ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari

DOCX 7 sahifa 23,4 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 23,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari. reja: 1. ichki sekretsiya bezlari haqida tushuncha. 2. garmonlar, ularning organizmdagi vazifasi 3. organizmning gumoral boshqaruvida garmonlarning tutgan o’rni. 4. ichki sekretsiya bezlarining yoshga oid xususiyatlari. odam organizmidagi barcha funktsiyalar nerv va gumoral yo`l bilan boshqariladi. gumoral yo`l bilan boshqarilishida odam tanasining turli qismlarida joylashgan bezlar orqali amalga oshadi. odam tanasidagi bezlar ichki sekretsiya bezlari ham deyilib, ularda ishlab chiqarilgan suyuqlik garmonlar deb ataladi. gormon termini ingliz fiziologlari beytiss va stoling tomonidan 1905 yilda fanga kiritilgan. ichki sekretsiya bezlari fiziologik aktiv modda gormonlar ishlab chiqaradi. (yunoncha horman- qo`zgatmoq degan so`zdan olingan). ichki sekretsiya bezlarida ishlab chiqariladigan garmonlar juda oz miqdorda ya'ni gramning miliondan bir qismiga teng bo`lib, ular to`g`ridan to`g`ri qon va limfaga quyiladi4. ichki sekretsiya bezlariga: gipofiz, epifiz, qalqonsimon bez, qalqon oldi bezi, ayrisimon bez, me'da osti bezi, buyrak usti bezlari va jinsiy bezlar kiradi. bu bezlar moddalar almashuviga, organizmning o`sishi va rivojlanishiga hamda …

2 / 7

i gipotalomusdan ajraladigan neyrogormonlar orqali boshqariladi. gipofiz bezi morfofunktsiyaonal jihatdan gipotalomusga juda yaqindan bog`liqdir. shuning uchun ham bular birgalikda gipotalama - gipofizar sistema deb ataladi. __________________________________________________ 4cecie starr. human biology. brook/cole gengager learning, usa 2010 286 бет gormonlarni bir necha o’ziga xos xossalari mavjud. 1. har bir gormon muayyan organ va funktsiyalarga ta’sir etib, ularda o’ziga xos o’zgarishlarni yuzaga chiqaradi. 2. gormonlar biologik jihatdan aktiv bo’ladi. masalan: 1 gr adrenalin (buyrak usti bezlari gormoni) 10 mln baqadan ajratib olingan yuragining ishini kuchaytira oladi. 1gr (me’da osti bezining langergans orolchalaridan chiqadigan gormon) 12000 quyon qonidagi shakarni kamaytira oladi. 3. gormonlar (distant) uzoqdan turib ta’sir ko’rsata oladi. gormonlar qaysi organlarda hosil bo’lsa, o’sha organlarga ta’sir qilmay, balki mazkur bezlardan uzoqdagi organlarga ta’sir etadi. 4. gormonlar molekulasi nisbatan kichik bo’ladi, shuning uchun ular organ va to’qimalarni qondan ajratib turuvchi kapillyarlar endoteleysidan, shuningdek hujayra membranalaridan o’ta oladi. 5. gormonlar to’qimalarda birmuncha tez parchalanadi. shuning …

3 / 7

va limfaga ajraladi, chunki shu bez kaplyarlarga boy. gormonlarni ajratib chiqaruvchi bezlar ichki sekretsiya bezlar yoki endokrin bezlar deyiladi. bu bezlarga gipofiz epefiz, qalqonsimon bez, qalqon oldi bezi, ayrisimon bez va buyrak usti bezlari kiradi. 3. aralash sekretsiya bezlari. bu bezlar ham gormon, shira, jinsiy hujayralarni ishlab chiqaradi. bu bezlarga me'da osti bezi va jinsiy bezlar kiradi. ichki sekretsiya bezlarini o`rganish usullari. ichki sekretsiya bezlarining funktsiyalari shifoxona ya'ni davlat muassasalari sharoitida va tajriba yo`li bilan laboratoriyalarda urganiladi. shifoxonalarga bezlarning funktsiyasi susaygan yoki kuchaygan kasallar kelib turadi. funktsiyasi susaygan bezga da'vo qilish uchun o`rnini to`ldiradigan gormon yuborish buyuriladi. masalan: me'da osti yetishmovchiligida insulin yuboriladi. ba'zi bezlar gipofunktsiyasida xirurgik davo qo`llaniladi. masalan: qalqonsimon bez gipofunktsiyasi tufayli kelib chiqqan bazedov kasalligida bezning bir qismi olib tashlanadi. tajriba sharoitlarida endokrin bezlarning funktsiyalarini o`rganish uchun bir necha usuldan foydalaniladi: 1. bezni kesib olib tashlash ya'ni ekstripatsiya qilish. 2. ko`chirib o`tkazish, ya'ni transplantatsiya. 3. ichki sekretsi …

