навоий ва бобур хаёти, ижодидаги муштарак хусусиятлар

DOC 170.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662757563.doc навоий ва бобур ҳаёти, ижодидаги муштарак хусусиятлар навоий ва бобур ҳаёти, ижодидаги муштарак хусусиятлар «шарқ адабиётнинг ҳашаматли, рангли бир тарихи бор. бу дабдаки таризнинг олдидан ўтганда, бу унга овропо адабиёти ҳам шапкасини олиб, салом бериб ўтадир, шунга ўзини мажбур кўрадир. шарқ адабиёт бутун дунё адабиёти орасида сингирсиз-мисли йўқ бир адабиётдир» фитрат. reja: 1. navoiy va bobur hayoti 2. aziz qayumovning «alisher navoiy» nomli kitobi navoiy timsoli 3. adabiyotshunoslarning navoiy va bobur haqidagi fikrlari 4. navoiy va bobur ijodidagi mushtarak xususiyatlar 5. «boburnoma» da navoiy timsoli. ҳар бир ижодкорнинг фақат ўзигагина хос бўлган ижодий тамойиллари, ўзигагина хос бўлган ижодий хусусиятлари бўлиш билан бирга данёқараш, илм ва ижод савиясиси жиҳатидан яқин бўлган ижодкорлар ҳаёти ва ижодида муштарак, умумий хусусиятлар ҳам мавжуд бўлади. навоий ва бобурнинг бир замонда яшаши, темурийлар салтанати равнақи йўлида кураши, илм ва бадиий ижоддаги салоҳиятининг кучлилиги каби омиллар сабабли улар ҳаёт ва ижод йўлида ўхшаш, муштарак томонлар кўплаб …

и қайта таклашга вақт етди. навоий ва бобур –ҳокимларнинг фарзарндлари . навоийнинг отаси гиёсиддин муҳаммад (кичкина, бахши) абдулқосим бобур отаси замонида совзовор шаҳрининг ҳокими эди. бобурнинг отаси эса умаршайх мирзо фарғона вилоятининг ҳокими эди. бу икки шоирнинг исми ва тахаллуси шерга боғлиқдир. навоийнинг исми масаласи истиқлолгача бошқача шархланди. масалан, азиз қаюмовнинг «алишер навоий» номли китобида шоирга қўйилиши масаласи шундай берилган. хонанинг эшиги қия очилиб, алининг боши кўринди. гиёсиддин унга тура тур дегандек ишора қилиб, машғулотда давом этди. али хонанинг эшигини беркитиб ташқарида қолди. бир оз фурсат ўтгач, хонадаги кишилар чиқиб кетишди. шундай сўнг али хонага кириб гиёсиддин билан кўришди. алининг чеҳрасида шодлик ифодаси зуҳр этиб турар, поччасининг хизмат сафаридан қандай қайтганини сўраб ўлтирмасданоқ гап бошлади: -суюнчи берасиз, почча, хушҳабар олиб келдим. олло таоло сизга фарзанд ато қилди ўғил! бугун саҳар вақти опамизнинг кўзлари ёриди,- деди али. гиёсиддин азбаройи хурсандлигидан ўрнидан туриб кетди. али ҳам ўрнидан турди. гиёсиддин дарров белидаги олтин …

ин. яна шер ҳам қўшамиз шердек қудратли жасур бўлиб ўсин. фарзандимизнинг номи алишер номи бўлади.1 аслида эса гиёсиддин муҳаммад ўғли муҳаммад пайғамбарнинг саҳобаларидан бири алига ўхшашини орзу қилиб, ўғлига али номини қўйган. исмини иккинчи қисмини ҳам алига даҳлдордир. муҳаммад алайҳиссалом алининг кофирларга қарши жангдаги жонбозлигини кўриб: «у оллоҳнинг шери-дер эди.» гарчанд алишер жангчи бўлиб етилмаган бўлса-да шеъриятнинг шери бўлиб ном қозонди.алишер ҳаёти давомида бир марта қилич ушлаган. ёдгормирзони урган пайтда ҳеч ким саройга киришга журъат етмайди. шунда навоий сарбознинг қиличини олиб хасса сингари ерга тираб деворга йўл бошлайди. шу тариқа маст бўлиб ётган ёдгор мирзо хибсга олинади. навоийнинг таъкидлашича, низомий ва хисрав деҳлавийлар гул узган чаманга кирмоқ учун шеъриятнинг шери бўлиш керак, ақлли йўлбарси бўлиш керак. эмас осон бу майдон ичра турмоқ низомий панжасига канжа урмоқ керак шер олида ҳам шери танга агар шер ўлмаса бор паланчи фахр билан айта оламизки, навоий низомий панжасига дадил панжа уриб, шеъриятнинг шери бўлди. …

