организмларнинг индивидуал ривожланиши. одам аъзоларининг онтофилогенези

PPTX 10,5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1733293920.pptx организмларнинг индивидуал ривожланиши. одам аъзоларининг онтофилогенези организмларнинг индивидуал ривожланиши. одам аъзоларининг онтофилогенези . онтогенезнинг типлари ва даврлари;жинсий ҳужайралар ва уларнинг ривожланиши - гаметогенез (проэмбриогенез); эмбриогенез ва унинг босқичлари, провизор аъзолар, эмбрион ривожланишидаги қалтис даврлар; постэмбрионал ривожланиш ва унинг боскичлари 4. регенерация, трансплантация ва гомеостаз. 5. одам аъзоларининг онтофилогенези мавзуда ўрганиладиган саволлар: организмнинг индивидуал ривожланиши—онтогенез онтогенез юнонча сўз бўлиб “onto—мавжудот genesis –ривожланиш деган маънони англатади. ҳар бир организмнинг ривожланиши такомиллашуви, ўсиши, улғайиши, қариши ва ўлими билан якун топадиган тўлиқ ҳаёт цикли онтогенез ҳисобланади. онтогенез жинсий ҳужайралар пайдо бўлиб, уруғланишдан бошланади, зигота ҳосил бўлиши билан онтогенезнинг ҳамма босқичларида мавжудот яшаётган, шароитда мос равишда ирсий ахборот таъсирининг натижаси сифатида онтогенез жараёни амалга ошади. онтогенезнинг икки асосий тури фарқланади бевосита билвосита она қорнида личинкасиз личинкали умуртқасизлар амфибиялар умуртқасизлар, балиқлар рептилиялар, қушларда одам ва юксак ривожланган сут эмизувчиларда онтогенез 3 босқичда кечади: проэмбрионал эмбрионал постэмбрионал одамларда эса қуйидаги босқичлар тафовут қилинади: пренатал (туғулгунча) перинатал …
2
танлабтарқалишиюзагакелади,тухумҳужайравегетативваанималқутбларгаэгабўлади. генларамплификацияси—днкнингмиқдоржиҳатданошиши, р-рнкваи-рнкнингтухумҳужайрадасинтезивазахираланиши р рнкгенларинусхасинингсонжиҳатиданошиши,геномнингалоҳидақисмларидагитанлабкўпайиш; гаметогенез-жинсийҳужайраларнингҳосилбўлиши гаметагенез гаметагенез – сперматазоид ва тухум ҳужайраларнинг ривожланиши бўлиб , сперматогенез ва овогенездан иборат. сперматогенез- сперматазоидларнинг ривожланиши бўлиб уруғдоннинг эгри каналчаларида кечади. бу каналчаларнинг девори бириктирувчи тўқима асосидан ва фоллекулар(сертоли)ҳужайралари қатламидан иборат. фоллекуляр ботиқча ҳосил қилиб , унда сперматагенезнинг ҳар хил босқичидаги жинсий ҳужайралар қат –қат бўлиб жойлашган. сперматогенез – кўпайиш, ўсиш, етилиш ва шаклланиш босқичларидан иборат. , кўпайиш даври организмнинг эмбронал ривожланишидан бошланиб уруғдон эгри-бугри каналчаларининг энг ташқи зонасида жойлашган ҳужайралар – сперматагонийларнинг мунтазам равишда митоз йўли билан кўпайиши рўй беради. а сперматагонийлар доимо митоз жараёни ҳисобига кўпайиб, шу ҳужайралар миқдорининг камаймаслигини таминлайди , шу ҳисобига а сперматагонийлар ўзак ҳужайра ҳисобланади. шу ҳужайраларнинг кўп марта бўлиниши билан б спермагонийлар ҳосил бўлади . сперматогенез spermatozoidlar va ularning rivojlanishi - spermatogenez . овогенез аёллар жинсий ҳужайрасининг ривожланииши бўлиб, тухумдонда кечади. овогенезнинг кўпайиш, ўсиш, етилиш босқичлари мавжуд. жинсий ҳужайралар дастлаб тухумдоннинг юза қатламини эгаллаб герминатив ҳужайралар …
3
елолецитал полилецитал ўтателолецитал сентролецитал овогенезнинг сперматогенездан фарқи 1) овгонийларнинг кўпайиш даври туғилишгача тугайди 2) овогензда ўсиш даври сперматогенездагига қараганда узунроқ ва суст ўсиш босқичига эга бўлиб, бунда ядро ва цитоплазманинг катталашуви кузатилади ҳамда сариқлик киритмаларини тўплайдиган тез ўсиш даври мавжуд 3) овогенезда битта бирламчи овоциддан битта йетук жинсий ҳужайра ҳосил бўлади, сперматогенезда эса битта бирламчи спермациддан 4 та жинсий ҳужайра ҳосил бўлади 4) шакилланиш босқичи фақат сперматогенез учун характерлидир. тухум ҳужайранинг шакилланиши уруғланиш даврига тўғри келади одамнинг замонавий репродуктив стратегияси одамнинг замонавий стратегияси қуйидагиларни ўз ичига олади: ирсий касалликларнинг пренатал диагностикасини; бепуштликнинг олдини олиш методларини қўллаш: сунъий уруғлантириш тухум ҳужайрани пробиркада уруғлантириш “суррогат оналик” фойдаланиб эмбрионни трансплатация қилиш; тухум ҳужайра ва ембрион донорлик эмбрионал давр тухум ҳужайрасининг сперматозоид билан оталаниши яъни зигота ҳосил бўлиши билан бошланади (эбриогенез даври). эмбрионал даврнинг тугаш вақти онтогенезнинг турига боғлиқ бўлиб, личинкали турда личинканинг тухумдан чиқиши билан она қорнида ривожланувчи турларда туғилиш вақти билан тугайди. …
4
айдаланиш ланцетник ва сут эмизувчиларга хос . телобластик тухум ҳужайрасида сариқлик бўлиниш ботиқларининг бутун зигота бўйича давом этишига ҳалақит беради натижада анимал қутбда бўлиниш жадалроқ боради бундай бўлиниш меробластик майдаланиш дейилади. айрим судралиб юрувчи ва қушларга хос ўта телолецитал тухум ҳужайраларида майдаланиш анимал қутб соҳасидаги дисксимон чегараланган майдондагина рўй беради, буни дискондал майдаланиш дейилади. goloblastik maydalanish meroblastik maydalanish , майдаланишнинг биологик аҳамияти: зигота генотипининг кўпайиши юзага келади; ядро ва цитоплазма нисбати тиклана бошлайди; муртак бир ҳужайралиликдан кўп ҳужайраликга айланади; бластомерларнинг мозаикаси ўрнатилади; цитоплазматик сегрегация жараёни жадаллашади; , gastrulatsiyaning 4 ta tipi tafovut qilinadi. epiboilya(o`rab ketish) invaginatsiya(botib kirish) immigaratsiya(ko`chib o`rnashish) delaminatsiya(qat-lamlarga ajralish) mezoderma – murtak o’rta varag’ining hosil bo’lishi mezodermaninghosilbo’lishi tеloblastik entrotsel , mezodermadan hosil bo’lgan somitlar: miotom (ko’ndalang—targ’il mushak to’qimasi hosil qiluvchi); . sklerotom (tog’ay,suyak va biriktiruvchi to’qima hosil qiluvchi); dermatom (teri biriktiruvchi to’qimasini hosil qiluvchi) splanxnotom (selom epiteliysi, silliq mushak, biriktiruvchi to’qima hosil qiluvchi);; nefrognotom (siydik—tanosil a’zolarini hosil qiluvchi); …
5
jarayoni . embrional rivojlanishning buzilishi. embriogenezning buzilishi mexanizmlarini va profilaktikasini o’rganadigan fan – teratologiya deyiladi. teratogen omillarga: kimyoviy - xinin, alkagol, kofein, dori preparatlari (talitomid, garmonlar), biologik- toksoplazma, viruslar va fizik - ionlashgan nurlanish kiradi. embriogenezning buzilishi hisobiga rivojlanish nuqsonlarining ya’ni organ yoki organizm tuzilishidagi turg’un o’zgarish hisobiga bo’ladigan funksional o’zgarishlar kuzatiladi. butun jahon sog’liqni saqlash tashkilotoning (voz) ma’lumotlariga qaraganda rivojlanish nuqsonlari 1-2% odamlarda uchraydi. . rivojlanish nuqsonlarining quyidagi xillari uchrab turadi: aplaziya – to’liq organ yoki uning bir qismining bo’lmasligi gipoplaziya –organning to’liq rivojlanmasligi; atreziya –kanal yoki tabiiy teshiklarning bo’lmasligi; gigantlilik –bo’yning o’sib ketishi; geteroplaziya –to’qimalar differensatsiyasining buzilishi; gipertrofiya –organ massasining ortib ketishi; gipotrofiya –organ massasining kamayishi; stenoz –kanal yoki tabiiy teshiklarning torayishi; . odamning postembrional rivojlanishi quyidagi uch davrga bo`linadi yuvenil(jinsiyyetuklikkachareproduksiyagacha) qarilik-(postreproduktiv)tabiiyo`limbilantugallanuvchidavr. yetuklik-pubertat(jinsiyyetuklikreproduktiv) hayotining birinchi yilida bolaning rivojlanishi yangi tug’ilgan 1 oylik 2 oylik 3 oylik 4 oylik 5 oylik 6 oylik 7 oylik 8 oylik 9 oylik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "организмларнинг индивидуал ривожланиши. одам аъзоларининг онтофилогенези"

1733293920.pptx организмларнинг индивидуал ривожланиши. одам аъзоларининг онтофилогенези организмларнинг индивидуал ривожланиши. одам аъзоларининг онтофилогенези . онтогенезнинг типлари ва даврлари;жинсий ҳужайралар ва уларнинг ривожланиши - гаметогенез (проэмбриогенез); эмбриогенез ва унинг босқичлари, провизор аъзолар, эмбрион ривожланишидаги қалтис даврлар; постэмбрионал ривожланиш ва унинг боскичлари 4. регенерация, трансплантация ва гомеостаз. 5. одам аъзоларининг онтофилогенези мавзуда ўрганиладиган саволлар: организмнинг индивидуал ривожланиши—онтогенез онтогенез юнонча сўз бўлиб “onto—мавжудот genesis –ривожланиш деган маънони англатади. ҳар бир организмнинг ривожланиши такомиллашуви, ўсиши, улғайиши, қариши ва ўлими билан якун топадиган тўлиқ ҳаёт цикли онтогенез ҳисобланади. онто...

PPTX format, 10,5 MB. To download "организмларнинг индивидуал ривожланиши. одам аъзоларининг онтофилогенези", click the Telegram button on the left.