buxoro xonligi

PPT 17 стр. 323,0 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 323,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

слайд 1 buxoro xonligi buxoro amirligi xiva xonligi xonliklarning iqtisodiy va madaniy hayoti vatanimiz tarixi o’zbek davlatchiligi taraqqiyoti bir tekisda o’tmaganligi, uning rivojida zafarli va inqirozli davrlar bo’lganidan guvohlik beradi. sohibqiron amir temur asos solgan saltanat eng yirik va qudratli davlat bo’lganligi jahonga ma’lum. u o’z vorislariga nafaqat qudratli davlatni, shuningdek, saltanat qurish va davlatni boshqarish qonun-qoidalari bayon etilgan mashhur tuzuklarni qoldirgan edi. «... farzandlarim va avlodimdan bo’lganlarning har biri,- deb yozgan edi u o’zining tuzuklarida,- unga muvofiq ish yuritsin... bu tuzuklardan o’z saltanat ishlarini boshqarishda qo’llanma sifatida foydalangaylar, toki mendan ularga etadigan davlat va saltanat zararu tanazzuldan omon bo’lg’ay»[1]. ammo uning dasturi va vasiyatlariga amal qilinmadi. taxt, hokimiyat ilinjida avj olgan o’zaro va ichki kurash, jangu jadallar davlatni zaiflashtirib, mamlakatni inqirozga va parokandalikka olib keldi. buxoro xonligi xvi asr boshlarida zaiflashib borayotgan temuriylar saltanatiga dashti qipchoq tomondan ko’chmanchi o’zbeklar davlati hukmdori muhammad shohbaxt shayboniy hujumi boshlandi. shayboniyxon 1500-1501 yillarda …

2 / 17

hmon» unvonini olib o’z qo’lida dunyoviy va diniy hokimiyatni birlashtirdi. shayboniyxon janubda eronning ichki viloyatlariga yurish qiladi. mashhad va tus shaharlarini egallab orqaga qaytadi. eron shohi ismoil safoviy katta qo’shin bilan etib keladi. shayboniyxon movarounnahrdan yordamchi qo’shinlar kelishini kutmasdan jangga kirishga majbur bo’ladi. 1510 yilda marv yaqinida bo’lgan jangda shayboniyxon qo’shinlari engiladi, xonning o’zi ham halok bo’ladi. taxtga shayboniyxonning amakisi, mirzo ulug’bekning qizi robiya sulton begimning o’g’li ko’chkunchixon (1510-1530) chiqdi. xon markaziy boshqaruv harbiy boshqaruv saroy amaldorlari diniy boshqaruv mahallaiy boshqaruv viloyat hokimi qo’shin boshlig’i soliq yig’uvchi amaldor tuman hokimi diniy boshqaruv qozi, mufti, rais qishloq oqsoqoli, kasaba hokimi shayboniylar davlat tizimi abdullaxon ii siyosiy tarqoqlikka qarshi uzoq yillar urush olib borib, 1573 yilda farg’onani, 1574 yilda shahrisabz, qarshi, hisor viloyatlarini, 1578 yilda samarqandni, 1582 yilda toshkent, shohruhiya, ohangaron va sayramni, 1583 yilda balxni, 1584 yilda badaxshonni, 1588 yilda hirotni, 1595 yilda xorazmni zabt etib, mamlakatni birlashtirish ishini uddaladi, buxoro …

3 / 17

n eron shohi nodirshoh xvii asrning 30-40-yillarida buxoro xonligiga yurish qiladi. nodirshoh buxoro xonligida katta mavqega ega bo’lgan mang’it urug’idan chiqqan otaliq muhammad hakimbiy bilan shartnoma tuzadi va u buxoro xonligining oliy hukmdori deb tan olinadi. abulfayzxon amalda hokimiyatdan chetlatib qo’yiladi, hakimbiy buxoroning to’la vakolatli hokimi etib tayinlanadi. 1743 yilda hakimbiy, uning o’g’li muhammad rahim nodirshoh xizmatiga kiradi. nodirshoh 1747 yilda vafot etgach, muhammad rahim hokimiyatni o’z qo’liga olishga kirishadi. buxoro xonligida katta nufuzga ega bo’lgan mang’it qabilasining vakili muhammad rahim 1747 yilda abulfayzxonni, so’ngra rasman xon deb (soxta xon) e’lon qilingan uning o’g’illari abdulmo’min va ubaydullo sultonlarni o’ldirib, hokimiyatni o’z qo’liga oladi. muhammad rahim 1756 yilda taxtga o’tirib, o’zini buxoro amiri deb e’lon qiladi va hokimiyatni mustaqil idora qiladi, mang’itlar sulolasiga asos soladi. xiva xonligi xorazm xv asr oxiri - xvi asr boshida temuriy sulton husayn boyqaro boshliq davlatning bir qismi edi. 1505 yilda muhammad shayboniyxon qo’shinlari xorazmni egalladi …

4 / 17

chi xoni bo’ldi. xivada shayboniylar sulolasi xukmronligi 1770 yilgacha davom etdi. xiva xonligi poytaxti urganch edi. xvi asr oxiri – xvii asr boshlarida amudaryo o’zanining o’zgarishi munosabati bilan urganchning mavqei pasaydi, aholisi qulayroq joyga ko’chib borib joylashadi va bu erda yangi urganch shahri paydo bo’ladi. bu orada xiva shahrining mavqei ko’tariladi. qo’qon xonligi 1710 yilda qo’qon atrofida yashab turgan o’zbek qabilalaridan biri - minglar o’z etakchisi shohruxbiyni hokimiyat tepasiga ko’taradilar. shu tariqa, qo’qon xonligi tashkil topdi, o’zaro ichki kurashlar botqog’iga botib qolgan buxoro xoni ubaydullaxon o’ziga qarashli hududning ajralib chiqib, alohida davlat tuzishiga qarshilik ko’rsatolmadi. qo’qon xonligida ming qabilasi sulolalari 1876 yilgacha hukmronlik qildi. qo’qon shahri chetida joylashgan tepaqo’rg’on qo’qon xoni shohruhbiyning qarorgohiga aylantirildi. tepaqo’rg’onda mustahkam qal’a, bozor va aholi yashaydigan mahallalar qurildi. qo’qon xonlari farg’ona vodiysini, xo’jand, o’ratepani birlashtirgach, qo’qon xonligining mustaqilligi xviii asr o’rtalarida buxoro davlati tomonidan tan olindi. xviii asr oxirlarida qo’qon xonlari toshkentni bo’ysundirishga kirishdilar. xonliklarning …

5 / 17

i karmana, mehtar qosim, chahorminor, jondor ko’prik suv ayirg’ichlari, sangzar daryosidagi tuyatortar kanali, amudaryo-chorjo’y kanali, toshkent viloyatidagi zaxariq, nurota tog’lari suvlarini to’plovchi oqtob va band suv omborlari yirik inshootlardan edi. bu tadbirlar g’allachilik, paxtachilik, polizchilik, bog’dorchilik, uzumchilik kabi sohlarning rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo’lgan. xonliklarning asosiy boyligi, tirikchilik manbai er bo’lib, erga egalik qilishning turli shakllari mavjud edi: mulki sultoniy – davlatga qarashli erlar; mulki xolis – xususiy er mulklari (xon va uning yaqinlari, harbiy-ma’muriy amaldorlar, yirik din peshvolariga iqto’, suyurg’ol va tanxo kabi shakllarda berilgan erlar); vaqf – diniy mahkamalar, xonaqohlar, madrasa va masjidlarga qarashli erlar; qishloq jamoalari va dehqonlari egalik qiladigan erlar. erda mehnat qiladiganlarning ko’pchilik qismi o’z er maydoniga ega bo’lmay, ijaraga olingan erda ishlovchi kambag’al qishloq aholisi edi. dehqonchilik. bug’doy, arpa, sholi, jo’xori, makkajo’xori, mosh, no’xat, loviya, kunjut, suli, beda ekinlari etishtirilgan. shuningdek, qovun, torvuz, qovoq, bodring, piyoz, qalampir, sarimsoq ekilib hosil qilingan. paxta, ipak maxsulotlari, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buxoro xonligi"

слайд 1 buxoro xonligi buxoro amirligi xiva xonligi xonliklarning iqtisodiy va madaniy hayoti vatanimiz tarixi o’zbek davlatchiligi taraqqiyoti bir tekisda o’tmaganligi, uning rivojida zafarli va inqirozli davrlar bo’lganidan guvohlik beradi. sohibqiron amir temur asos solgan saltanat eng yirik va qudratli davlat bo’lganligi jahonga ma’lum. u o’z vorislariga nafaqat qudratli davlatni, shuningdek, saltanat qurish va davlatni boshqarish qonun-qoidalari bayon etilgan mashhur tuzuklarni qoldirgan edi. «... farzandlarim va avlodimdan bo’lganlarning har biri,- deb yozgan edi u o’zining tuzuklarida,- unga muvofiq ish yuritsin... bu tuzuklardan o’z saltanat ishlarini boshqarishda qo’llanma sifatida foydalangaylar, toki mendan ularga etadigan davlat va saltanat zararu tanazzuldan omon bo’lg’ay»[1]....

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPT (323,0 КБ). Чтобы скачать "buxoro xonligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buxoro xonligi PPT 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram