адабий танкид жанрлари

DOC 66,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405913977_56882.doc адабий танкид жанрлари адабий танкид жанрлари режа: 1. жанр хакида маoлумот 2. танкиднинг асосий жанрлари таянч иборалар: 1. жанр тушунчаси 2. макола 3. такриз 4. портрет 5. бахс 6. эссе хозирги пайтда адабий танкиднинг кулами кенгайди, жанрлари купайди ва хилма-хиллашди. кейинги пайтда фан сифатида тула хукукка эга булган адабий танкид нихоятдан ранг-баранг жанрлар билан бойиди. бизнингча, адабий танкиднинг куйидаги жанрлари хозир фаол ривожланмокда. 1. макола - хозирги замон адабий танкидининг кенг таркалган жанри булиб, у адабий жараённинг умумий ривожидан келиб чикиб, унинг энг мухим муаммоларини тадкик этади. макола (арабча нутк, боб) узнинг мохияти, илмийлиги, проблематик чукурлиги билан сиёсий хамда публицистик маколалардан фарк килади. макола асосан, дунёга келган бадиий асар ёхуд умуман адабий жараённинг хали купчиликка маoлум булмаган кирралари хакида фикр юритади. 2. такриз (рицензия)-адабий танкиднинг энг фаол ва кенг таркалган жанридир. такриз - адабий асар, спектакл, кинофилpм ва бош санoат асарлари пайдо булиши биланок ёзилган, уларнинг ютук ва камчиликлари …
2
нуксонлари хам тула-тукис тахлил этилган асар. ижодий портретда адибнинг хаёт йули ифодаланмаслиги мумкин, купрок унинг асарлари, уларнинг узига хослги, санoаткорнинг бошкалардан фаркли жихатлдари купрок камраб олинади. бу жанрнинг намунаси сифатида л.каюмовнинг «замондошлар» тупламини (27 ижодкор портретини чизади), а.акбаровнинг ь.ьулом, уйгун, зулфия, с.мамажоновнинг х.олимжон, н.кобуловнинг с.жура хакидаги ижодий портретларини аташ мумкин. адабий портрет яратган танкидчи санoаткорнинг таржимаи холига эмас, балки купрок унинг ижодий киёфасининг узига хослигига эoтибор беради, укувчини ижодкорнинг поэтик оламига олиб киради ва уни тадкик килади. сунгги пайтда адабий танкидчилигимизда «адабий портретга чизгилар» деган ном билан жанрнинг янги кирраси пайдо булди ва бора-бора мустакиллик даoво хам килаяпти. рус танкидчилигида бу «штрихи к литературному портрету» дейилади. бундай асарларда танкидчи маoлум ижодкор хакида яратилган асарларда (адабий портретларда) айтилган фикрларни такрорламай, унинг услубига хос янги хусусиятларни кашф этади ва тадкик килади, яoни дастлаб яратилган портретга янги чизиклар тортади, буёк беради, нимадир кушади. бу чизиклар ёзувчининг ижодий киёфасини янадаг тиникрок килиб курсатади. 4. …
3
ди, балки умумадабиётнинг манфаати нуктаи назаридан фикр юритилади. бевосита ёзувчи-муаллифнинг узига фикр юритилаётган асарининг гузаллиги хамда нуксонлари хамда нуксонлари хакида юзма-юз, руй-рост айтиб беради. белинскийнинг «гоголга хат»и, в.вохидовнинг «тирилган тарих» (о.ёкубовнинг «улугбек хазинаси» романи хакида), м.кушжоновнинг и.рахимга «одам кандай тобланади?», й.солижоновнинг драматург м.бобоевга йуллаган «гурунглашиш бахона» («шарк юлдузи» №11, 1988) очик хатлари бу жанрнинг яхши намуналаридан хисобланади. 6. ёзувчи билан танкидчи бахси. кейинги йилларда энг кенг таркалган жанрга айланиб колди. бадиий адабиётга оид турли муаммоларни биргаликда хал этишнинг энг кулай йули бахсдир. бахс илгарилари айни сухбатдош ёзувчининг ижоди атрофида олиб борилади. сунгги пайтларда унинг квамрови, кулами, проблематик доираси хийла кенгайди. уз фикрларини исботлаш учун танкидчи ва ёзувчи эндиликда биргина адибнинг ижоди билан чекланиб колмаяпти, балки бошка ёзувчиларнинг, жахон адабиёти ва кардош халклар санoаткорларининг тажрибасидан куплаб мисоллар келтиришяпти. китоблар, газета хамда журналларда эoлон килинган а.мухтор-у.норматов, с.ахмад-у.норматов, миртемир-с.мамажонов, х.ьуло-н.худайберганов ва бошка талай сухбатлар шулар жумласидандир. шу билан бирга эндиликда бу жанрнинг йуналиши …
