навоий ва бобур хаёти , ижодининг узига хос хусусиятлари

DOC 165,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662838770.doc навоий ва бобур ҳаёти, ижодининг ўзига хос хусусиятлари навоий ва бобур ҳаёти, ижодининг ўзига хос хусусиятлари «буюк аждодларимизнинг ишлари ва жасоратлари тарихий хотирамизни жонлатириб, янги фуқоролик онгини шакллантирмоқда. ахлоқий тарбия ва ибрат манбаига айланмоқда» и.каримов reja: 1. навоийнинг ижодий мероси 2. бобурнинг ижодий мероси 3. навоий ва бобур ижодидаги ўзига хос хусусиятлар 4. навоий ва бобур асарларида ҳусайн байқаро тимсоли 5. навоий ва бобурнинг адабий-танқидий қарашлари инсон умрини шарли равишда 4 қисмга бўлсак, навоий ўша 4 қисмнинг бир қисмини давлат ва жамоат ишларига, 3 қисмини эса илмий ва бадиий ижодга бағишлагандай бўлади. бобур эса ўша 4 қисмнинг 3 қисмини давлат ва жамоат ишларига 1 қисминигина илмий ва бадиий ижодга бағишлагандай туюлади. шунинг учун бўлса керакки, навоий ижодий мероси сон ва салмоқ жиҳатдан бобур меросидан каттадир. бу ҳақда аниқ тасаввур ҳосил қилиш учун улардан қолган меросни кўздан кечиралик. навоий асарлари рўйҳати 1. «илк девон» (навоий мухлислари томонидан тузилган) 2. «бадое-ул …

обур асарлари рўйҳати 1. қобул девони 2. хинд девони 3. теҳрон девони 4. «бобурнома» 5. «муббайин» 6. «мухтасар» 7. «волидия» 8. «хатти бобурий» 9. «рисолаи қофия» 10. «ҳарб иши» 11. «мусиқа илми» бобуршуносликда унинг бизгача етиб келмаган асарлари сифатида «харб иши», «мусиқа илми» асарлари кўрсатилади. «бобурнома»ни кўчирган котиб, унга ёзган иловасида шундай фикрлар айтган. «ва ул подшоҳ аруз ва қофияга ҳам рисолалари бор». бу битикдан маълум бўлдики, бобурнинг қофия илмига оид рисоласи ҳам бор, бу асар ҳам бизгача етиб келмаган. шўро даврида навоийнинг 20 жилдан иборат асарлар тўплами нашр этилди. аммо бу нашрда асарларнинг дебоча қисмидаги хажд, наътлар, муножатлар тушириб қолдирилди. шоирнинг диний мавзудаги асарлари нашр этилмади. истиқлолдан сўнг эса навоий асарлари тўпламининг 20 жилдлик тўлиқ нашри юзага келди. ана шундай гапларни бобур асарлари нашри бўйича айтиб бўлмайди. аввало, бобурнинг теҳрон девони хали ўрганилмаганлигини айтиш зарур. шоирнинг эълон қилинган шеърлар тўплами, аналки, 1947 йилда самайлович томонидан нашр этилган шеърлари ҳам …

қуйидагичадир: ҳеч кас ман харобу ошиқу расво мабод, ҳеч маҳбубе чу ту бераҳму бепарво мабод бобур туркий, форс , урду тилларида ижод қилган. шоир 1499-1500 йил воқеалари ҳақида «бобурнома»да сўзлар экан: «ул маҳаллар бирор байт форсидан айтур эдим»,-деб ёзади. шу йилларда бобур туркий тилда ҳам байтлар айтган.мана шулардан бири: не борурға қувватим бор, не турарға тоқатим, бизни бу холатга сен қилдинг гирифтор, эй кўнгил. бобурнинг туркий тилдаги туганл шеъри қачон ёзилган? у 1500-1501 йиллар ҳақида сўзлар экан, мулла биноий ҳақида маълумот беради. биноий бобур номига куй басталайди ва шу муносабат билан бир рубоий айтилади. «ул фрсатларда бирор, иккирор байт айтур эдим. веле ғазал тугатмайдур эдим. биргина рубоий айтиб юбордим. рубоий: ишлар бари кўнгилдагидек бўлғусидир, инъому вазифа бори буйруқғусидир. ул ғаллау муҳмолки деб эрдинг, бердим, муҳмалға бўю ғамидин уй тўлғусидир. бобурнинг туркий тилдаги биринчи тугал ғазали 1501-1502 йилларда ёзилган. «ул ғазалким, тугатдим, ушбу кун юртта тугатдим. ул тугатган ғазал будур: жонимдин …

обурнинг қатор шеърлари бадиҳа йўли билан, гоҳ от устида гоҳ жангдан сўнг ва бошқа холатларда яратилган. навоий ва бобур лирикасидаги яна бир ўзига хослик лирик қаҳрамонга даҳлдордир. маълумки, навоий уйланмай ўтган. шундай бўлса-да, унинг шеърларида висолга бўлган иштиёқ, кутиш дашлари азоби, ҳижрон баҳоси, висол қувончи сингари туйғулар шундай тиниқ тасвирланганки, буларнинг ҳаммаси шоирнинг тасаввур лавҳалари холос. бобурнинг кўпгина шеърларининг лирик қаҳрамони бевосита шоирнинг ўзидир. муяссар бўлмаса бошимни қўймоқлик оёғига бошимни олиб, эй бобур оёқ отгунча кетгаймен. навоий ва бобурнинг бир мавзудаги шеърларини кузатганимизда, улар ижодидаги ўзига хослик янада равшан кўринади. ёрлиқ-рўмол ҳақида навоийда ҳам, бобурда ҳам ғазал бор. худди шу мавзуда лутфийда ҳам ғазал бор. лутфий ва бобур ғазалларида лирик қаҳрамоннинг ёр рўмолига ҳаваси, ҳасади келади. негаки, рўмол ёрнинг бошига ўралиб, унинг қаро сочларидан силаш, юзига, бўйнига тегиш бахтига муяссардир. афсуски, ошиқ-бу бахтдан бебаҳра. навоийнинг ёғлиқ ҳақидаги ғазалида эса лирик қаҳрамон маъшуқа учун рўмол тикмоқчи бўлган чеварга нарсалар беради: игна …

рига ошиқ бўласанми, дейди: эй навоий, тонма гар дер ул пари мажнун сени ошиқ ўлғайму парига улки мажнун бўлмаса. бобур эса лирик қаҳрамоннинг мажнунга ўхшатмайди, ундан юксак қўяди. бобурнинг лирик қаҳрамони ишқда шундай баркамолки, агар мажнун ишқ истар бўлса унинг изидан борсак, ахир йўл бошловчи йўлга бошламаса, бошқалар адашиб қоладику! ишқ истар бўлса мажнун айлагай пайровлигим йўлни не билгай киши то разнамо кўрсатмагай навоий ва бобур ўз асарларида жуда кўп тарихий шахсларга шоҳларга , шоирларга, турли тоифадаги кишиларга муносабат билдирганлар. уларнинг ўша тарихий шахсларга муносабатида айрича қарашлар, ўзига хос хусусиятлар мавжуддир. навоий ва бобур асарларида ҳусайн байқарога алоҳида муносабат билдирилган. дастлаб навоийнинг ҳусайн байқарога муносабатини кўздан кечирайлик. адабиётшунослар, тарихчилар бу икки буюк шахс муносабатини ўрганганда, кўпроқ уларнинг ижтимоий ҳаётдаги муносабатларига эътибор берганлар. улар фаолияти шоҳ ва вазир, шоҳ ва муҳрдор, шоҳ ва амир муносабатлари доирасида ўрганилган. улар фаолиятига шўро сиёсати нуқтаи назаридан баҳо берилган, бадиий ва илмий асарларда улар бир …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "навоий ва бобур хаёти , ижодининг узига хос хусусиятлари"

1662838770.doc навоий ва бобур ҳаёти, ижодининг ўзига хос хусусиятлари навоий ва бобур ҳаёти, ижодининг ўзига хос хусусиятлари «буюк аждодларимизнинг ишлари ва жасоратлари тарихий хотирамизни жонлатириб, янги фуқоролик онгини шакллантирмоқда. ахлоқий тарбия ва ибрат манбаига айланмоқда» и.каримов reja: 1. навоийнинг ижодий мероси 2. бобурнинг ижодий мероси 3. навоий ва бобур ижодидаги ўзига хос хусусиятлар 4. навоий ва бобур асарларида ҳусайн байқаро тимсоли 5. навоий ва бобурнинг адабий-танқидий қарашлари инсон умрини шарли равишда 4 қисмга бўлсак, навоий ўша 4 қисмнинг бир қисмини давлат ва жамоат ишларига, 3 қисмини эса илмий ва бадиий ижодга бағишлагандай бўлади. бобур эса ўша 4 қисмнинг 3 қисмини давлат ва жамоат ишларига 1 қисминигина илмий ва бадиий ижодга бағишлагандай туюлади. шун...

Формат DOC, 165,5 КБ. Чтобы скачать "навоий ва бобур хаёти , ижодининг узига хос хусусиятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: навоий ва бобур хаёти , ижодини… DOC Бесплатная загрузка Telegram