zokirjon furqat hayoti va ijodi

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662754936.doc αζαρ (1858-1909 yil) reja: 1. furqatning ijodiy hayot yo`lini o`rganish tarixi. 2. shoirning hayot yo`li. 3. furqat toshkentda. 4. furqatning chet ellardagi hayoti. 5. furqat ijodiy merosi: 6. ishqiy lirika; 7. ijtimoiy-falsafiy o`ylar aks etgan asarlar; 8. inson erki va g`urbat ohangi ifodalangan asarlar. xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida o`zbek adabiyotining taniqli vakillaridan biri zokirjon xolmuhammad o`g`li furqat ijodiyoti uning tirikligidayoq matbuot sahifalarida, bayozlarda ko`rindi. bu borada «turkiston viloyatining gazeti»da bir necha marta 1889, 1890, 1891 yilgi sonlarida e`lon qilindi. uning hayot yo`li ham shu gazetada «qo`qonlik shoir zokirjon furqatning ahvoloti» nomi bilan o`zbek-rus tillarida chop etildi. rus olimlaridan a.samaylovich 1809 yilda peterburgda chiqadigan rus arxeologik jamiyatni sharq bo`limining to`plamida furqat haqida ma`lumotlar beradi. asrimizning 30-yillarida furqat va uning asarlari haqidagi ma`lumotlar maktab darsliklariga kiritiladi. 1939 yilda esa «guliston» jurnalida shoir asarlaridan namunalar berildi. shu yili adabiyotshunos holid rasulning «furqat» nomli maqolasi e`lon qilindi. shundan so`ng …

ing “o`zbek ma`rifatparvarlik adabiyoti va furqat” nomli uslubiy qo`llanmasi, n.jabborovning “furqat asarlarining qo`lyozma manbalari” mavzuidagi nomzodlik dissertatsiyasi, sh. rizayevning furqat birinchi o`zbek teatr tanqidchisi – san`atshunosligini talqin qiluvchi “jadid dramasi” asarini e`tirof etamiz. zokirjon xolmuhammad o`g`li 1859 yilda qo`qon shahrida mayda savdogar oilasida tug`ildi. zokirjonning otasi xolmuhammad zamonasining ziyoli kishilaridan bo`lgan, shuning uchun ham farzandining o`qishiga jiddiy e`tibor qaratadi. zokirjon 7 yoshga to`lganda, otasi uni muhammad olim ismli maktabdorga shogirdlikka beradi. talabchan ota farzandini yaxshi o`qitishini talab qilib “zokirjon maktabga kelmasa yo kelib darsni o`qimasa tanbih qilg`aysiz, eti sizniki, ustoxoni meniki”,- deydi. zehni o`tkir zokirjon tez kunda mayda suralarni yod olib, so`ng “taxtaga” (alifbe o`rganishga) tushadi. olti oy ichida haftiyakni tamomlab, qur`onga tushadi, qur`oni karim xatmidan so`ng “chor kitob” mutolaasi bilan mashg`ul bo`ladi, xatlar mashq qiladi. 8 yoshida buyuk shoir farididdin attorning “mantiqut-tayr” asarini 6 oy ichida o`qib tamomlaydi va undan keyin mirzo bedil va hofiz devonlarini o`qiy boshlaydi. 9 …

mil uchun” madrasaga o`qishga kirdi. ammo zamon nosozliklari uni o`qishini davom ettirishga imkon bermadi. qo`qon xonligi tugatiladi, madrasalar yopiladi, bo`lajak shoir tirikchilik ishlariga mashg`ul bo`lishga majbur bo`ladi. zokirjonning bir tog`asi yangi marg`ilon shahrida do`kon ochib, savdo ishlari bilan shug`ullanar edi. shu do`kondor tog`asining taklifi bilan 1878 yilda 19 yoshida yangi marg`ilonga borib, bir qancha muddat savdo ishlari bilan band bo`ladi. bu yerda ham tahsil va ijodni davom ettiradi. marg`ilonning furqat hoji domla, qarshiy domla kabi ilg`or ma`rifatparvarlari bilan tanishib, ilmiy-adabiy anjumanlarda ishtirok etadi. yana o`zi xususiy darslar ham beradi, mehnatkashlarning arizalarini yozib berib ularning hojatlarini chiqaradi, bir so`z bilan aytganda, xattotlik ham qiladi. bu yillarda u “furqat” (“hijron”,“ayriliq” ma`nosini bildiradi) taxallusli she`rlari bilan butun farg`ona vodiysiga tanilgan edi. furqat 1880 yilda otasining xohishi bilan qo`qonga qaytib keladi, oila quradi, qalb istagidagi o`z davrasini topadi. muqimiy, muhyi, zavqiy, nisbat, muhayyir kabi shoirlarning muhitida shoir furqat yanada jo`shib ijod qiladi. do`stlar davrasi, …

