организмда карбонсувлар алмашинувининг узига хос хусусиятлари

DOC 89,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404216327_52008.doc организмда карбонсувлар алмашинувининг узига хос хусусиятлари карбонсувлар овқат ҳазм қилиш трактида қатор ўзгаришларга учрайди. моносахаридлардан бошқа барча углеводлар ошқозон-ичак йўлида гидролизланади ёки парчаланади. бундай жараёндан сувда эримайдиган полисахаридлар мустасно бўлиб, дисахаридлардан сахароза ва лактозалар эса фаол гидролизланади. карбонсувлар гидролизланиб, майда бўлакларгача парчалангандан кейингина ичак деворидаги махсус механизмлар орқали қонга, организмнинг ички муҳитига ўтиши таъминланади. борди-ю, дисахаридлар ошқозон-ичак йўлидан ўтмай, тўђридан-тўђри қонга юборилса, улар ҳеч қандай ўзгаришга учрамасдан, деярли ўзлаштирилмасдан ташқарига чиқариб юборилади. карбонсувлардан полисахаридларнинг гидролизланиши ођиз бўшлиђида сўлак безларидан ажралган суюқлик таркибидаги (-амилаза таъсирида бошланади. бунинг учун ођизга олинган овқат тишлар ва тил ёрдамида майдаланиб, сўлак билан обдон аралашиши керак. натижада бу полисахарид сахарозагача парчаланади. лекин бундай гидролизланиш ођиз бўшлиђида жуда кам миқдорда бўлиб, углеводларнинг умумий ҳазм жараёнида амалий аҳамиятга эга эмас. ођиз бўшлиђида озиқ моддаларнинг, жумладан, углеводларнинг ҳам ошқозон-ичак йўлида ҳазм бўлиши учун физикавий ўзгаришга учраши уларнинг кимёвий ўзгаришга учрашига нисбатан муҳим аҳамият касб этади. ошқозонда сўлак билан …

ева ва сабзавотлар орқали организмга қабул қилиниб, бошқа озиқ моддаларнинг меъёрий ўтишини таъминлашда муҳим ҳисобланади. шунингдек, ингичка ичакнинг пастки қисмлари ва йўђон ичакда клетчатка симбионт микроорганизмлар таъсирида парчаланиб, фермент таъсир қиладиган ҳолатга олиб келади. унинг парчаланишида органик кислоталар, со2, н2о ва сн4 ҳосил бўлади. қонга сўрилган органик кислоталар озиқ модда сифатида ҳам ишлатилиши мумкин. демак, карбонсувлар ошқозон-ичак йўлида юқорида айтилганидек, тегишли ўзгаришларга учраб моносахаридларга айлангандан кейингина организм томонидан ўзлаштирилади. бу борада ингичка ичакдаги ҳазм жараёнлари алоҳида ўрин тутади. бу ҳақда кейинги бобларда батафсил маълумотлар берилган. ођиз бўшлиђида карбонсувларнинг гидролизланиши да сўлак ва унинг таркибидаги ферментлар алоҳида ўрин эгаллайди. ођиз бўшлиђига сўлак қулоқ олди, тил ости ва жађ ости ҳамда сочилиб жойлашган майда безлар томонидан ажралади. унинг таркибида юқорида айтилганидек, оз бўлсада (-амилаза ва мальтаза ферментлари бўлади. улардан (-амилаза овқат билан қабул қилинган карбонсувлардан крахмални мальтозагача парчалайди. мальтоза эса ўз навбатида мальтаза таъсирида глюкозагача парчаланади. бундан ташқари, сўлакда протеолитик ва липолитик …

панкреатик амилаза ҳам айнан шу юқорида кўрсатилган бођларни узиб, мальтоза молекулаларини ҳосил қилади. крахмални парчалайдиган (-амилаза мальтоген амилаза ёки экзоамилаза номлари билан аталади. бунга сабаб, у амилоза ва амилопектин молекулаларидан мальтоза ажратиш орқали крахмални бир учидан бошлаб парчалайди. шу йўсинда амилоза тўлиқ, амилопектин эса (-1(6 глюкозид бођларигача парчаланади. амилопектиннинг (–амилаза таъсирида бундай парчаланиши ўртача 54% ни ташкил қилади. юқоридагилардан кўриниб турганидек, карбонсувлар ођиз бўшлиђида қисман бўлсада, турли ўзгаришларга учрайди. шу билан бир қаторда, уларнинг гидролизланишида айтарли даражада аҳамиятга эга бўлмасада, карбонсувлар ођиз бўшлиђида механик ва физик ўзгаришларга ҳам учрайди. яна шу нарсани айтиш лозимки, ођиз бўшлиђидаги сўлак безларидан ажратиладиган суюқлик таркибида лизоцим ферменти бўлиб, у бактериоцидлик хусусиятини намоён қилади. яъни, ођиз бўшлиђига тушган ҳар хил бактерия ва микробларни ўлдириб, организмни турли хил салбий оқибатлардан сақлашда хизмат қилади. ошқозон овқат ҳазм қилиш тизимининг энг кенг ва ҳажмли қисми ҳисобланади. ошқозонга тушган озиқ моддалар унинг деворидаги махсус безлар томонидан ажратилган шира билан …

суюқликнинг реакцияси ишқорий бўлиб (рн-7,2-8,0), унга ошқозондан овқатли аралашма тушганидан кейин муҳит реакцияси ўзгаради. њн икки бармоқ ичакда кучсиз ишқорий шароитда овқат аралашмалари билан ўтган ошқозоннинг кислота табиатли шираси нейтралланади ва панкреатик амилаза таъсирида крахмалнинг парчаланиши давом этади. ҳосил бўлган декстринлар ичак ширасидан топилган амилаза 1(6 глюкозидазалар таъсирида парчаланади. яна шу нарса диққатга сазоворки, ошқозон ости бези ширасидаги ферментларнинг фаоллиги ейиладиган овқатнинг турига бођлиқ бўлар экан. масалан, истеъмол таомларида карбонсувлариннг миқдори кўп бўлса, шира таркибида уларни парчаловчи амилаза бошқа ферментларга нисбатан кўпроқ ва фаолроқ бўлади. ошқозон ва ўн икки бармоқ ичакдаги ферментлар таъсирида кимёвий ўзгаришларга учраган карбонсувлар ингичка ичакка ўтади. овқат ҳазм қилиш тизимининг бу қисми энг узун ҳисобланиб, шира ажратувчи безлар асосан унинг бор бўйига кенг тарқалган либеркюн безлари ва ўн икки бармоқ ичак бошланђич қисмида жойлашган бруннер безлари ҳисобланади. улардан суткасига ўртача 2 л шира ажралади. ҳозирги пайтда ичак ширасида 22 тадан ошиқ ҳазм ферментлари борлиги аниқланган. бу …

нг ферментатив фаоллиги йўқотилиб, крахмал ва амилаза эритмасида инкубация қилинганда унинг гидролитик эффекти 5-10 марта ошади. ингичка ичак юзасидаги адсорбентлар бу борада муҳим вазифани бажаради. одатдаги шароитда бир қисм ҳазм ферментлари химус билан аралашиб, бўшлиқдаги ҳазм жараёнларини таъминлайди. бошқа ҳазм ферментлари эса ичак ҳужайралари юзасига адсорбцияланиб, мембранада овқат ҳазм бўлишини амалга оширади. карбонсувлар гидролизининг дастлабки босқичида ичак юзасининг иштироки фақат in vitro шароитда эмас, балки in situ шароитда ҳам крахмал эритмасини ичакнинг турли участкаларида перфузияланиши орқали аниқланган. крахмалнинг мембрана юзасида гидролизланиши каламушнинг ингичка ичак бўлагида in vivo шароитда ўтказилган сурункали тажрибаларда ўз тасдиђини топади. қўйларда олиб борилган сурункали тажрибалар шуни кўрсатадики, ингичка ичакда крахмалнинг гидролизланиш интенсивлиги in vitro шароитга нисбатан in vivo шароитда юқорироқ кечади. мембранада овқат ҳазм бўлишини ўрганишда карбонсувларнинг гидролизланиш босқичларини билиш муҳим аҳамиятга эга. кўпгина олимлар томонидан ингичка ичак бўшлиђида панкреатик амилаза концентрациясининг етарлича бўлиши полисахаридлар гидролизини тўлиқ якунлаш учун кифоя қилади ва бунда бошқа қўшимча механизмлар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "организмда карбонсувлар алмашинувининг узига хос хусусиятлари"

1404216327_52008.doc организмда карбонсувлар алмашинувининг узига хос хусусиятлари карбонсувлар овқат ҳазм қилиш трактида қатор ўзгаришларга учрайди. моносахаридлардан бошқа барча углеводлар ошқозон-ичак йўлида гидролизланади ёки парчаланади. бундай жараёндан сувда эримайдиган полисахаридлар мустасно бўлиб, дисахаридлардан сахароза ва лактозалар эса фаол гидролизланади. карбонсувлар гидролизланиб, майда бўлакларгача парчалангандан кейингина ичак деворидаги махсус механизмлар орқали қонга, организмнинг ички муҳитига ўтиши таъминланади. борди-ю, дисахаридлар ошқозон-ичак йўлидан ўтмай, тўђридан-тўђри қонга юборилса, улар ҳеч қандай ўзгаришга учрамасдан, деярли ўзлаштирилмасдан ташқарига чиқариб юборилади. карбонсувлардан полисахаридларнинг гидролизланиши ођиз бўшлиђида сўлак безларидан ажрал...

Формат DOC, 89,0 КБ. Чтобы скачать "организмда карбонсувлар алмашинувининг узига хос хусусиятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: организмда карбонсувлар алмашин… DOC Бесплатная загрузка Telegram