amir temur davlati. temur tuzuklari va hozirgi zamon. turkistonning xonliklarga bo'linib ketishi, uning sabab va oqibatlari

DOC 104.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664053348.doc amir temur davlati. temur tuzuklari va hozirgi zamon. turkistonning xonliklarga bo`linib ketishi, uning sabab va oqibatlari reja: 1. amir temur davlatining tashkil topishi. 2. amir temurning harbiy yurishlari. 3. davlatni idora etishda “temur tuzuklari”ning o`rni va uning mustaqillik davridagi ahamiyati. 4. xv asrning ii yarmi-xvi asr boshlarida movarounnahrdagi ijtimoiy siyosiy vaziyat. 5. o`lkada shayboniylar sulolasining qaror topishi. buxoroda ashtarxoniylar va mang`itlar sulolasining hukmronligi. 6. xiva xonligi: shayboniylar va qo`ng`irotlar sulolasi. 7. qo`qon xonligining tashkil topishi. 8. turkistonning xonliklarga bo`linishining salbiy oqibatlari. mug`ullar bosqini o`lkamizning moddiy va ma`naviy madaniyati taraqqiyotini bir necha yuz yillar orqaga surib yubordi. asrlar davomida xalqimizning aql-zakovati bilan bunyod etilgan guzar, shahar va qishloqlar, osmono`par tarixiy qurilish obidalar, binokorlik va me`morchilik san`atining nodir va betakror nusxalar yer bilan yakson qilindi. ularning kuli ko`kka sovirildi. ayniqsa, ma`naviy merosimiz ko`rgan zararni til bilan ifoda etish qiyin. yozma manbaalar, nodir kitoblar yondirildi, oyoq ostlarida toptaldi. mug`ullar va fan va …

irib tashladilar. jonajon ona tariximizning bu oltin davri ulug` bobokalonimiz sohibqiron amir temurning faoliyati bilan bog`liqdir. xiv asr o`rtalarida chig`atoy ulusi parchalanib, ulusning sharqiy qismi-sharqiy turkiston va yettisuvda turk va mug`ul qabilalarini o`z ichiga olgan mug`uliston feodal davlati tashkil topadi. 1348 yili chig`atoy naslidan bo`lgan tug`luq temur mug`uliston xoni qilib ko`tariladi. mug`uliston amirlarining ulusning g`arbiy qismi-movarounnahrni ham bosib olishga harakat qiladilar. bir necha bor movarounnahr ustiga yurish qilib, uni talab qaytadilar. mug`ullarning vayronagarchilik yurishlariga qarshi kurash boshlanib ketdi. mug`ullar istibdodi va zulmga qarshi harakati boshlandi. mana shunday ichki o`zaro urushlar qizigan, mug`ullar zulmiga qarshi xalq harakatlari boshlagan bir davrda qisqa vaqt ichida jahon imperiyasi vujudga keltirgan sohibqiron temur siyosat maydoniga dastlabki qadamlarini qo`ymoqda edi. amur temur 1336 yilda kesh (shahrisabz) shahri yaqinida joylashgan xo`jailg`or qishlog`ida dunyoga keladi. uning otasini amir tarag`ay va amakisi xoji barloslar qabilasining bilar va yirik mulkdor amirlaridan edi. temur yoshlik chog`laridanoq harbiy ishga nihoyatda qiziqardi. u …

inlanishga muvaffaq bo`ladi. mug`uliston xoni tug`luq temur o`g`li ilyosxo`jani movarounnahrning hokimi qilib yuboradi. ammo temur unga xizmat qilishni istamaydi va balx hokimi amir husayn ibn mussalon ibn qozog`on bilan ittifoq tuzadi. temur husaynning singlisi o`ljaoy turkon og`aga uylangach ularning ittifoqi qarindoshlik aloqalari tufayli yanada mustahkamlanadi. temur avval o`zboshimcha amirlarga qarshi ichki so`ngra mug`ullarga qarshi tashqi kurash olib boradi. seyistondagi janglarda qo`l va oyog`idan yarador bo`lib, bir umrga oqsoq bo`lib qoladi. temur o`smirlik yillaridanoq qur`onni yod bilgan uni ulamolar intiqom qilishib quvvai xotirasiga tassannolar o`qishgan. temur 16-18 yoshida qilichbozlik, nayzabozlik va shikor qilish san`atini mohirona egallaydi. 20 yoshida esa abjir chavandoz bo`lib yetishadi. endi u o`z vaqtini tengqurlari bilan o`tkazishni boshlaydi. sohibqiron amir temur tarixan o`ta murakkab vaziyatda, xiv asrning 60-yillarida siyosat maydoniga chiqadi. amir temurning samarqand taxti uchun kurashish davri 1361-1370 yillarni o`z ichiga oladi. bu maqsadga erishish yo`lidagi qadamni u o`z xotinining akasi balx viloyatining hokimi amir husayn bilan …

