иқтисод ва меҳнат социологияси

DOC 93.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405921009_57018.doc мавзу: иқтисод ва меҳнат социологияси иқтисод ва меҳнат социологияси режа: 1. бозор иқтисодига ўтишнинг асосий тамойиллари. 2. иш ҳақи ва меҳнат натижалари. 3. жамиятнинг иқтисодий асослардаги таснифи. xix аср охири ва xx асрни бошларига келиб, иқтисодий ҳаёт социологиянинг тадқиқот объектига айланди. худди шу даврда ишлаб чиқаришда инсон омили англаб етилди ва бу борадаги тафаккур шаклланиб борди. ҳозирги даврдаг иқтисодий ҳаётни маълум концепцияларсиз мафкуравий мақсадларга асосланмасдан тасаввур қилиб бўлмайди. шунга кўра, и.каримовнинг бозор иқтисодиётига ўтишнинг 5 тамойилларидан бири иқтисоднинг сиёсатдан устун бўлиши тамойили иқтисодий ҳаётнинг маъмурий буйруқбозлик мафкурасидан ҳоли бўлишини, иқтисодиётни эркинлаштиришни кўзда тугади. бизда бозор иқтисодиётига ўтиш тамойиллари маълум концепцияларга ғоявий йўналишларга асосланган ҳолда мавжуд бўлади, ривожланади. иқтисодий ҳаёт инсон маънавий ҳаёти билан бевосита узвий боғлиқдир. зеро, ўзбекистон республикаси президенти таъкидлаганидек: "бизнинг бозор муносабатларига ўтиш моделимиз республиканинг ўзига хос шароитлари ва хусусиятларини, анъаналари, урф-одатлар, турмуш тарзини ҳар томонлама ҳисобга олишга, ўтмишдаги иқтисодиётни бир ёқлама, бесўнақай ривожлантиришнинг мудқиш меросига барҳам …

ишлар таъсири остида эмас, яна маданият омили туфайли ҳам шаклланади. асримизнинг 60-йилларида ривожланган ғарб давлатларида иқтисодий социология фанининг ижтимоийлашуви тенденцияси янада кучайди ва натижада унинг имкониятлари ҳам ортиб борди. шу билан биргаликда социологияда шундай тушунча ва категориялар ишлаб чиқилдики, улар иқтисодий категориал шакллантиришга асос бўлди. бу категориал аппарат иқтисодчи социологларга иқтисоддаги мавжуд ва ҳали ҳам ўрганилмаган ижтимоий алоқаларни тадқиқ қилишларига кенг йўл очиб берди. шу билан бир қаторда муаасасалар, ишлаб чиқариш жамоалари, касблар, бандлик стратификацияси бошқарув ва бошқа муҳим масалалар билан шуғулланувчи социологиядаги махсус йўналишлар ҳам ривожланиб борди. бундан шундай хулоса келиб чиқади, иқтисодий социологиянибугунги кунда глобал ва хусусий масалаларни ҳал қилувчи фан сифатида тасаввур қилиш мумкин. ғарбда иқтисодий социологияга аниқ чегаралар доирасида ривожланаётган ягона илмий йўналиш сифатида эмас, балки давлат тараққиётининг у ёки бу даврдаги долзарб муаммоларини ўрганадиган ўзига хос бир илмий ҳаракат деб қаралмоқда. америка социолог дж. смелзер ўзининг "иқтисодий ҳаёт социологияси" мақоласида иқтисодий социология "йўргак"даги ҳолатида қандай …

хшилигини рағбатлантириш; 3. ишчиларга кам иш ҳаққи бериш ва кўп бериш баравар зарарлидир; 4. ишловчига юксак ҳақ олувчи бўлишга интилиш ҳиссини уйғотиш, юксакликка интилиб яшаш. тейлон концепцияси америка саноатида форд томонидан ишлаб чиқаришга тадбиқ этилди, конвейер ишлаб чиқариш шароитида меҳнатнинг самарадорлиги рағбатлантирилди. шўролар иқтисоди моддий рағбатлантириш ўрнига иқтисодий тенглик тушунчасини мойдонга ташлади. натижада мулкни давлат ва кооператив шакли мутлоқлаштирилди. бу эса ишчини меҳнатдан, мулкдан бегоналашувига олиб келди. 1962-1966 йилларда шўролар даврида меҳнатдан бегоналашиш кескин тус олганини кўрамиз. кам иш ҳақи олувчиларнинг иш ҳақи юқори ҳақ олувчиларга яқинлаштирилди. бундай "тенглаштириш" юқори малакали мутахасисларни, юксак малакали ишчиларни меҳнатрезервларини ишга солиш учун рағбатлантирмас эди. ҳозирги давр иқтисодий социологияни таҳлил қилишда асримизни 70-йилида вужудга келган иқтисодий реалликни ҳисобга олиш зарур. бу ўзгаришлар иқтисодий соҳада кенг қўламда бурилиш ҳосил қилиниши билан белгиланади. ҳозирги социологлар ва иқтисодчилар жамиятнинг қуйидаги кўринишларини тадқиқ этмоқдалар: булар: 1) анъанавий жамият 2) индустриал жамият 3) пост индустриал жамият агар анъанавий жамиятда …

эга бўлади, ишлаб чиқарилган маҳсулотлар асосан тавар характерига эга бўлиб, бозор учун мўлжалланган бўлади. товар муносабатлари миллий иқтисодиётнинг дунё иқтисодиётлари билан узвий ривожланишини тақозо қилади. натижади дунё хўжалик тизимини шалланишга имкон беради. индустриат жамиятни иқтисодий жамият, деб ҳам аташ мумкин. чунки, реал борлиқ иқтисодга қаратилган бўлади, иқтисодга мўлжалланган ишлар устун равишда ривожланади. миллий давлатларни шаклланиши уларда, фуқаролик жамиятини вужудга келиши билан бу давлатлар ўз ҳалқининг миллий манфаатларини ҳимоя қилиш асосида, эркин халқоро иқтисодий ҳамкорликка қўшиладилар. маълумки, дунёда аҳолининг урбанизация жараёни тез ривожланмоқда. буларнинг ҳаммаси таълим тизимини янгича йўлга қўйишни тақозо қилади. оммавий ишлаб чиқариш, стандарт равишда истеъмол қилиш ва оммавий маданиятни вужудга келиш имкониятини яратади. xx аср ўрталаридан қатор ғарб мамлакатлари жамиятнинг учинчи босқичи-пост индустриал жамиятга ўтмоқда. бугунги социологияда унинг номи ҳар хил жумладан "информацион" жамият "пост-индустриал жамият", каби атамалар билан ишлатилмоқда. пост индустриал инсон билими ва информация захираларига кўра жамиятнинг асосий манбаси бўлиб қолади. ишлаб чиқаришнинг юксак ривожланиши, юксалиш …

сиб боради. бунда урбанизация жараёни индустриал жамиятдга нисбатан тескари равишда юз беради. қишлоққа саноат кириб боради. ф.тейлорни меҳнатни ташкил қилиш усули бошқа қулай усуллар билан алмашади. саноатга ёлланма меҳнатни ҳажми камаяди, маълумотли, билимдон одамларнинг иштироки кўпаяди. моддий нарсалар омилидан интеллектуал омил биринчи ўринга чиқади. инсон юксак капитал эмас, балки ўз моҳиятини, билими иқтидорини, қадриятдларини намоён қилувчи ижтимоий кучга айланади. билимларнинг структураси, мақсадлари ҳам ўзгаради. бундай ахборотни ўрганиш, қайта ишлаш, илмий башоратлар бериш, дастурларни ишлаб чиқариш борган сари ортиб боради. демак, анъанавий жамиятда бойлик ташқи манбалар асосига қурилган бўлиб, табиат манбааларини эгаллаш ва уни ўзлаштиришга қаратилган. индустриал жамиятда ишлаб чиқаришнинг ички мабаалари ишга тушади. ишлаб чиқаришда бўлган имкониятлар рўёбга чиқади. тадбиркорликни ишлаб чиқаришни тўхтовсиз ривожланишга олиб келади. бу жараён постиндустриал жамиятда давом этади. бироқ, бу ерда биринчи ўринда фан ва маданият чиқиб қолади. шунга кўра, таълим тизими жамият ҳаётини асосини ташкил этади. шунинг учун мамлакатимизда жорий этилган таълимнинг янги модели-кадрлар тайёрлаш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "иқтисод ва меҳнат социологияси"

1405921009_57018.doc мавзу: иқтисод ва меҳнат социологияси иқтисод ва меҳнат социологияси режа: 1. бозор иқтисодига ўтишнинг асосий тамойиллари. 2. иш ҳақи ва меҳнат натижалари. 3. жамиятнинг иқтисодий асослардаги таснифи. xix аср охири ва xx асрни бошларига келиб, иқтисодий ҳаёт социологиянинг тадқиқот объектига айланди. худди шу даврда ишлаб чиқаришда инсон омили англаб етилди ва бу борадаги тафаккур шаклланиб борди. ҳозирги даврдаг иқтисодий ҳаётни маълум концепцияларсиз мафкуравий мақсадларга асосланмасдан тасаввур қилиб бўлмайди. шунга кўра, и.каримовнинг бозор иқтисодиётига ўтишнинг 5 тамойилларидан бири иқтисоднинг сиёсатдан устун бўлиши тамойили иқтисодий ҳаётнинг маъмурий буйруқбозлик мафкурасидан ҳоли бўлишини, иқтисодиётни эркинлаштиришни кўзда тугади. бизда бозор иқтисодиётига ...

DOC format, 93.5 KB. To download "иқтисод ва меҳнат социологияси", click the Telegram button on the left.

Tags: иқтисод ва меҳнат социологияси DOC Free download Telegram