ir qancha shoirlar bilan do`stlashadi, adabiy aloqa o`rnatadi. shoir furqatning 1889-1891 yillar toshkentdagi hayoti uning taqdirida ayricha rol o`ynaydi. furqat sayohat orzusida marg`ilondan o`z yurtiga qaytib, u yerda bir kun turgach, xo`jandga yo`l oladi. xo`jandda u shoir toshxo`ja asiriy bilan uchrashadi. bu yerda biroz betob ham bo`lib qoladi. shunday bo`lsa-da safarni davom ettirib, 1889 yilning iyun oyida toshkentga keladi. bu yerda hoji a`zam degan g`oyibona do`sti bilan topishadi, uning ko`magida “ko`kaldosh” madrasasiga joylashadi. 9 oy shu madrasada yashaydi. xo`janddan kasallanib kelgan shoir hali batamom tuzalmagan edi. bu vaqt ichida hoji a`zam uning issiq- sovug`idan xabar olib, mehribonchilik ko`rsatib turdi. bu kishining yordami bilan toshkentning ilg`or ziyolilari – sattorxon abdug`afforov, saidrasul saidazimov, sharifxo`ja poshshoxo`ja o`g`li, muhiddinxo`ja hakimxo`ja o`g`li kabilar bilan tanishadi. hatto sharifxo`ja suhbatlarning birida shoirga taxallusini o`zgartirishi haqida maslahat ham beradi. shoir sharifxo`janing taklifiga ko`ra bir muddat “furqat” (“ayriliq”, “judolik”) emas, “farhat” (“shodlik”, “xursandlik”) taxallusi bilan she`rlar ham yozgan. furqat …

ifatparvar shoirning qishlik bog` haqidagi ajabtovur chizgilari o`quvchini hayratga soladi: ...ajoyib bulki, bir oyina xona berur qish fasli gulshandin nishona. ochilg`on toza gullar anda bisyor, agar uzsa, tikandin yetmas ozor… sovuq kunda bo`lurmu bog` hechdin? yetar issig` ani ostig`a pechdin. bo`lib azbaski ul kecha charog`on, misoli ro`zi ravshan ul guliston.. furqatning “turkiston viloyati gazeti” muharriri, toshkent erlar gimnaziyasining direktori n.p. ostroumov bilan tanishuvi uni shu gazet bilan doimiy bog`ladi. ma`lum muddat mazkur gazetaning tarjimoni bo`lib ham ishladi. yuqoridagi she`rlari ham, keyingi yillardagi va safar taassurotlari ham “turkiston viloyati gazeti”da batafsil berib borildi. shuningdek, “ho`qandlik zokirjon furqatning ahvoloti, o`zi yozg`onlari” deb atalgan tarjimai holi ham aynan shu gazetaning 1891 yildagi bir necha sonlarida bosilib chiqdi. mutaxassislar esa uni “furqatnoma”, «sarguzashtnoma», «ahvolot» nomlari bilan ataydilar. shoir 1891 yilning mayida toshkentdan chiqib, samarqandga bordi. bu yerda xat orqali tanishgan g`oyibona do`sti mirzo buxoriy bilan uchrashdi. bir necha kun shu yerda yashadi, iyulning o`rtalarida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zokirjon furqat hayoti va ijodi"

1662754936.doc αζαρ (1858-1909 yil) reja: 1. furqatning ijodiy hayot yo`lini o`rganish tarixi. 2. shoirning hayot yo`li. 3. furqat toshkentda. 4. furqatning chet ellardagi hayoti. 5. furqat ijodiy merosi: 6. ishqiy lirika; 7. ijtimoiy-falsafiy o`ylar aks etgan asarlar; 8. inson erki va g`urbat ohangi ifodalangan asarlar. xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida o`zbek adabiyotining taniqli vakillaridan biri zokirjon xolmuhammad o`g`li furqat ijodiyoti uning tirikligidayoq matbuot sahifalarida, bayozlarda ko`rindi. bu borada «turkiston viloyatining gazeti»da bir necha marta 1889, 1890, 1891 yilgi sonlarida e`lon qilindi. uning hayot yo`li ham shu gazetada «qo`qonlik shoir zokirjon furqatning ahvoloti» nomi bilan o`zbek-rus tillarida chop etildi. rus olimlaridan a.samaylovich 1809...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "zokirjon furqat hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zokirjon furqat hayoti va ijodi DOC Бесплатная загрузка Telegram