to`xtab uncha katta bo`lmagan kuch bilan amir husaynni o`z yo`liga tortadi. amir temurni xorazmda paydo bo`lganligidan xabar topgan va uni o`ldirish to`g`risida ilyosxo`jadan maxsus topshiriq olgan xiva hokimi to`kal bahodir mingta otliq jangchilari bilan temurga hujum qiladi. bu jangda temur oz sonli yigitlar bilan to`kal bahodirning ming kishilik lashkarini tor-mor keltiradi. jang oqibatida xorazm askarlaridan 50 kishi amir temur kuchlaridan 10 kishi, ya`ni yetti otliq va 3 ta piyoda xurosonlik qolgan. bu uchta xurosonlik ham kunlarning birida tunda payt poylab uchta otni o`g`irlab qochadilar. temur g`oyat og`ir ahvolga tushadi. bu holatdan xabar topgan maxon hokimi turklan alibek jonibek qurbon ilyosxo`jaga yoqish maqsadida temurni qo`lga oladi va zindonga tashlaydi. temur zindonda 62 kun yotib katta jasoratlar evaziga ozodlikka chiqadi. sohibqiron o`zining 12 jangchisi bilan yana cho`l kezishda davom etadi. shu payt ularga turkmanlar hujum qiladilar. jang davomida amir temurni tanib qolgan turkmanlaridan biri o`z yigitlari bilan temurga qo`shiladilar. endi temur yigitlari …

g`idan qattiq yaralanadi. movarounnahrdan haydalgan ilyosxo`ja 1365 yilda katta qo`shin bilan sirdaryo tomon yo`lga chiqadi. husayn bilan temur zudlik bilan jangga tayyorlanadilar. ular o`rtasidagi jang o`sha yil may oyining 22 chisida chinoz bilan toshkent o`rtasida bo`ladi. jang paytida qattiq jala yog`ib, loygarchilik bo`lganligidan tarixda u «jangi loy» nomi bilan mashhur bo`lib qolgan. jangda temur bilan husayn kelishib harakat qilmaganliklari oqibatida ularning birlashgan qo`shini mag`lubiyatga uchraydi. chunki jangda temur qo`shini dushmanning o`ng qanotini chekinishga majbur qilib zafar topayotgan bir paytda husayn o`z askarlari bilan chap qanotdan yengilib jang maydonini tark etadi. yakkalanib qolgan temur esa chekinishga majbur bo`ladi. loy jangidagi mag`lubiyat dushmanga movarounnahrga xususan uning markaziga yo`l ochib beradi. mug`ullar movarounnahrning markaziy viloyatlarida odatiy talon-tarojni yana davom ettiradilar. mana shunday og`ir bir siyosiy vaziyatda hokimiyatsiz qolgan mamalakat aholisi, garchi o`z holiga tashlab qo`yilgan bo`lsa ham ona yurt mudofaasini o`z qo`llariga olishga va mug`ullar hujumini qaytarishga kirishadi. o`z g`alabalaridan sarmast bo`lgan ilyosxo`ja …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur davlati. temur tuzuklari va hozirgi zamon. turkistonning xonliklarga bo'linib ketishi, uning sabab va oqibatlari"

1664053348.doc amir temur davlati. temur tuzuklari va hozirgi zamon. turkistonning xonliklarga bo`linib ketishi, uning sabab va oqibatlari reja: 1. amir temur davlatining tashkil topishi. 2. amir temurning harbiy yurishlari. 3. davlatni idora etishda “temur tuzuklari”ning o`rni va uning mustaqillik davridagi ahamiyati. 4. xv asrning ii yarmi-xvi asr boshlarida movarounnahrdagi ijtimoiy siyosiy vaziyat. 5. o`lkada shayboniylar sulolasining qaror topishi. buxoroda ashtarxoniylar va mang`itlar sulolasining hukmronligi. 6. xiva xonligi: shayboniylar va qo`ng`irotlar sulolasi. 7. qo`qon xonligining tashkil topishi. 8. turkistonning xonliklarga bo`linishining salbiy oqibatlari. mug`ullar bosqini o`lkamizning moddiy va ma`naviy madaniyati taraqqiyotini bir necha yuz yillar orqaga surib yubordi. a...

DOC format, 104.0 KB. To download "amir temur davlati. temur tuzuklari va hozirgi zamon. turkistonning xonliklarga bo'linib ketishi, uning sabab va oqibatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur davlati. temur tuzuk… DOC Free download Telegram