бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти

DOC 53,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405916600_56943.doc бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти режа: 1. бадиий асар тилининг ижтимоийлик хусусиятлари. 2. бадиий тил ва умумхалқ тили кўринишлари ўртасидаги боғлиқлик. 3. бадиий асар тилининг муҳим белгилари. 4. бадиий ижодкорларнинг тил воситаларидан фойдаланиш маҳорати. бадиий асар тили жамият ҳаётини ўзида акс эттиришда асрий тажрибаларга эга бўлиб, у ижтимоий ҳаёт масалалари билан узвий равишда ривожланиб келди. шу сабабдан, бадиий асар тили ижтимоий тил билимларини ўрганиш ва таҳлил қилиш жараёнида муҳим аҳамият касб этади. муҳими шундаки, бадиий асар тили умумхалқ тилида мавжуд бўлган луғавий воситаларни ўзида акс эттириб, тил воситаларининг ижтимоий маъно ифодаловчи кўламини кўрсатувчи, уни ривожлантириш йўлларини ҳам белгилаб берувчи манбадир. дарҳақиқат, бадиий асар тили шундай бир тилки, уни ўрганиш жараёнида ундаги бирор воситани назардан четда қолдириб бўлмайди. шубҳасиз, бадиий асар тили доирасида мавжуд бўлган тилнинг соддалиги, оддий ва тушунарлилиги бадиий тилнинг ижтимоий муносабатлардаги ўрнининг муҳимлигидан далолат беради. бадиий асар тилини тадқиқ этишнинг муҳимлиги ҳам …

асалан, фақат тимқора кўзларидан кучли бир оловнинг тафти уриб туради (п. қодиров, «авлодлар довони») гапида бадиий асар тили учун хос тимқора ва умумтил қонуниятларига мос келадиган олов сўзларининг қўлланилиши орқали ижтимоий маъно англашилади. чунки тимқора сўзи орқали ифодаланган чиройлилик тушунчаси олов сўзининг қўлланилиши орқали янада кўчайтирилганки, бунда фикрнинг эстетик ва тарбиявий аҳамияти бўрттирилган ҳамда фикрда тилнинг жамият тараққиётидаги ўрни кўрсатилган. бинобарин, бадиий асар тили умумхалқ тилининг шундай бир кўринишики, унда сўз хоҳ ўз маъносида, хоҳ кўчма маънода бўлмасин, ижтимоий муносабатларда ўз таъсирчанлигини билдириб боради. шунинг учун ҳам бадиий асар тили ўзига хос маъно касб этади. таъкидлаш жоизки, бадиий асар тили тушунчалари барча халқларда бир хил, лекин ҳар бир халқнинг урф-одати, яшаш тарзи, шу халқнинг ижтимоий хусусиятлари ҳар хил бўлади, бу ҳар бир халқ бадиий асар тилининг бир-биридан фарқловчи баъзи муҳим ёки муҳим бўлмаган белгилари мавжуд эканлигини кўрсатади. шу маънода ўзбек бадиий асар тили ҳам халқнинг ўтмиш тарихи тил анъаналарига асосланган, …

и асосида вужудга келиб, унинг битмас-туганмас имкониятларини намоён қилувчи восита эканлиги ҳам бизга аёндир. гап бадиий асар тилининг ижтимоий мазмун ифода этаётганлиги ҳақида борар экан, юқорида айтилган сифатий белгилар бадиий асар тилининг ижтимоийлик хусусиятини ўрганишга асос бўлиши мумкин. чунончи, бадиий асар тилининг эстетик таъсирчанлиги масаласи ижтимоий тилшуносликда муҳим ва асосий масалалардан бўлиб, ўз навбатида асар тилининг сўз эстетикаси, тил эстетикаси, эстетик таъсир этувчи маъноларини англитишга хизмат қилади. бадиий асар тилининг эстетик таъсирчанлиги тушунчаси кенг тушунча бўлиб, эстетик таъсирчанлик тилнинг бошқа шаклларида ҳам мавжуд. чунончи, умумхалқ тилида ҳам эстетик таъсир этувчи ифодали воситалар кўплаб мавжуд бўлганидек, халқ мақолларида, оддий сўзлашувга хос бўлган кўпгина луғавий бирликларда ҳам бу ҳолатни учратиш мумкин. шу боисдан ҳам, эстетик таъсирчан воситаларнинг кўплаб қўлланилиши бадиий асар тилининг ўзига хос хусусиятларини белгиловчи омиллардан биридир. шунинг учун ҳам бадиий асар тили маълум маънода мураккаб тил, чунки у дастлаб мураккаб жараён ҳисобланган ижод натижасида вужудга келган. маълумки, ҳар бир ижодкорнинг …

олстойнинг «нон» романидаги нон сўзини мисол келтириб, бу сўз романда доимо ифодалайдиган маъносида қўлланиладиган-бу доимий маъно, шунингдек, у бир пайтнинг ўзида романнинг мазмуний ижтимоийлигини ҳамда тарихий тараққиёт жараёнини ҳам ифодалайди, деб ёзади. ёки ёмғирни ёмғир деб айтиш ҳар қандай киши учун хос, шу билан бир қаторда уни «кўз ёши» сифатида тасвирлаш ҳам мумкинки, бу бадиий идрок эканлигидан далолат беради. умуман олганда, бадиий асар тили ижтимоий тил муносабатларида муҳим аҳамият касб этади. негаки, бадиий тил фақат фикр ифодаловчи, образ яратувчи восита эмас, ижтимоий муносабатларда бевосита таъсир этувчи восита ҳамдир. бинобарин, бадиий тил орқали ифодаланаётган маъно турли хил хусусиятлари билан ҳаёт материалларини очишга хизмат қилади. бу жараён бадиий тилнинг ижтимоий муносабатлардаги ўрнини очиб берувчи асосий манбадир. хулоса қилиб айтганда, бадиий асар тили юксак мазмунга эга бўлган тил ҳисобланиб, бу мазмун ижтимоий маъно касб этишда янада ойдинроқ намоён бўлади. aдабиётлар: 1. каримов и.а. ўзбекистон буюк келажак сари. -т: ўзбекистон, 1998. 2. ахманова о.с. …

бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти"

1405916600_56943.doc бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти режа: 1. бадиий асар тилининг ижтимоийлик хусусиятлари. 2. бадиий тил ва умумхалқ тили кўринишлари ўртасидаги боғлиқлик. 3. бадиий асар тилининг муҳим белгилари. 4. бадиий ижодкорларнинг тил воситаларидан фойдаланиш маҳорати. бадиий асар тили жамият ҳаётини ўзида акс эттиришда асрий тажрибаларга эга бўлиб, у ижтимоий ҳаёт масалалари билан узвий равишда ривожланиб келди. шу сабабдан, бадиий асар тили ижтимоий тил билимларини ўрганиш ва таҳлил қилиш жараёнида муҳим аҳамият касб этади. муҳими шундаки, бадиий асар тили умумхалқ тилида мавжуд бўлган луғавий воситаларни ўзида акс эттириб, тил воситаларининг ижтимоий маъно ифодаловчи кўламини кўрсатувчи, уни ривожлантириш йўлларини ҳам белгилаб берувч...

Формат DOC, 53,0 КБ. Чтобы скачать "бадиий асар тилининг ижтимоий моҳияти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: бадиий асар тилининг ижтимоий м… DOC Бесплатная загрузка Telegram