социологиянинг предмети, таркибий тузилиши ва ривожланиш қонуниятлари

DOC 116,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1354708884_40587.doc социологиянинг предмети, таркибий тузилиши ва ривожланиш +онуниятлари www.arxiv.uz режа: 1. социология фанининг предмети ва функциялари 2. социал қонунлар ва одамларнинг социал фаолияти 3. социология фанининг сиёсий фанлар тизимида тутган ўрни социология (лотинча societas – жамият ва юнонча logos – таълимот) – сўзларидан келиб чиққан бўлиб, жамият ҳақидаги фан маъносини англатади. яхлит тизим сифатидаги жамият ва алоҳида институтлар, ижтимоий гуруҳлар, жамият тузилмалари ва уларда юз берадиган ижтимоий жараёнларни ўрганувчи фан. жамиятни тушуниш, англаш, унга нисбатан сўз муносабатини билдиришга тенг бўлиб инсониятнинг ҳамма тарихи учун хос бўлган. «социология» ҳақидаги тушунча биринчи маротаба xix асрнинг 30 - йилларида француз файласуфи огюст конт томонидан илмий қўлланишга киритилган. унинг тушунишича социология жамиятга тааллуқли бўлган ҳамма нарсаларни ўз ичига олган жамиятшунослик билан бир қаторда турган. социология – инсониятнинг бир неча йиллик тарихий тараққиёт давомида яратилган маданиятнинг ажралмас таркибий қисмидир. хviii асрда кишилик жамияти, унинг қонуниятларини ўрганувчи мустақил фан сифатида тарих фалсафасида шаклланди. ижтимоий ҳаётнинг мураккаблашувчи …
2
л системани тараққиёти ва фаолият кўрсатиш қонуниятлари ҳақидаги мустақил фан сифатида xix аср 30-йилларида илмий муомалага «социолгия» атамаси, сўзи киритилгандан сўнг шаклланди. жамият ҳақидаги «позитив фан» (ҳақиқий фан) яратишга уриниш х1х аср ўрталарида юзага келди. социологиянинг асосчиси француз мутафаккири о. конт социологияни жамият ҳақидаги тажрибага асосланган фан деб ҳисоблайди. э. дюркгейм социологиянинг предметини социал далиллар ҳақидаги фан деб атайди. марксизмда социология предмети ижтимоий тизим сифатида жамиятда ва унинг тузилмавий элементларини ташкил этган шахслар, ижтимоий бирликлар, ижтимоий институтларни илмий асосда ўрганиш ҳисобланади. ҳозирги бизнинг адабиётларда социологияга қуйидагича таъриф берилган: социология - яхлит ижтимоий тузум сифатида жамият ҳақидаги ва унинг айрим таркибий элементлари (шахслар, ижтимоий бирликлар, институтлар) орқали бу тузумнинг амал қилиши ва ривожланиши тўғрисида фандир. социология объекти жамият ҳисоблансада, социология предметининг дастлабки босқичи сифатида жамият тушунчасини ажратиб кўрсатиш етарли эмас. социологиянинг илмий мақомини асослашнинг моҳияти унинг объекти ва предмети ўртасидаги фарқдан келиб чиқади. объектни билиш – тадқиқот объекти нимага йўналтирилганлигини, объектив …
3
ак, социологиянинг объекти жамиятнинг бошқарувчи тафаккур қонуниятлари, рационал воситаларидир. социология жамият ҳақидаги умумий фан бўлибгина қолмай, балки махсус соҳалараро фан ҳамдир. у бошқа фанлар ўрганмайдиган ўз объектига эга. унинг ўзига хос соҳаси социал реаллик бўлиб, у инсон ва жамият муносабатининг ижтимоий-маданий муайянлигидир. шу боисдан ҳам жамиятдаги ижтимоий алоқалар, ижтимоий ҳамкорликлар, ижтимоий муносабатлар ва уларнинг ўзаро ташкил этилиш усуллари социологиянинг объекти бўлади. инсонларнинг ўзаро алоқаларга, ҳамкорлик муносабатларига киришишлари орқалигина муайян ижтимоий хусусиятларни намоён этиш имкониятларига эга бўладилар. социология ижтимоий муҳитни тадқиқ этганда умуммиллий тушунча ва категориялардан келиб чиқади. хусусан, объектив ва субъектив, эркинлик ва зарурият, борлиқ ва онг каби фалсафий категориялардан фойдаланиб социологик объект моҳиятни талқин этади. социология социал объектни социал субъектлар орқали(шахс, гуруҳ, жамият, социал соҳалар, муносабатлар, одамларнинг социал фаолияти ва тафаккур тарзи) таҳлил қилади. социология турли социал соҳаларни тадқиқ этиш асосида уларнинг ўзига хос ижтимоий ривожланиш тенденцияларини аниқлайди. муайян социал гуруҳлар таҳлили ва таснифи орқали у жамият ва инсон …