4
р. эссе-французча интилиш-тажриба, очерк; лотинча чамалаш, салмоклаб куриш, тортиш маoноларини англатади. бизнингча, уни тадкикот-деб аташ маoкул булади. бу атама эссенинг узига хос хусусиятини хам бир кадар ифодалайди. эссе маoлум бир суз санoаткорининг хаёти ва ижоди тугрисида янги маoлумотлар, биз билган ижоднинг билмаган кирралари батафсил, чукур илмий тахли этишга мойилдир. эссе хажм жихатдан унча катта булмаган, эркин композицияга асосланган асардир. м.кушжоновнинг «жуманбулбул» отаёрнинг «мен куёшни кургали келдим» («миртемир»), ш.юсуповнинг «ьурбатда фуркат» каби маколалари яхши эсселардир. хозирги пайтда роман-эссе (н.кобулнинг «унутилган сохил», в.чивилихиннинг «хотира», г.боровикнинг «пролог»), очерк-эссе, репортаж-эссе, хотира-эссе каби шакллари купайди. 9. ёзувчи танкиди. ёзувчининг уз замондоши- ёзувчи ижоди,асарлари тугрисидаги мулохазалари. бу жанрнинг узига хос томони шундаки,ёзувчи танкидида тажриба алмашиш, адабиётнинг умумий манфаатлари йулидаги муштарак максадлар ва мулохазалар баён этилади. улар бир-бирларини тулдирадилар,узи ва узгаларнинг тажрибасидан келиб чикиб, фикр юритади. бу жихатдан ш.холмирзаевнинг 1988 йилги хикоялари, э.усмоновнинг 1989 йил киссалари тугрисидаги «шарк юлдузи»,»ёшлик» (1990, 10) журналларида босилган маколаларини эслаш жоиз. 10. …
5
этилган асарлар мухокамасида огзаки ёхуд, ёзма мулохазалари билан иштирок этиш, ёзувчига йуллайдиган мактублари шулар жумласидандир. кейинги йилларда адабий танкидчиликда яна бир фазилат пайдо булди. у хам булса, китобхон билан адабий танкидчи муносабатининг якинлашганлиги, улпар хамкорлигининг вужудга келганлигидир. маoлумки, айрим йилларда китобхон билан адабий танкидчилар орасида узилиш пайдо булган. китобхон оммасига манзур булган асарни танкид саволлар ёки аксинча хол юз берарди. хозир эса танкидчи билан китобхон бир-бирини кузатади, тушунишга харакат килади, куллаб-кувватлайди. бу саводхонлик мевасидир. мабодо бирор асар хакида китобхон иккиланиб колса, танкидчи унга кумакка етиб келади. бу жихатдан м.кушжоновнинг сайёрнинг «хулкар» киссаси, ю.шомансурнинг «кора марварид», и.рахимнинг «одам кандай тобланди» романлари, о.шарафиддиновнинг и.рахимнинг «генерал равшанов» романи, у.умарбеков «дамир усмоновнинг икки бахори» киссаси, й.солижоновнинг с.анорбоев яратган «сайли» романи тугрисидаги маколалари укувчиларга асарнинг мохиятини тугри тушуниб олишлари учун дастурил-амал булди. адабиётлар 1. б.валихужаев. узбек адабиётшунослиги тарихи. т., узбекистон, 1993. 2. фитрат. ададбиёт коидалари. т., укитувчи, 1995. 3. баранов в., бачаров а., суровцев ю. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "адабий танкид жанрлари"

1405913977_56882.doc адабий танкид жанрлари адабий танкид жанрлари режа: 1. жанр хакида маoлумот 2. танкиднинг асосий жанрлари таянч иборалар: 1. жанр тушунчаси 2. макола 3. такриз 4. портрет 5. бахс 6. эссе хозирги пайтда адабий танкиднинг кулами кенгайди, жанрлари купайди ва хилма-хиллашди. кейинги пайтда фан сифатида тула хукукка эга булган адабий танкид нихоятдан ранг-баранг жанрлар билан бойиди. бизнингча, адабий танкиднинг куйидаги жанрлари хозир фаол ривожланмокда. 1. макола - хозирги замон адабий танкидининг кенг таркалган жанри булиб, у адабий жараённинг умумий ривожидан келиб чикиб, унинг энг мухим муаммоларини тадкик этади. макола (арабча нутк, боб) узнинг мохияти, илмийлиги, проблематик чукурлиги билан сиёсий хамда публицистик маколалардан фарк килади. макола асосан, дунёга кел...

Формат DOC, 66,0 КБ. Чтобы скачать "адабий танкид жанрлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: адабий танкид жанрлари DOC Бесплатная загрузка Telegram