4 / 7

ini boshqaradi. ba'zi sabablarga ko`ra bolalar va o`smirlarda bu gormon ko`p ishlab chiqarilsa, bo`y normadan ortiq o`sib ketadi. bu holatga gigantizm, bunday odam esa gigant deb ataladi. agar bu gormon kamroq ishlab chiqarilsa bo`y o`sish sekinlashadi, bunday holga nanizm deyiladi. bunday bo`yi past odam gipofizar pakana deyiladi. ularning bo`yi past bo`lsa ham aqliy faoliyat normal bo`ladi. balog`at yoshidan keyin (20-40 yshlarda) somototrop gormon ko`p ishlab chiqilsa ayrim organlarning (til, burun, jag suyaklari, qovoq, quloq, barmoqlar-ning) kattalashivu akromegaliya kasalligi kelib chiqadi. bezdan ishlab chiqariladigan har bir gormon ma'lum funktsiyalarni bajaradi. masalan: adrenokortikotrop gormoni buyrak usti bezlarining uglevod almashinu-vini idora etuvchi gormonlar faoliyatini boshqarishhda ishtirok etadi. tireotrop gormoni qalqonsimon bezdan ajraladigan terioksin gormon faoliyatini boshqaradi. gonodotrop gormoni jinsiy bezlar faoliyatini boshqarishda ishtirok etadi. laktatrop sut bezlari faoliyatini, liyutenlovchi gormoni esa ona qornida embrionning normal rivojlanishini boshqarishda ishtirok etadi. gipofizning oraliq bo`lagidan intermedin gormoni ajraladi. u terida pigment hosil bo`lishini boshqaradi. gipofiz bezining …

5 / 7

iqildoqni oldingi va yon tomonlardan yopib turadi. 3 bo`lakdan: ikkita yon va bitta o`rta bo`lakdan iborat. ona qornida embrion rivojlanishining 12 xaftasidayoq qalqonsimon bez o`z faoliyatini aktivlashtiradi. bola tug`ilganida bez vazni 1 gr; 1 yoshda 2 gr; 2 yoshda 6 gr; 5-10 yoshda 10 gr,;balog`at yoshida bez tez kattalashadi va erkaklarda 25 gr; allarda 30-35 gr gacha bo`ladi. qalqonsimon bezdan tiroksin gormoni ishlab chiqariladi. tiroksinning tarkibida 65 %dan ko`proq yod moddasi bor. katta odam tanasida 25 mg yod bo`ladi, shundan 15 mg qalqonsimon bezda saqlanadi. qalqonsimon bezdan yana triyodtironin, kaltsitonin gormonlari ham ishlab chiqariladi. bu gormonlar moddalar almashinuviga ta'sir qiladi, organizmdagi oksidlanish jarayonini kuchaytirib energiya almashinuviga ta'sir qiladi. kaltsitonin gormoni kaltsiy almashinuviga kuchli ta'sir qiladi. agar bez yosh bolalarda o`z vazifasini kuchsizlantirib qo`ysa gipotireoz hodisasi yuzaga kelib, natijada kretinizm kasalligi kelib chiqadi. bo`y o`smaydi, jinsiy, aqliy, jismoniy qobiliyatlar rivojlanmaydi. katta yoshlarda bez fazifasining kuchsizlanishi miksedema kasalligiga olib keladi. bunda asosiy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari" haqida

ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari. reja: 1. ichki sekretsiya bezlari haqida tushuncha. 2. garmonlar, ularning organizmdagi vazifasi 3. organizmning gumoral boshqaruvida garmonlarning tutgan o’rni. 4. ichki sekretsiya bezlarining yoshga oid xususiyatlari. odam organizmidagi barcha funktsiyalar nerv va gumoral yo`l bilan boshqariladi. gumoral yo`l bilan boshqarilishida odam tanasining turli qismlarida joylashgan bezlar orqali amalga oshadi. odam tanasidagi bezlar ichki sekretsiya bezlari ham deyilib, ularda ishlab chiqarilgan suyuqlik garmonlar deb ataladi. gormon termini ingliz fiziologlari beytiss va stoling tomonidan 1905 yilda fanga kiritilgan. ichki sekretsiya bezlari fiziologik aktiv modda gormonlar ishlab chiqaradi. (yunoncha horman- qo`zgatmoq degan so`zdan olingan). ic...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (23,4 KB). "ichki sekretsiya bezlarining yosh xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ichki sekretsiya bezlarining yo… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram