o'qish va rivojlanish qonuniyatlari

PDF 24 стр. 3,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 24
слайд 1 ўсиш ва ривожланиш қонуниятлари. © © м.улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети тошкент-2021 й. кириш. ўсиш ва ривожланишнинг асосий қонуниятлари режа 2. онтогенез ҳақида тушунча. 3. ўсиш ва ривожланиш. 5. гетерохрония, акцелерация. 4. ёшлик даврлари. 6. ретардация. 7. ирсият ҳақида тушунча. 1. организм тузилиш даражалари. бир бутун организм организм тузилиши 7 та даражалари 1. молекула даражаси 2. органелла даражаси 3. ҳужайра даражаси 4. тўқима даражаси эпителий тўқимаси мускул тўқимаси организмнинг тузилиш даражалари организмнинг тузилиш даражалари лимфа қон ёғ суяк ҳужайраси бириктирувчи тўқимаси нерв тўқимаси организмнинг тузилиш даражалари 5. орган 6. органлар системаси 7. бир бутун организм онтогенез «онтогенез» (грек тилида ον – мавжудлик, γέννηση – туғилиш, келиб чиқиш сўзларидан олинган) тушунчаси биринчи марта 1866 йилда биринчи марта немис олими эрнест геккел томонидан фанга киритилган. онтогенез - одам организмининг индивидуал (якка тартибдаги) ривожланиш жараѐни. бу зиготадан бошланиб ҳомила шаклланиши, туғилиш ва умрининг охиригача организмда амалга ошувчи барча ўзгаришлар комплекси ҳисобланади. …
2 / 24
ологик омиллар ташқи ва экзоген ижтимоий-иқтисодий омиллар таълим , ота-оналарнинг касби, даромади, оиланинг ижтимоий иқтисодий ҳолати, уй шароитлари ва бошқалар психологик омиллар оилада, мактаб, институт иш жойларидаги коллектив ўртасидаги психологик муҳит антропоген омиллар урбанизация, индустрия, саноат ифлосланиши, шовқин ва бошқалар ўсиш ва ривожланиш ҳақида тушунча ўсиш - одам ҳужайралари ва ҳужайра бўлмаган тузилмалари сони ва массасининг ортиши ҳисобига гавдаси оғирлиги ва ўлчамининг катталашиши тушунилади. ҳамма тўқималар ўсади, бироқ бу жараѐннинг тезлиги одам умрининг турли даврларида бир хил эмас ва турли системалар таркибига кирадиган тўқималар ва органлар учун бир вақтда содир бўлмайди. ўсиш жараѐнининг ѐшга оид чегаралари мавжуд: ўсмир қизлар учун у тахминан 16–18 ёшгача, ўсмир болалар учун 18–20 ёшгача давом этади. ривожланиш – инсон танасида юзага келадиган миқдорий ва сифат ўзгаришлари жараѐнидир. функционал аҳамияти турлича бўлган тўқималарнинг морфологик ривожланиши, ҳосил бўлиши, уларнинг мураккаб органларга бирикиши, айрим системаларга хос морфологик тузилмаларнинг ўзаро боғлиқ ҳолда шаклланишидан иборат. ривожланиш учта асосий омилни ўз …
3 / 24
сўз бойлигини ортишини кузатиш мумкин. ҳар бир ѐш даврини бир-биридан фарқлаб турадиган белгилари йиғиндиси бўйича таърифлаш мумкин. ёшни гавда ўлчамлари, пропорциялари ва шакллари бўйича, скелетнинг суякка айланиш даражаси, умуртца погонасининг шакли, ўсиб чиққан тишлар сони, мускуллар ва эндокрин системалар функциясининг нечоғлик такомиллашганлиги, тери ости ѐғ тўқималарининг ривожланганлиги каби қатор анатомик-физиологик белгилар бўйича аниқлаш мумкин. одамнинг жисмоний ривожланганлиги ва соғлиги тўғрисида ҳам шу белгилар асосида хулоса чикарилади. ёш даврлари одам ѐшини даврларга ажратилишига асосий сабабларида барча орган ва системаларнинг анатомо-физиологик хусусиятлари ва ижтимоий критериялар, боғча ва мактабдаги тарбияланиш шароити ѐтади. масалан, яслида тарбияланса, ясли ѐши, боғчада боғча ѐши, мактабда таьлим олса мактаб ѐш даврлари деб аталди. ёш даврларининг схемаси фанда рус гигиенисти николай петрович гундобин тузиб берган ѐшлик даврлари схемаси қўлланилади. 1965 йилда москвада педогогика фанлари академиясининг болалар ва ўсмирлар физиологияси институти ташаббуси билан ўтказилган симпозиумда одамда ѐш даврларининг қуйидаги схемаси таклиф қилинган: № даврлар ёш аёл эркак 1. эмбрион даври …
