социология фан сифатида

PDF 17 стр. 407,8 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 407,8 КБ

Тип файла PDF

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

1 мавзу. социология фан сифатида режа: 1. социологиянинг предмети, объекти ва вазифалари. 2. о.конт - позитив социологиянинг асосчиси. 3. антик даврнинг қомусий олимлари ва шарқ мутафаккирларининг ижтимоий- фалсафий таълимотлари 4. ғарб социологияси классиклари таълимоти. 5. социологиянинг бошқа фанлар билан муносабати. социология гуманитар фанлар доирасидаги шундай йўналишки, у бутун жамият ва унинг ижтимоий тизимини ташкил этадиган таркибий қисмларининг ривожланиш ва мавжуд бўлиш қонуниятларини, турли социал жараёнлар ўртасидаги ўзаро алоқалар ва кишиларнинг социал хулқ-атвори қонуниятларини ўрганади. социология фани жамиятда рўй бераётган йирик ижтимоий-сиёсий воқеаларни шунчаки қайд этиш билангина чекланмайди, балки унинг асл моҳияти ва мазмунини атрофлича очиб беради. бу фан ўзининг илмий хулосаларини эмпирик даражада асосланган ҳолатда илгари суради. социология фан сифатида ҳозирги ижтимоий жараёнлар ҳолатига тўлақонли жавоб бериш билангина чекланмасдан, балки уларнинг истиқболдаги ўзгариш даражаси ҳусусида башорат қилади. ана шу жиҳатдан социология фани назарияси, амалиёти ва тадқиқот усулларини атрофлича ўрганиб чиқиш зарурати туғилади. фаннинг асосий моҳияти социология ривожланишининг назарий-услубий асослари, фаннинг …

2 / 17

ни ишлаб чиқишга, ўзбекистон ва жаҳондаги социал муаммоларга нисбатан қизиқишнинг ошганлигига қаратилади. сoциoлoгиянинг oбъeкти вa прeдмeти ҳaқидa мукaммaлрoқ тушунчaни бeришгa ҳaрaкaт қилaмиз. сoциoлoгия мaxсус, сoҳaлaрaрo фандир. у бoшқa фaнлaр ўргaнмaйдигaн ўзининг oбъeктигa эга. унинг ўзига ҳoс сoҳaси сoциaл рeaллик бўлиб, бу инсoн вa жaмият мунoсaбaтининг ижтимоий-мaдaний муaйянлигидир. бу oбъeкт фaқaт сoциoлoгиянинг тaдқиқoт oбъeктидир. бoшқa фaнлaр бу oбъeкт билaн шуғуллaнмaйди. сoциoлoгия умумий сoциoлoгик oбъeктни ўргaнгaндa умумий фaлсaфий кaтeгoриялaрдaн фoйдaлaнaди вa улaрнинг сoциaл мoҳиятини oчиб бeрaди. жумлaдaн oбъeктив вa субъeктив, эркинлик вa зaрурият, бoрлик вa o^ кaби фaлсaфий кaтeгoриялaрдaн фoйдaлaниб умумий сoциoлoгик oбъeктни тaдқиқ қилaди. maxсуслик даражасида сoциoлoгия сoциaл субъeктлaрни (шахс, жaмият, унинг сoҳaлaри, сoциaл гуруҳлар, институтлар oдaмлaрнинг ўзаро мунoсaбaтлaри, фaoлиятлари, турмуш ва тaфaккур тaрзи) amain} қилaди. бу билaн сoциoлoгия ўзининг oбъeктини турли ҳoдисaлaрдaн aжрaтиб oлaди. сoциoлoгия турли сoциaл сoҳaлaрни энг умумий муҳим тoмoнлaрини умумлaштириб умумий нaзaриялaр ҳoсил қилaди вa бoшқa фaнлaргa нaзaрий мeтoдoлoгик aсoс ярaтaди. у жaмият вa инсoн туғрисидa умумий …

3 / 17

мaҳсус oбъeкти aсoсидa яккa мaқeнинг фaoлиятини кoнкрeт нaмoён бўлишини эмпирик дaрaжaдa ўрганишни ҳaм ўз ичигa oлaди. бизнингчa, сoциoлoгия прeдмeти, бу жaмиятдaги мoҳиятининг ривoжлaнaётгaн умумбaшaрий ҳусусиятлaрини aмaлгa oширувчи қoнунлaрдир. aгaр фaннинг oбъeкти унинг нимaни ўрганиш кeрaк деган сaвoлгa жaвoб бeрсa, прeдмeти эса ўшa oбъeктни қaндaй ўрганaди деган сaвoлгa жaвoб бeрaди. maълумки, жaмият вa инсoн ўз қoнуниятлaри билaн ривoжлaнaдилaр. maвжуд жaмиятнинг тузилиши инсонлар мaнфaaтигa қaрaмa-қaрши бўлибгинa қoлмaсдaн бaлки шaxсий инсoний ҳaрaктeргa эга бўлиши мумкин. шунинг учун сoциoлoгия инсонлар жaмиятини ривoжлaнтиришдa сoциaл тaшкилoтлaрнинг инсонларга мoс энг қулaй вaриaнтлaрини тoпишдa ва унинг амалга оширишдаги жисмоний, эмоционал—психологик ва маънавий имкониятларни ишга солади. шундай қилиб, социология фанининг предметига қуйидагича таъриф бериш мумкин: социология - шахс, жамият, унинг иқтисодий сиёсий маънавий-маданий соҳалари , социал гуруҳлар, институтлар одамларнинг ўзаро муносабатлари, фаолиятлари, турмуш ва тафаккур тарзи масалаларини илмий-назарий ва амалий-эмпирик анализ қилиш. социологиянинг вазифаси жамият тараққиётини таъминлайдиган энг қулай вариантларини, ижтимоий-маданий моделларини топишдан иборатдир. булар жамият ва инсоннинг ўз-ўзини …

4 / 17

ологиянинг шаклланиши ва ривожланишига олиб келди. о.конт томонидан таърифланган инсоннинг интелектуал ривожланишининг учта изчиллик босқичи: теологияга оид, метафизик ва позитивик ҳақидаги қонуни ушбу саволга жавоб бериш учун имкон беради. биринчи, теологик босқичда инсоннинг ғайритабиий тушунчаси диний тасаввурлар асосида қурилган. иккинчи, метафизик босқичда инсон ғайритабий кучдан воз кечиб, мавҳум моҳият сабаб ва бошқа фалсафий меъёрлар ёрдамида воқеликни тушунтиришга ҳаракат қилади. иккинчи босқичнинг вазифаси танқидий, аввалги тасаввурларни вайрон этиб, у учинчи моҳиятни ифодалашдан воз кечиб, улар устидан кузатиш билан кифояланади. бир босқичдан иккинчисига ўтиш ҳамма фанларда бир вақтларда бўлмасада изчиллик билан амалга оширилади. бу жараён оддийдан мураккабга (юқоридан қуйига) тамойили асосида амалга оширилади. ўрганилаётган объект қанчалар оддий бўлса, у ерда позитив билимлар шунча тез қарор топади. шунинг учун позитив билимлар аввало математикада, физикада, астрономияда, химияда, сўнг эса биологияда тарқалади. социология эса бу позитив билимлар чўқисидир. у ўз тадқиқотларида позитив услубга суянади. позитив услуб кузатишлардан тўпланган тажриба ва тадқиқотларни таққослаш, ишончли, текширилган, эътирозни …

5 / 17

нинг бирдамлик ва ҳамкорликни ўрнатишдаги роллари кўриб чиқилади. социал жўшқинликда о.конт инсонни маънавий, ақлий ривожлантиришнинг муҳим омили бўлган ижтимоий тараққиёт назариясини ривожлантиради. 3. антик даврнинг қомусий олимлари ва шарқ мутафаккирларининг ижтимоий- фалсафий таълимотлари. социологияни фан сифатида тасаввур этиш учун энг аввало унинг вужудга келиши ва тарихий ривожланиш босқичларини ўрганиш муҳим аҳамиятга эгадир. ижтимоий ҳаёт ривожланиши қонуниятларини ўрганишга қаратилган таълимотлар, қарашлар эрамиздан аввалги iv асрдаёқ юнон файласуфлари афлотун (эрамиздан аввалги 427-347 йил) нинг “қонунлар ”, “давлат тўғрисида”, арасту (эрамиздан аввалги 384-322 йил) нинг “ сиёсат тўғрисида”, “метафизика”, “этика”, протагорнинг (эрамиздан аввалги 490-420 йил) “ҳақиқат” каби асарларида ёритилган. марказий осиёнинг мутфаккирлари бўлмиш абу наср фаробий, абу райҳон беруний, заҳириддин муҳаммад бобур мирзо каби улуғ алломалар ўз даври ижтимоий ҳаётнинг турли соҳаларини илмий асосда тадқиқ қилганлар ва ўзлариниг ижтимоий қарашларини асарларида ёзиб қолдирганлар. абу наср фаробий ўзининг “фозил шаҳар аҳли қарашлари ҳақида китоб”, “сиёсат ал - мадания” каби асарларида олийжаноб жамият, адолатли тузум, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "социология фан сифатида"

1 мавзу. социология фан сифатида режа: 1. социологиянинг предмети, объекти ва вазифалари. 2. о.конт - позитив социологиянинг асосчиси. 3. антик даврнинг қомусий олимлари ва шарқ мутафаккирларининг ижтимоий- фалсафий таълимотлари 4. ғарб социологияси классиклари таълимоти. 5. социологиянинг бошқа фанлар билан муносабати. социология гуманитар фанлар доирасидаги шундай йўналишки, у бутун жамият ва унинг ижтимоий тизимини ташкил этадиган таркибий қисмларининг ривожланиш ва мавжуд бўлиш қонуниятларини, турли социал жараёнлар ўртасидаги ўзаро алоқалар ва кишиларнинг социал хулқ-атвори қонуниятларини ўрганади. социология фани жамиятда рўй бераётган йирик ижтимоий-сиёсий воқеаларни шунчаки қайд этиш билангина чекланмайди, балки унинг асл моҳияти ва мазмунини атрофлича очиб беради. бу фан ўзининг и...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PDF (407,8 КБ). Чтобы скачать "социология фан сифатида", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: социология фан сифатида PDF 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram