араб ва ўзбек тиллари фонетикасининг қиёсий таҳлили

DOC 43.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1405915471_56921.doc араб ва ўзбек тиллари фонетикасининг қиёсий таҳлили режа: 1. араб ва ўзбек тилларида товушлар системаси. ундошлар. 2. араб ва ўзбек тилларида портловчи шовқинлилар. 3. ўзбек тилидаги сирғалувчи ундош “с” ва араб тилидаги тил ўртасида сирғалувчи “с:” ўртасидаги тафовут. 4. ўзбек тилидаги қисқа ва чўзиқ унлилар ва уларнинг араб тилидаги муқобиллари. 5. араб ва ўзбек тилларида талаффузи бўйича (ўзбек) яқин турувчи харфлар. тушунчалар ва таянч иборалар: 1. унлилар, ундошлар, артикуляция. 2. товушлар системаси. 3. портловчи шовқинлар, фонема. 4. қисқа ва чўзиқ унлилар. 5. унлилар ва ундош артикуляцияси. араб ва ўзбек тилларида товушлар системаси. ундошлар. ҳар бир тил ўз нутқ системасига эга. араб ва ўзбек тилларида ҳар икки тил учун уйқаш, бир хил талаффуз қилинадиган товушлар бор. айни пайтда ҳар бирининг ўзигагина хос, бошқасида учрамайдиган товушлар ҳам мавжуд. биз ўз она тилимизда гапирганимизда тилимиз, лабимиз ва бошқа нутқ аъзоларимизни бирор товушни талаффуз қилишимиз учун қандай ҳаракат қилдираётганимизни сезмаймиз ҳам. талаффуз кўникмаси …
2
– шовқиннинг мавжудлиги, мусиқавийлигк, юмшоқланиш (катализация), ва товушнинг ошиғич куч билан артикуляция қилиниши (эмфатиклик)дир. араб ва ўзбек тилидаги портловчи шовқинлилар. араб тилидаги портловчи товушлар ҳам хавонинг нутқ аъзоларидаги тўсиқни ёриб ўтиб, портлаш йўли билан чиқиши натижасида талаффуз қилинади. портлаш юқори ва пастки лаблар, тил ва тиллар, тил ва танглай ўрталарида, хуллас, нутқ аъзоларининг турли ўринларида содир бўлиши мумкин. “ب” “(б) фонемаси – лаб ўртаси ундоши, жарангли. бу товуш ўзбек тилидаги “б”нинг нусхаси. бироқ араб “б”си ўзбек тилидагидек, сўз ўртаси ёки охирида жарангсизланмайди, яъни “п”лашмайди. “ت” (т) фонемаси – танглай олди товуши, тил ортида талаффуз қилинади, жарангсиз. ўзбек тилидаги “т”нинг нусхаси (эквиваленти). د “д” фонемаси –танглай олди товуши, тиш ортида талаффуз қилинади, жарангли. у жарангсизлар таъсири остида ўз жарангини йўкотмайди. бинобарин, унинг ўзбек тилидаги каби “т”лашуви рўй бермайди. ك “к” фонемаси – танглай ўртаси ундоши, жарангсиз. араб “к”си рус тилидагидек чуқур эмас. шунингдек, у ўрнига қараб баъзан юмшоқ, баъзан эса қаттиқ …
3
қисқа чўзиқ унлилар ва уларнинг араб тилидаги муқобиллари. ўзбек тилидаги а, и, у фонемалари араб тилидаги қисқа унлилар а َ , и ِ , у ُ фонемаларига ўхшашдир. чўзиқ фонемалар эса қисқаларига сифат жиҳатдан мос келади. улардан артикуляцияни кўпроқ чўзиш билан фарқ қилади. араб тилида ундошлар унли товушларнинг талаффузига таъсир қилади. шунинг учун унли фонемалар ундошларининг хусусиятларига қараб ёки ўзгаришсиз, яъни фонема сифатида, ёки вазиятга қараб фонеманинг варианти сифатида талаффуз қилинади. артикуляцион жиҳатдан унли товушларнинг ҳосил бўлишида ўпкадан чиқиб келаётган ҳаво оқими оғиз бўшлиғида ғеч қандай тўсиққа учрамайди. акустик ҳаво оқими кучсиз тебранади. унлилар мусиқа оҳангига жўр бўла олувчи майин оҳангга эгадир. араб тилида 6та унли фонема бор бўлиб, уларнинг учтаси қисқа: (a, i, u) ва учтаси чўзиқ (ā, ī, ū) унлиларидир. ўзбек тилидаги ё ва я унлиларини араб тилидаги қуйидаги узун ва қисқа унлилар ёрдамида ифодалаш мумкин. масалан: يا أيُّها النّاسُ буларнинг араб тилидаги муқобиллари َى+ ا ёрдамида таҳминий, …
4
ириқлари: фақатгина араб тилига хос бўлган, ўзбек ва бошқа тилларда учрамайдиган товушлар, уларнинг махражлари, ҳосил бўлиш ўринлари ҳақида батафсил маълумот беринг. асосий адабиётлар: 1. б.м.гранде. курс арабской грамматики в сравнительно-историческом освещении. м-1998г. 2. н.иброҳимов, м.юсупов. араб тили грамматикаси. т-1997й. 3. с.рустамов “араб тили фонетикаси”. т.2000й 4. э.талабов “араб тили” т.1993й. 5. б.з.холидов “учебник арабского языка” т 1981 й. 6. г.ш.шарбатов “учебник арабского языка” м.1998 г. қўшимча адабиётлар: 1. к.кузмин. учебник арабского язқка. м. 2003г. 2. ғ. абдураҳмонов, ш.шукуров. ўзбек тилининг тарихий грамматикаси. т. 1973й. 3. النحو الواضح. مصطفى أمين، علي جارم. بغداد 1998م. 4. аз-замахшарий. ал-унмузаж фин-наҳв.
5
араб ва ўзбек тиллари фонетикасининг қиёсий таҳлили - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "араб ва ўзбек тиллари фонетикасининг қиёсий таҳлили"

1405915471_56921.doc араб ва ўзбек тиллари фонетикасининг қиёсий таҳлили режа: 1. араб ва ўзбек тилларида товушлар системаси. ундошлар. 2. араб ва ўзбек тилларида портловчи шовқинлилар. 3. ўзбек тилидаги сирғалувчи ундош “с” ва араб тилидаги тил ўртасида сирғалувчи “с:” ўртасидаги тафовут. 4. ўзбек тилидаги қисқа ва чўзиқ унлилар ва уларнинг араб тилидаги муқобиллари. 5. араб ва ўзбек тилларида талаффузи бўйича (ўзбек) яқин турувчи харфлар. тушунчалар ва таянч иборалар: 1. унлилар, ундошлар, артикуляция. 2. товушлар системаси. 3. портловчи шовқинлар, фонема. 4. қисқа ва чўзиқ унлилар. 5. унлилар ва ундош артикуляцияси. араб ва ўзбек тилларида товушлар системаси. ундошлар. ҳар бир тил ўз нутқ системасига эга. араб ва ўзбек тилларида ҳар икки тил учун уйқаш, бир хил талаффуз қилинадиган тову...

DOC format, 43.5 KB. To download "араб ва ўзбек тиллари фонетикасининг қиёсий таҳлили", click the Telegram button on the left.