унинг мақсади тарихий хисравни бериш эмас эди. низомий достонида 2 хил хисравга монанд бўлса, ширинга уйлангандан кейинги хисрав низомий орзусидаги шоҳ тимсоли эди. ёки баҳром тимсоли талқини кўриб, низомий «панж ганж» и «ганж» эмас дейишга етиб боради: оллоҳ, оллоҳ не ганж ўлғай бу сабрасар элга рани ўлғай бу ҳа, бундай фикрларни шеъриятнинг шери айта олади. навоийнинг баҳром тимсолига бундай муносабанинг сабаби шундаки, унинг уқтиришича эртадан кечгача май ичган одамга ҳикоя айтишнинг хожати йўқ: ўз-ўзидан ухлаб қолади. иккинчидан, баҳромдек шоҳга каказамкор ҳикоя айтиб, маълум қила оладими? навоий асарида шоҳга ҳикояларни канизаклар эмас, мусофирлар айтади. бобур тахаллуси ҳам шер маъносини беради. умаршайх хонадони беҳор фаслида қир-адирларга чиқадилар. бир маҳал қарашса, заҳириддин даврада йўқ. хизматкорлар, энагалар атрофида излай бошлайдилар.бир қир ошиб қарашса, захириддин шер болалари билан очомлашиб ўйнаб ётибди. шундан бошлаб уни «бобур» деб эркалата бошлайдилар. кейинча бу шоирнинг тахаллусига айланган. навоий ва бобур тахаллуслари аввал бошқача шарҳланиб бугун эса бошқача тушунилмоқда. «наво» …

нозараси бўлгани каби талаффузи ҳам мунозаракидир гарчанд шоир тахаллуси навоий тарзида ёзилиб, айтилиб келинаётган бўлса ҳам, бундай талаффуз жаддий қийинчиликлар туғдиради. шунинг учун шоир тахаллусини кимдир. «навоий» тарзида, кимдир «навоий» тарзида талаффуз қилади. юқоридаги ҳолатни ҳисобга олиб, а. рустамов шоир тахаллусини «навоий» тарзида айтиш ва ёзишни таклиф қилса, н жумаев эса «навоий» тарзида айтиш ва ёзишни таклиф этади. «наводир-уш шабоб»нинг теҳрон нусҳасида шоир дасҳати мавжуд бўлиб, унда шоир тахаллусини «навоий» тарзида берган. бобур тахаллуси ҳам 1983 йилга қадар «бобур» тарзида айтилар ва ёзилар эди. шоир тахаллуси ўз шеърларида, рус, турк адабиётшунослари томонидан «бобур» шаклида ёзилиб, айтилиб келинар эди. 1983 йили адабиётшунос а. абдуғофуров «ўзбекистон маданияти» газетасида шу масалага оид мақола эълон қилиб, шоир тахаллусини «бобур» шаклида ёзиш ва айтиш таклиф этади. «бобур» шшакли тўғри эканини исбот этади. олим «гиёс-ул-луғат» китобида йўлбарс сўзи ______шаклида, яъни иккинча «б» тобуш устида __(вов) берилгани келтириб, бу холатда, албатта, «бобур» ўқилиши тўғри экани уқтиради. иккинчидан, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "навоий ва бобур хаёти, ижодидаги муштарак хусусиятлар"

1662757563.doc навоий ва бобур ҳаёти, ижодидаги муштарак хусусиятлар навоий ва бобур ҳаёти, ижодидаги муштарак хусусиятлар «шарқ адабиётнинг ҳашаматли, рангли бир тарихи бор. бу дабдаки таризнинг олдидан ўтганда, бу унга овропо адабиёти ҳам шапкасини олиб, салом бериб ўтадир, шунга ўзини мажбур кўрадир. шарқ адабиёт бутун дунё адабиёти орасида сингирсиз-мисли йўқ бир адабиётдир» фитрат. reja: 1. navoiy va bobur hayoti 2. aziz qayumovning «alisher navoiy» nomli kitobi navoiy timsoli 3. adabiyotshunoslarning navoiy va bobur haqidagi fikrlari 4. navoiy va bobur ijodidagi mushtarak xususiyatlar 5. «boburnoma» da navoiy timsoli. ҳар бир ижодкорнинг фақат ўзигагина хос бўлган ижодий тамойиллари, ўзигагина хос бўлган ижодий хусусиятлари бўлиш билан бирга данёқараш, илм ва ижод савиясиси жиҳатидан...

DOC format, 170.0 KB. To download "навоий ва бобур хаёти, ижодидаги муштарак хусусиятлар", click the Telegram button on the left.

Tags: навоий ва бобур хаёти, ижодидаг… DOC Free download Telegram