4 / 24
расида бибихон холниѐзова – 114 ѐшда (қорақалпоғистон), пошша юсупова – 112 ѐшда (қорақалпоғистон), сафара хакимова – 128 ѐшдалиги (қорақалпоғистон) қайд қилинади[1],[2]. шунингдек, республикамизда эркакларнинг ўртача ѐши – 73,5 ѐш ва аѐлларнинг ўртача ѐши – 75,8 ѐшни ташкил қилади. япония хитой ақш англия италия ўзбекистон россия польша украина швейцария озарбайжон қозоғистон чехия белоруссия грузия қирғизистон эстония 100 ёшдан ошган узоқ умр кўрувчиларнинг умумий сони тўти юсупова – 01.04.1880–йилда туғилган (қорақалпоғистон)[1], 2015–йилда 134 ѐшда вафот этган. болалар ўсиш ва ривожланишига таъсир қилувчи омиллар болалар гипоталамус генетик омиллар озиқ-овқат эмоция мавсум ва иқлим нерв системаси қалқонолди бези касалликлар дунёвий ўзгаришлар (замонга боғлиқ) социал- иқтисодий омиллар гетерохрания ва акцелерация ёшга оид давр деганда нима тушунилади? бу чегараланган вақт оралиғи бўлиб, организмнинг физиологик, функционал хусусиятлари, унинг ҳолати озми-кўпми бир хил даражада бўлади. даврлар бир-биридан сифат ва миқдор жиҳатидан фарк қилади. бир даврдан иккинчисига ўтиш аста-секин эмас, балки сакраш тарзида рўй беради. боланинг ўсиши ва ривожланиши …
5 / 24
ўсади ва ривожланади, танасининг узунлиги 1,5 марта (24 см га етади), массаси эса 3 марта ортади ва боланинг вазни хаѐтининг 1-йили охирида тахминан 12 кг бўлади . юрак тўқимасининг гистологик табақалашуви ортади. нутқ-талаффуз аппарати ривожланади. эндокрин системанинг функцияси кучаяди. 3 ѐшда бўйнинг йиллик ўсиши 10 см га етади, 3 ѐшдан 7 ѐшгача эса секинлашиб, 6,5 см ни ташкил этади, сўнгра яна ҳам секинлашади. айни вақтда унинг ривожланиши ва такомиллашуви кузатилади, бу боланинг йўлга кириши, югуриши, ҳаракатларидан кўриниб туради. тишлари чиқа бошлайди. мия тўқимаси ўсади ва нерв системасининг функцияси такомиллашади. 7 ѐшга бориб бола юраги 4–5 баравар катталашади, бош миясининг вазни эса тахминан 1350 г бўлади. скелет жадал суяк ка айлана бошлайди ва таянч-ҳаракатланиш аппарати мустаҳкамланиб боради. болалар турли-туман мувофиқлашган ҳаракатлар қилишга лаѐқатли бўлади. марказий нерв системасининг функцияси такомиллашади, шартли тормозланиш ривожланади. акцелерация акселерация (лот accelerario – тезлашув) терминини 1935 йилда немис врачи эрнест вальтер кох таклиф қилган, у лотинчада тезлашув …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'qish va rivojlanish qonuniyatlari"

слайд 1 ўсиш ва ривожланиш қонуниятлари. © © м.улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети тошкент-2021 й. кириш. ўсиш ва ривожланишнинг асосий қонуниятлари режа 2. онтогенез ҳақида тушунча. 3. ўсиш ва ривожланиш. 5. гетерохрония, акцелерация. 4. ёшлик даврлари. 6. ретардация. 7. ирсият ҳақида тушунча. 1. организм тузилиш даражалари. бир бутун организм организм тузилиши 7 та даражалари 1. молекула даражаси 2. органелла даражаси 3. ҳужайра даражаси 4. тўқима даражаси эпителий тўқимаси мускул тўқимаси организмнинг тузилиш даражалари организмнинг тузилиш даражалари лимфа қон ёғ суяк ҳужайраси бириктирувчи тўқимаси нерв тўқимаси организмнинг тузилиш даражалари 5. орган 6. органлар системаси 7. бир бутун организм онтогенез «онтогенез» (грек тилида ον – мавжудлик, γέννηση – туғилиш, келиб чи...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PDF (3,0 МБ). Чтобы скачать "o'qish va rivojlanish qonuniyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'qish va rivojlanish qonuniyat… PDF 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram