furqat

PPTX 22 pages 388.8 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 388.8 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint zokirjon xolmuhammad o'g'li furqat (1859-1909) hayoti va faoliyatiga bir nazar. shoirning umri, shaxsiyati, qismati haqida xolid rasulning «furqatning hayoti va ijodi», g‘.karimovning «furqat biografiyasining ba’zi masalalari», «furqat hayoti va ijodiga doir ba’zi materiallar» (qarang: g‘.karimov. xalq, tarix va adabiyot. –t., 1977, 100–127–betlar), m.yunusovning «sargashtalikda o‘tgan hayot sahifalari» (qarang: barhayot meros sahifalari. –t.,1986, 103–126–betlar), a.qayumovning «zokirjon furqat» esse–qissalarida, sh.yusupov monografiyalarida anchayinmuhim ma’lumotlar keltirilgan. bu manbalarning barchasida furqat tavalludi 1858 yil ekanligi qayd qilingan. biroq so‘nggi yillarda n.ostroumov arxivida saqlanayotgan spravka–hujjatga ko‘ra shoirning 1859 yilda tavallud topganligi ma’lum bo‘ldi. 1890 yilda furqatga berilgan guvohnomada uning 31 yoshda ekanligi aytiladi. furqat tarjimai holiga oid eng ishonchli manba uning o‘z asarlaridir. uning «xo‘qandlik shoir zokirjon furqatning ahvoloti. o‘zi yozg‘oni» nomli prozaik asarida u o‘z tarjimai holini, 1891 yilgacha bo‘lgan hayotini bayon etadi. bu asar furqat «turkiston viloyatining gazeti»da hamkorlashib yurgan vaqtlarda, gazetaning 1891 yanvar–iyun oylari sahifalarida e’lon qilingan. bu asarda furqat farg‘ona …

2 / 22

oni ochgan tog‘asining qistoviga ko‘ra 1879 yilda yosh furqat bu yerga kelib tog‘asiga ko‘maklashadi. bir detal qiziq. «mening bir tog‘am ul mavzega borib do‘kondor bo‘lib turgan edi. meni o‘z huzuriga talab qildi. men rusiya xalqidan ehtiroz aylab, bormoqni ixtiyor qilmadim. chunkim, ul vaqtlarda rusiya xalqidan biror odamni bozorda ko‘rsam qochib yiroqdan o‘tib ketar edim. hatto o‘rus bilan so‘zlashgan odamni ham yomon ko‘rar edim»,–deb yozadi shoir. keyincha u yangi marg‘ilonda shaxsiy yo‘l bilan badavlat kishilarning bolalariga (abduxoliq zakonchi) savod o‘rgatadi, gazetalar o‘qiy boshlaydi. xix asrning 80–yillari boshida qo‘qonga qaytib muqimiy boshliq adabiy davra bilan yaqinlashadi. furqat 1887 yilda eski marg‘ilonga ketadi. «masjedi jomiy»dan xujra olib yashaydi. marg‘ilonlik xo‘jajon rojiy, umidiy, mulla toshboltu roiq bilan tanishadi, do‘stlashadi, ijodiy aloqa bog‘laydi. ayniqsa «tab’i ravon, g‘azallari latif» rojiydan ma’rifat hosil qilganligini ta’kidlaydi. bu shaharda ancha turadi, odamlarning hurmatini qozonadi. g‘azaliyoti. furqat g‘azallari ijtimoiy hayotning hamda inson kechinmalarining turli qirralarini aks etdiradi. uning g‘azallari orqali …

3 / 22

adurkim, yondashib yo tortadur... shulardan keyin shoir sevgi, noz, dard, mavzulariga, borib–borib zamona, davr, uning teskari aylanishiga oid ijtimoiy mavzu tasviriga o‘tadi. xulosasi: charxi kajraftorning bir shevasidin dog‘men, ayshni nodon surib, kulfatni dono tortadur – bilan tugaydi. bu g‘azalning avj nuqtasidir. furqat musammatlari. zokirjon furqatning musammat rivojiga qo‘shgan hissasi tahsinga loyiqdir. uning ijodida musammatning murabba’ (3ta) muhammas, musaddas shakllarida yozilgan namunalari bor. muhammaslarning o‘zi shakliy–kompozitsion jihatdan ikki xil. mustaqil muhammaslar, boshqa shoirlar g‘azallari asosida yozilgan tazmin (taxmis) muhammaslar. uning 10ga yaqin mustaqil muhammaslari bor. shulardan mashhurlari «ey ko‘ngul xushyor bo‘l bu kecha yor o‘ynabtular...», «do‘stlar, ayshi tarab fasli bahor istar ko‘ngul», «ermas menga g‘araz gul guldin nishon o‘zingsan» misralari bilan boshlanuvchi she’rlaridir. u farg‘ona vodiysida ijod qilgan yillarida «bo‘ldi», «biri» radiflarida ijtimoiy mazmunli mustaqil muhammaslar yozadi. u navoiy, amiriy, mashrab, haziniy, muqimiy g‘azallariga muhammaslar yozgan. ustozlar sabog‘i. furqat alisherbek navoiy kabi juda yoshligidan kitob mutaolasiga berilib, «mantiq ut tayr»ni, «chor …

4 / 22

166–180–betlar), a.qayumovning «ustozlar sabog‘i», «navoiy g‘azallariga furqat muhammaslari» («she’riyat jilolari». t., uqituvchi, 1997, 54–75–betlar) maqolalarida bu mavzu maxsus o‘rganilgan. furqat navoiy g‘azallari uslubida qator nazirasifat g‘azallar yozgan. ulardan asosiylari navoiyning «tun oqshom keldi kulbam sori ul gulruh shitob aylab...», «kelsa kulbamga o‘shal berahm yor o‘lturgusi...», «fido aylay itingga kelsa, joni notavonimni...» misralari bilan boshlanuvchi g‘azallaridir. ijod og`ushida furqat shu davrda "hammomi xayol" nomli risola yozadi, "chor darvesh", "nuh manzar" asarlarini fors tilidan o'zbek tiliga o'giradi. she'rlarini to'plab, devon tuzadi. furqat kabi ijodining dastlabki davrida — 21-22 yoshida devon tartib bergan shoirni o'zbek kitobxoni ko'rgan emas edi. toshkentdagi faoliyat furqat 1890 - 1891- yillarda toshkentda yashaydi. bu yerda u toshkent erlar gimnaziyasi direktori, "turkiston viloyatining gazeti" muharriri nikolay ostroumov bilan tanishadi. bu tanishuvdan so'ng furqat shu gazetaga tarjimon bo'lib ishga kiradi va shundan uning jurnalistlik, publitsistlik faoliyati ham boshlanadi, deyish mumkin. furqat 1909- yilning kuzida vatandan yiroqda – yorkentda vafot etadi. …

5 / 22

h manzar" asarlarini tarjima qilgan. ammo ular bizgacha yetib kelmagan. diqqat, bilib oling! furqat o`zbek matbuot tarixida felyeton janrini boshlab bergan ijodkordir: “hind nayrangbozi yorkentda” felyetoni – 1905-yil. shoir lirikasi lirikasi g'azal, masnaviy, muxammas, musaddas, mustazod kabi janrlardan iborat. she'rlarining salmoqli qismi g'azallar bo'lib, ularning soni 200 atrofida. “ul qaro ko'z ko'zlariga surma bejo tortadur...” ul qaro ko'z ko'zlariga surma bejo tortadur, balki andin dahr eli ortiqcha g'avg'o tortadur. qoshlari ostida go'yo ikki fatton ko'zlari ikki hindu bachchadurkim yondashib yo tortadur. telbalanmish zulfini savdosidin devonalar, qayg'a borsa o'lturub yerg'a chalipo tortadur. jon ila ko'ngul taloshur, ey sanam, dard-u g'aming, birni sol ko'nglimg'aki, jon birni tanho tortadur... surmadin ko'zlar qaro... surmadin ko'zlar qaro, qo'llar hinodin lolarang, g'ozadin yuzlarda tob-u, o'smadin qoshlar tarang. za'faroniy ko'ylak uzra arg'uvoniy kamzihur, ro'ymol og'ushidin peshonaning ahvoli tang. bori nozik panjalar oltun uzukdin zebnok, qo'l bilakuzukdin muzayyan, nuqradin og'izda chang. gavhar osqon halqalar siymin banogo'shinda band, ko'rinur …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "furqat"

презентация powerpoint zokirjon xolmuhammad o'g'li furqat (1859-1909) hayoti va faoliyatiga bir nazar. shoirning umri, shaxsiyati, qismati haqida xolid rasulning «furqatning hayoti va ijodi», g‘.karimovning «furqat biografiyasining ba’zi masalalari», «furqat hayoti va ijodiga doir ba’zi materiallar» (qarang: g‘.karimov. xalq, tarix va adabiyot. –t., 1977, 100–127–betlar), m.yunusovning «sargashtalikda o‘tgan hayot sahifalari» (qarang: barhayot meros sahifalari. –t.,1986, 103–126–betlar), a.qayumovning «zokirjon furqat» esse–qissalarida, sh.yusupov monografiyalarida anchayinmuhim ma’lumotlar keltirilgan. bu manbalarning barchasida furqat tavalludi 1858 yil ekanligi qayd qilingan. biroq so‘nggi yillarda n.ostroumov arxivida saqlanayotgan spravka–hujjatga ko‘ra shoirning 1859 yilda tavallud t...

This file contains 22 pages in PPTX format (388.8 KB). To download "furqat", click the Telegram button on the left.

Tags: furqat PPTX 22 pages Free download Telegram