ichki sekresiya bezlari

DOC 464,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

ichki sekresiya bezlari.doc ozbekiston respublikasi mavzu: qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon , buyrak usti , me’da osti va jinsiy bezlar darsning ta`limiy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar haqidagi bilimlarni o’quvchilar ongida shakllantirish. darsning tarbiyaviy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar faoliyatini odam organizmida tutgan o’rni. ularning faoliyatining buzilishi natijasida odamlarda kelib chiqadigan turli xil kasalliklar, ularni oldini olish profilaktik chora-tadbirlarga rioya qilishga sog’lom hayot tarziga ega bo’lishga o’rgatish. darsning rivojlantiruvchi maqsadi: tafakkur, hotira, idrok , erkin fikr, mustaqil qaror qabul qilish, hozir – javoblikka , topqirlikka o`rgatish. dars jihozlari: · darslik; · mavzuga oid rasmlar; · slaydlar; · kompyuter; · ekran; - magnitli doska; · vatman qog’oz; · marker qalam; · kadaskop; dars usuli: savol-javob, suhbat munozara, musobaqa, guruhlarda ishlash (interfaol usul) darsning shiori: “barcha dunyo ne’mati sog’liqga …

; 3. qalqon orqa bezi; 4. ayrisimon bez; 5. buyrak usti bezlari; 6. me’da osti bezi; 7. qandli deabet kasalligi haqida; 8. jinsiy bezlar; darsning borishi: o`quvchilar bilan salomlashib bo`lgandan so`ng, o`qituvchi qisqacha “manaviyat” daqiqasini o’tkazadi. o’qituvchi: o’quvchilar o’tgan darsimizda qaysi mavzuni o’tganmiz? o’quvchilar: ichki sekretsiya bezlari haqida umumiy tushuncha. o’qituvchi tomonidan o’tilgan mavzu yuzasidan o’quvchilar bilan og’zaki tarzda savol- javob o’tkaziladi. (quyidagi savollar asosida) odam tanasida necha hil bez bo’ladi? tashqi sekretsiya bezlarini tushuntiring. nima uchun ichi sekretsiya bezi deb ataladi? aralash bezlar qanday hususiyatga ega? gormon nima ? gipofiz bez haqida tushuncha bering ? epifiz bezi haqida tushunchalar bering. o’qituvchi tomonidan savollarga o’quvchilar javob berdilar. o’qituvchi o’quvchilar bergan javoblarni umulashtiradi, qo’shimchalar bilan to’ldiradi. ekranda tasvirlangan odam tanasidagi ichki sekretsiya bezlarining joylashuviga oid rasmni qayta tushuntiradi. ichki sekretsiya bezlarining hammasi birga qo’shilgan holda organizmning endokrin sistemasini tashkil etadi. bu bezlar odam tanasining turli qismlarida joylashganligl, ularning funktsiyasi bir-biriga chambarchas …

dam organizmidagi ahamiyati haqida tushunchalarga ega bo’ldingiz. qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar ular ishlab chiqaradigan gormonlar, ichki sekretsiya bezlari odam tanasining turli qismlarida joylashgan bo’lib, ularda ishlab chiqarilgan suyuqlik nihoyatda oz miqdorda. ammo shunga qaramay, ular odam organizmdagi barcha moddalar almashinuvi jarayonida muhim ahamiyatga ega ekanligi haqida ma’lumotlarga ega bo’lamiz. darsimizni davra suhbati tarzida davom etamiz. buning uchun biz shahrimiz shifohonalarida faoliyat ko’rsatayotgan eng malakali “endokrinolog” shifokorlarimizni davra suhbatiga taklif etamiz. marhamat joylaringizni egallang. “endokrinologlar” deb yozilgan tablichka qo’yilgan stol atrofidan 8 ta endokrinolog shifokorlar (o’quvchilar) joylarini egallaydilar. endi so`z navbatini shifokorlarimizga beramiz. 1-endokrinolog: qalqonsimon bez bu bez bo’yinning oldingi qismida joylashgan bo’lib, hiqildoqni oldingi va yon tomonlaridan yopib turadi. uning massasi chaqaloqda 1 g, 5 - 10 yoshli bolalarda 10 g, kattalarda 25 - 30 g gacha bo’ladi 1 - qalqonsimon bez; 2 - ayrisimon bez qalqonsimon bez tiroksin gormonini ishlab chiqaradi. …

n bu joylarda yashovchi aholi o’rtasida endemik buqoq ko’p uchraydi. bu kasallikda qalqonsimon bezning hajmi kattalashib, bo’yinning oldingi qismida shish (buqoq) hosil bo’ladi. tireotoksikoz qalqonsimon bez funksiyasining kuchayishi, tiroksin gormoni normadan ko’p sintezlanishi natijasida sodir bo’ladigan kasallikdir. uni aniqlagan olimning nomi bilan bazedov kasalligi deb ham yuritiladi (57- rasm). bu kasallikda qalqonsimon bezning hajmi kattalashib, ba’zan bo’yinning oldingi sohasi bo’rtib chiqadi. bemorda ko’zning chaqchayishi, ko’p terlash, asabiylashish, uyqusizlik, ozish, yurak o’ynash holatlari sodir bo’ladi. kasallik o’z vaqtida davolanmasa, bemor asabiylashadi, juda ozib ketadi. kasallikning og’ir turida bemor jarrohlik yo’li bilan davolanadi (qalqonsimon bezning bir qismi olib tashlanadi). 3-endokrinolog: qalqon orqa bezi bu bez to’rtta bo’lib, qalqonsimon bezning orqa yuzasiga yopishib turadi. ularning umumiy og’irligi 100 - 150 mg ni tashkil qiladi. qalqon orqa bezlaridan paratireoidin yoki paratgormon ishlanib chiqadi. bu gormon odam organizmida kalsiy-fosfor almashinuvini tartibga solib turadi. gormon kam ishlab chiqarilsa, nerv-muskul tizimining qo’zg’aluvchanligi ortib, odamning qovoqlari, lablari pirpirab …

mozin gormonini ishlab chiqaradi. u bolalarning o’sishiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi, jinsiy bezlar funksiyasini pasaytirib, bolaning balog’atga yetishini susaytiradi. bundan tashqari, timozin limfotsitlar hosil bo’lishini kuchaytirib, organizmning immunitet xususiyatini oshiradi. 5-endokrinolog: buyrakusti bezlari buyrakusti bezi (1); buyrak (2). bu bezlar ikkita bo`lib, nomiga monand o’ng va chap buyraklarning ustki qismida joylashadi. ularning birgalikdagi og’irligi 10-20 g. buyrakusti bezlari ikki qavat: ustki - po‘stloq va ichki - miya qavatidan iborat. buyrakusti bezining po’stloq qavatida mineralokortikoid, glukokortikoid, androgen va esterogen gormonlari, ichki qavatida noradrenalin va adrenalin gormonlari ishlab chiqariladi. ularning hammasi odam hayotida muhim ahamiyatga ega. mineralokortikoid gormoni organizmda mineral tuzlar almashinuvi boshqarilishida ishtirok etadi. glukokortikoid gormoni organizmda oqsil va uglevod almashinuvini boshqarishda ishtirok etadi. ular ta’sirida qonda qand, jigarda glikogen miqdori ortadi. androgen va esterogen gormonlari erkaklar va ayollarning jinsiy bezlari funksiyasini kuchaytiradi. buyrakusti bezlarining ichki — miya qismida noradrenalin va adrenalin gormonlari ishlab chiqariladi. bu ikkala gormonning ta’siri bir xil bo’lganligi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ichki sekresiya bezlari"

ichki sekresiya bezlari.doc ozbekiston respublikasi mavzu: qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon , buyrak usti , me’da osti va jinsiy bezlar darsning ta`limiy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar haqidagi bilimlarni o’quvchilar ongida shakllantirish. darsning tarbiyaviy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar faoliyatini odam organizmida tutgan o’rni. ularning faoliyatining buzilishi natijasida odamlarda kelib chiqadigan turli xil kasalliklar, ularni oldini olish profilaktik chora-tadbirlarga rioya qilishga sog’lom hayot tarziga ega bo’lishga o’rgatish. darsning rivojlantiruvchi maqsadi: tafakkur, hotira, idrok , erkin fikr, mus...

Формат DOC, 464,5 КБ. Чтобы скачать "ichki sekresiya bezlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ichki sekresiya bezlari DOC Бесплатная загрузка Telegram