziliylik mahmud qoshg'ariyning dunyo xaritasi e'tiboringiz uchun rahmat ! image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image3.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "musulmon uyg'onish davri madaniyati"

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnm,roman mavzu: musulmon uyg'onish davri madaniyati. reja: 1.movaraunnahrdagi ijtimoiy-iqtisodiy ahvol. 2.ilm-fan inqilobi. 3.sharq “renessansi”. 4.buyuk ajjdodlarimizning ilm-fanga qo’shgan hissasi. 9-12 asrlarda movarounnaxr va xurosonda sodir bo`lgan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy o`zgarishlar mamlakat madaniy xayotiga xam kuchli ta'sir etdi. movarounnaxr istilo qilingach, zabt etilgan o`zga mamlakatlar qatorida, bu o`lkada xam faqat islom dinigina emas, balki arab tili va uning imlosi xam joriy etildi. chunki arab tili xalifalikning xam davlat tili, xam fan tili edi. shu boisdan arab tilining o`rni va axamiyati oshib, uni o`zlashtirishga bo`lgan intilish kuchli bo`ldi. arab tiliga bo`lgan extiyoj va intilish tufayli ko`p vaqt o`tmay movarounnaxrda arab tili va yozu...

This file contains 16 pages in PPTX format (3.7 MB). To download "musulmon uyg'onish davri madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: musulmon uyg'onish davri madani… PPTX 16 pages Free download Telegram