Назад

boshlang’ich sinflarda so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi

DOC 99,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1479834908_66155.doc boshlang’ich sinflarda so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi reja: 1. so’zning morfemik tarkibi va so’z yasalishi ustida ishlashning ahamiyati va bu jarayondagi vazifalar 2. boshlang’ich sinf ona tili darslarida so’z tarkibi va yasalishini 3. o’rganish metodikasi so’zning morfemik tarkibi va so’z yasalishi ustida ishlashning ahamiyati va bu jarayondagi vazifalar so’zning leksik ma’nosini aniqlash maqsadida uni morfemalarga ajratish til haqidagi fanda o’zining nazariy asosiga ega. morfema – so’zning eng kichik, bo’linmaydigan ma’noli qismi. morfema ikki turga bo’linadi: 1. o’zak morfema – so’zda albatta qatnashadigan va leksik ma’no anglatadigan morfema. 2. affiksal morfema – mustaqil holda leksik ma’no anglatmay, so’zning leksik va grammatik ma’nolari shakllanishi uchun xizmat qiladigan morfema. masalan, gullarni, gulla so’zlaridagi gul – o’zak morfema, -lar, -ni, -la affiksal morfema​dir. affikslar (qo’shimchalar) ikki turga bo’linadi: 1. so’z yasovchi qo’shimchalar. ular so’zning leksik ma’nosini shakllantirish uchun xizmat qiladi. masalan, bog’bon, paxtakor, gulzor, ishchi so’zlaridagi -bon, -kor, -zor, -chi so’z yasovchi affikslardir. …
2
va so’z yasalishini o’rganishlariga qarab, so’zni morfemalarga ajratishdan ongli foydalana boshlaydilar. ular yasama so’zlarning leksik ma’nosini so’zlarning semantik o’xshashligiga qarab bilib oladilar. so’zlarning morfemik tarkibi ustida ishlashning ahamiyati va shunga mos ravishda o’qituvchining vazifalariga quyidagilar kiradi: 1. so’zning morfemik tarkibi ustida ishlash bilan o’quvchilar so’zning leksik ma’nosini aniqlashning asosiy usullaridan birini bilib oladilar. bunda o’qituvchining vazifasi o’quvchilar so’zlarning leksik ma’nosi va morfemik tarkibi bir-biriga bog’liqligini bilib olishi uchun eng qulay sharoit yaratish, shu asosda ularning lug’atiga aniqlik kiritishga maqsadga muvofiq rahbarlik qilish hisoblanadi. 2. so’z yasalishi haqidagi elementar bilim ham o’quvchilarning tilimizning yangi so’zlar bilan boyishining asosiy manbasini tushunishlari uchun muhimdir. yangi so’z tilda mavjud bo’lgan morfemalardan, ma’lum usul va modellar asosida vujudga keladi (yasaladi). so’z yasalishini kuzatish o’quvchilarda so’zga faol munosabatni shakllantirishga ijobiy ta’sir etadi, tilning rivojlanish qonuniyatlarini tushunishga olib keladi. 3. so’z yasalishi asoslari bilan tanishish o’quvchilar lug’atini atrof-muhit haqidagi bilimlar bilan boyitishga imkon beradi. predmet, jarayon, voqea-hodisalar …
3
miyatini anglash, shuningdek, qo’shimchalarning semantik ma’nosini bilish o’quvchilarda nutqning aniq shakllanishiga ta’sir etadi. o’qituvchining vazifasi o’quvchilarning so’zning leksik ma’nosini tushunibgina qolmay, kontekstda aniq qo’shimchali so’zlardan ongli foydalanishlarini ham o’rgatish hisoblanadi. 5. so’zning morfemik tarkibini o’rganish imloviy malakalarni shakllantirishda ham katta ahamiyatga ega. fonetik tamoyil yangi o’zbek imlosining yetakchi tamoyili bo’lib, bunga binoan so’zlar va ularning tarkibiy qismi (o’zak va qo’shimchalar) ko’proq talaffuziga muvofiq yoziladi. o’zak va qo’shimchalarni to’g’ri yozish malakasini nazariy asosda shakllantirish fonetik, so’z yasalishiga oid, grammatik bilimlarni maqsadga muvofiq tatbiq etishni talab qiladi. shuning uchun so’zning morfemik tarkibini o’rganishning muhim vazifalaridan biri o’zak va qo’shimchalarni to’g’ri yozish malakasini shakllantirish uchun zarur bo’lgan bilim va ko’nikmalar asosini yaratish hisoblanadi. 6. so’zning morfemik tarkibini o’rganish o’quvchilarning aqliy qobiliyatini o’stirishda, xususan, til birligi sifatida so’zni ongli bilib olish uchun zarur bo’lgan maxsus aqliy ko’nikmalarni shakllantirishda ham ahamiyatli. o’qituvchining vazifasi ta’lim jarayonida bilimni o’zlashtirish bilan o’quvchilarda aqliy faoliyatni o’stiradigan, analiz, taqqoslash ko’nikmalarini …
4
o bog’lanishdagi bilimlar yig’indisini o’zlashtirishni ta’minlaydigan maqsadga qaratilgan jarayon, shuningdek, shu asosda amaliy ko’nikmalarni shakllantirish tushuniladi. so’zning morfemik tarkibiga tatbiq qilganda, tizim so’z yasalishiga oid va grammatik bilimlarni o’zlashtirish: a) dastur materialini o’rganish tizimida so’zning morfe​mik tarkibini o’rganishning o’rni bilan; 2) “o’zak”, “o’zakdosh so’z”, “so’z yasovchi qo’shimcha”, “shakl yasovchi qo’shimcha” tushunchalari ustida ishlashdagi izchillik bilan; 3) so’zning morfemik tarkibi va so’z yasalishining o’zaro bir-biriga ta’sir qilishi bi​lan; 4) morfemalarni to’g’ri yozish malakasini shakllantirish us​tida ishlash bilan bog’liqligini belgilab beradi. mavzuni o’rganishda to’rt bosqich ajratiladi: birinchi bosqich – so’z yasalishini o’rganishga tayyorgarlik bosqichi. bu bosqichning vazifasi – o’quvchilarni bir xil o’zakli so’zlarning ma’no va tuzilishiga ko’ra bog’lanishini tushunishga tayyorlash. bunday vazifaning qo’yilishiga sabab, birinchidan, so’zning ma’no va tuzilishi jihatidan bog’lanishini tushunish, o’zining lingvistik mohiyatiga ko’ra, bir xil o’zakli so’zlarni va so’z yasalishini o’zlashtirishga asos hisoblanadi. haqiqatan ham, yasalgan va yasashga asos bo’lgan so’zlar bir-biri bilan ma’no va tuzilishi jihatidan bog’lanadi: ish …
5
€™zning morfemik tarkibini maxsus o’rganishdan oldin uning ma’no va tarkibiga ko’ra yaqinligi kuzatiladi. i sinfda kuzatish o’rganiladigan materialning mazmuni va ayrim so’zlarning ma’nosini, yozilishini tushuntirish bilan uzviy bog’lanadi. i sinfda kim?, nima? so’rog’iga javob bo’lgan so’zlarni o’rganish jarayonida o’qituvchi va o’quvchilarning “nima uchun u yoki bu narsa shunday nomlangan?” savoliga birgalikda javob topishi ularni bir xil o’zakli so’zlar o’rtasidagi munosabatni tushunishga tayyorlashda anchagina mos va qiziqarli usul hisoblanadi. bu savolga javob topish bilan o’quvchilar “nega so’zlar o’zakdosh hisoblanadi?”, “bir so’zdan boshqa so’z qanday hosil bo’ldi?” savollariga javob berishga tayyorlanadilar. tilda juda ko’p so’zlar shaxs va narsaning nomi hisoblanadi. shuning uchun o’quvchilar bilan nega shaxs yoki narsa shunday nomlanganini aniqlashdan asta-sekin tildagi bir so’z bilan ikkinchi so’z o’rtasidagi bog’lanishni aniqlashga o’tish mumkin. masalan, “nega kishilar paxta ko’p ekilgan joyni paxtazor (paxta – paxtazor), daraxt ko’p ekilgan joyni daraxtzor (daraxt – daraxtzor) deb nomlashgan?”, “nega kishilar bir uyni g’ishtli (g’isht – g’ishtli), …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshlang’ich sinflarda so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi"

1479834908_66155.doc boshlang’ich sinflarda so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi reja: 1. so’zning morfemik tarkibi va so’z yasalishi ustida ishlashning ahamiyati va bu jarayondagi vazifalar 2. boshlang’ich sinf ona tili darslarida so’z tarkibi va yasalishini 3. o’rganish metodikasi so’zning morfemik tarkibi va so’z yasalishi ustida ishlashning ahamiyati va bu jarayondagi vazifalar so’zning leksik ma’nosini aniqlash maqsadida uni morfemalarga ajratish til haqidagi fanda o’zining nazariy asosiga ega. morfema – so’zning eng kichik, bo’linmaydigan ma’noli qismi. morfema ikki turga bo’linadi: 1. o’zak morfema – so’zda albatta qatnashadigan va leksik ma’no anglatadigan morfema. 2. affiksal morfema – mustaqil holda leksik ma’no anglatma...

Формат DOC, 99,5 КБ. Чтобы скачать "boshlang’ich sinflarda so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshlang’ich sinflarda so’zning… DOC Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi — PPTX PPTX
so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi
— 10,0 МБ
so’zning morfemik tarkibini boshlang’ich sinflar davlatda o’rgatish — PPTX PPTX
so’zning morfemik tarkibini boshlang’ich sinflar davlatda o’rgatish
10 стр. 177,9 КБ
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi — PPTX PPTX
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi
36 стр. 343,7 КБ
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi — PPTX PPTX
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi
33 стр. 4,7 МБ
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi — PPTX PPTX
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi
18 стр. 80,8 КБ
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi — DOC DOC
boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi
— 53,0 КБ
бошлангич синфларда сузнинг морфемик таркибини урганиш методикаси — DOC DOC
бошлангич синфларда сузнинг морфемик таркибини урганиш методикаси
— 124,5 КБ
so’zning morfemik tarkibi — PPTX PPTX
so’zning morfemik tarkibi
10 стр. 141,5 КБ
boshlang’ich sinflarda kasrlar mavzusini o’rganish metodikasi — DOCX DOCX
boshlang’ich sinflarda kasrlar mavzusini o’rganish metodikasi
37 стр. 54,3 КБ
boshlang‘ich sinflar dasturining morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi — PPTX PPTX
boshlang‘ich sinflar dasturining morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi
39 стр. 347,4 КБ
boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi — DOCX DOCX
boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi
3 стр. 24,8 КБ
boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi — DOC DOC
boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi
7 стр. 78,0 КБ