4
ҳаёт жараёнларини 3 босқичда ўрганади: 1. аниқ- эмпирик 2. хусусий (махсус) 3. умумий. шунга мувофиқ равишда социология эмпирик, махсус ва умум- социологик тадқиқот жараёнларини ўз ичига олади. социал деган тушунча, социал алоқалар, ҳамда муносабатлар ва уларни ташкил этиш усуллари, социология билиш объектининг ўзига хослигини очиб берса, социал қонуниятлар эса социология фани предметини аниқлаш учун бошланғич нуқта ҳисобланади. социологиянинг предмети: агар фаннинг обьекти унинг нимани ўрганиш керак деган саволга жавоб берса, предмет эса ўша объектнинг қайси жиҳатларини ўрганади? деган саволга жавоб беради. социология – инсонларнинг социал жамоалар ва социал жараёнларда тутган ўрни, улар ўртасидаги муносабатларни ўрганадиган фандир. социология – айни вақтда жамият ва шахснинг иқтисодий, сиёсий, мафкуравий, маънавий ҳаётдаги фаолияти ва ижтимоий мазмунини ўрганадиган фан ҳамдир. социология – жамият тузилишини, унинг элементлари ва уларнинг яшаш шароитларини ва шу тузумда содир бўлаётган ижтимоий жараёнларни ўрганадиган фандир. социология – шахсга ижтимоий ҳаёт қонуниятлари орқали ижтимоий муҳитга кўникма ҳосил қилишга (адаптация) кўмаклашадиган, шулар билан …
5
к оқимни ривожлантириш тенденцияси тобора залварроқ мавқе касб эта бошлади. шундай қилиб, социология тарихий аниқ ижтимоий тизимлар амал қилишининг социал умумий қонун ва қонуниятлари ҳақидаги, ушбу қонун ва қонуниятларнинг шахслар, ижтимоий гуруҳлар, бирликлар, синфлар, халқлар фаолиятида номоён бўлиши ва таъсир кўрсатиш дастаги ҳақидаги фандир. социология учун социал деган тушунча асосий ҳисобланади. «cоциал» тушунчаси биринчи марта карл маркс томонидан фойдаланилган. улар одамларнинг бир-бирига бўлган муносабати, ҳаёт тарзи шароитлари ва далилларини ва инсоннинг жамиятда тутган роли ва ҳолатини таҳлил этганларида «социал» муносабатлар тушунчасини қўллаган. социал у ёки бу хусусиятнинг ва социал муносабатларнинг ўзига хос йиғиндисидир. ҳар қандай социал муносабатлар тизими (иқтисодий, сиёсий ва бошқа) одамларнинг бир-бирига ва жамиятга бўлган муносабатига тааллуқли. социал деган тушунчанинг ўзига хослигини ҳарактерловчи қуйидаги асосий жиҳатларини ажратиб кўрсатиш мумкин. биринчидан, бу хусусият турли гуруҳ, индивидлар учун тааллуқли ва улар томонидан социал муносабатларнинг у ёки бу хусусиятини интеграциялаш натижаси ҳисобланади. иккинчидан, ҳозирги социал муносабатлар (иқтисодий, сиёсий ва бошқа) билан …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"социологиянинг предмети, таркибий тузилиши ва ривожланиш қонуниятлари" haqida

1354708884_40587.doc социологиянинг предмети, таркибий тузилиши ва ривожланиш +онуниятлари www.arxiv.uz режа: 1. социология фанининг предмети ва функциялари 2. социал қонунлар ва одамларнинг социал фаолияти 3. социология фанининг сиёсий фанлар тизимида тутган ўрни социология (лотинча societas – жамият ва юнонча logos – таълимот) – сўзларидан келиб чиққан бўлиб, жамият ҳақидаги фан маъносини англатади. яхлит тизим сифатидаги жамият ва алоҳида институтлар, ижтимоий гуруҳлар, жамият тузилмалари ва уларда юз берадиган ижтимоий жараёнларни ўрганувчи фан. жамиятни тушуниш, англаш, унга нисбатан сўз муносабатини билдиришга тенг бўлиб инсониятнинг ҳамма тарихи учун хос бўлган. «социология» ҳақидаги тушунча биринчи маротаба xix асрнинг 30 - йилларида француз файласуфи огюст конт томонидан илмий қўл...

DOC format, 116,0 KB. "социологиянинг предмети, таркибий тузилиши ва ривожланиш қонуниятлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.