ontogenez – tirik organizmlarning individual rivojlanishi. 10 - sinf

PPTX 1,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
ontogenez – tirik orga.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 16-§. ontogenez – tirik organizmlarning individual rivojlanishi 10 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2017 tirik organizmning shakllana boshlashidan hayotining oxirigacha ketmaket sodir bo‘ladigan morfologik, fi ziologik, biokimyoviy oʻzgarishlar majmuyi individual rivojlanishi yoki ontogenez (yunoncha onton – mavjudot, genezis– rivojlanish so‘zlaridan olingan) deyiladi. ontogenez tushunchasi 1866-yilda e.gekkel tomonidan fanga kiritilgan. ontogenez jinsiy ko‘payadigan organizmlarda tuxum hujayraning rivojlanishidan, jinssiz ko‘payadigan organizmlarda ona organizmdan ajralishidan boshlanadi va umrining oxiriga qadar davom etadi. ontogenezning uchta tipi farqlanadi. lichinkali rivojlanish. lichinkali ontogenez tuxum hujayrada sariqlik moddasi kam bo‘lgan organizmlarda, masalan, hasharotlarda, baliqlarda va amfi biylarda kuzatiladi. ularning tuxumidan yetuk formalardan o‘z tuzilishi bilan farq qiladigan, o‘zi mustaqil oziqlanadigan lichinka rivojlanadi. lichinkali rivojlanadigan organizmlarda metamorfoz hodisasi kuzatiladi. tuxumda rivojlanish sudralib yuruvchilar (reptiliyalar), qushlar va tuxum qo‘yuvchi sutemizuvchilarda kuzatiladi. ularning tuxum hujayrasida sariqlik ko‘p bo‘ladi va embrion uzoq vaqt tuxum ichida rivojlanadi. embrional rivojlanish davri. bu davr zigota hosil bo‘lishidan boshlanib …
2
ing hosil bo‘lish jarayoni gastrulatsiya deb ataladi. organogenez. bu bosqichida dastlab o‘zak organlar majmuyi: nerv nayi, xorda, ichak naychasi hosil bo‘ladi homila qavatlari ma’lum tartibda joylashgan hujayralar to‘plami bo‘lib, ularning har biridan o‘sha qavat uchun xos to‘qimalar va a’zolar rivojlanadi. ektodermadan nerv sistemasi, sezgi organlari, terining epidermis qismi va uning hosilalari, (jun, pat, tirnoq) tishlarning emal qavati rivojlanadi. entodermadan me’da, ichak, nafas yo‘llari epiteliysi, jigar, o‘rta ichak epiteliysi, hazm bezlari, jabralar va o‘pkalar epiteliysi rivojlanadi. mezodermadan biriktiruvchi va muskul to‘qimalari, yurak-tomir sistemasi, ayirish va jinsiy organlar rivojlanadi. homilaning rivojlanishi jarayonida uning ayrim hujayralari qismlarining tuzilishi va funksiyalarida farqlar paydo bo‘lishi va farqlarning tobora ortib borishi diff erensiatsiyalanish (ixtisoslashish) deyiladi. postembrional rivojlanish davri. tug‘ilish yoki tuxumdan chiqishdan keyin ontogenezning postembrional davri boshlanadi. postembrional rivojlanish quyidagi davrlarni o‘z ichiga oladi. yuvenil davr – voyaga yetgungacha bo‘lgan davr, pubertat davr – voyaga yetgan, yetuklik davri, keksaygan davr. bevosita rivojlanish. har qanday rivojlanish organizmning …
3
k xususiyatlarini, kimyoviy tarkibini va ichki muhitini nisbatan doimiy saqlay olish xususiyati gomeostaz deyiladi. bioritmlar. organizmlarning hayotiy faoliyati ritmik ravishda, ya’ni kecha-kunduz, oy davomida hamda mavsumiy o‘zgarib turadi. tirik organizmlarning hayotiy faoliyati ritmik o‘zgarishlarga bog‘liq bo‘lib, evolutsiya natijasida shakllanadi va bioritmlar deb ataladi. anabioz. hayotiy jarayonlarning davom etishi noqulay bo‘lgan muhit sharoitida organizm anabioz holatiga o‘tadi. anabioz holatidagi organizmlarda moddalar almashinuvi sekinlashadi. anabioz noqulay sharoitlarga organizmlarning muhim moslashish mexanizmlaridan biridir. mikroorganizmlarning sporalari, o‘simliklarning urug‘lari, hayvonlar sistalari, tuxumlari anabiozga misol bo‘ladi. savol va topshiriqlar: ontogenez davrlarini tushuntiring. maydalanish, blastula, gastrula va neyrula bosqichlarini izohlang. to‘liq va chala o‘zgarishlar bilan kechadigan rivojlanishni taqqoslang. biologik ritmlarni ifodalang va misollar keltiring. anabioz nima, undan qanday foydalanish mumkin? gomeostazning mohiyati va ahamiyatini tushuntirib bering. image2.jpeg image3.png image4.jpeg image5.png image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image1.jpeg
4
ontogenez – tirik organizmlarning individual rivojlanishi. 10 - sinf - Page 4
5
ontogenez – tirik organizmlarning individual rivojlanishi. 10 - sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ontogenez – tirik organizmlarning individual rivojlanishi. 10 - sinf"

ontogenez – tirik orga.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 16-§. ontogenez – tirik organizmlarning individual rivojlanishi 10 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2017 tirik organizmning shakllana boshlashidan hayotining oxirigacha ketmaket sodir bo‘ladigan morfologik, fi ziologik, biokimyoviy oʻzgarishlar majmuyi individual rivojlanishi yoki ontogenez (yunoncha onton – mavjudot, genezis– rivojlanish so‘zlaridan olingan) deyiladi. ontogenez tushunchasi 1866-yilda e.gekkel tomonidan fanga kiritilgan. ontogenez jinsiy ko‘payadigan organizmlarda tuxum hujayraning rivojlanishidan, jinssiz ko‘payadigan organizmlarda ona organizmdan ajralishidan boshlanadi va umrining oxiriga qadar davom etadi. ontogenezning uchta tipi farqlanadi. lichinkali rivojlanish. lichinkali ontogenez tuxu...

Формат PPTX, 1,6 МБ. Чтобы скачать "ontogenez – tirik organizmlarning individual rivojlanishi. 10 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ontogenez – tirik organizmlarni… PPTX Бесплатная загрузка Telegram