адабий танқид жанрлари

PPTX 12 pages 158.3 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 158.3 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

адабий танқид жанрлари адабий танқид жанрлари 1. жанр атамаси ҳақида тушунча. 2. адабий танқид фани жанрларининг тарихий тараққиёти. 3. адабий танқид жанрлари ҳақида маьлумот. 4. мақола ва тақриз жанрлари. уларнинг фарқи ва ўзига хослиги. 5. портрет жанри ва шакллари. 6. адабиётда баҳс, мулоқот, суҳбат жанрлари. ижодий ёки адабий портрет. адабий танқидда яратилган ижодий портретда эса сўз воситасида ўқувчи адибнинг ижодий қиёфаси, ҳаёт йўли, асарларининг мавзу ва муаммоси, қаҳрамонлари, услуби тўғрисида батафсил маьлумот олади адабий портретда кўпинча ёзувчи ҳақидаги маьлумотлар хронологик тарзда баён қилинади. аммо унда саньаткорнинг таржимаи ҳоли, ижодий ўсиш жараёни берилиши шарт эмас. асосий эьтибор адибнинг ўзига хослиги, маҳорати, асарларини тадқиқ этишга қаратилади. унда обьект аниқ бир шахс бўлиб, унинг жонли адабий қиёфаси, бошқалардан фарқли қирралари, бетакрор яхлит образи яратилади. бу унинг бошқа жанрлардан фарқини ҳам белгилайди. танқидий-биографик очерк. бу жанрда яратилган асарларда ижодкорнинг ҳаёт йўли, таржимаи ҳоли, ижодий ўсиши, асарларининг яратилиш тарихи, мазмун-моҳияти, фазилатлари, адабий-тарихий жараёндаги ўрни ҳақида …

2 / 12

чилик ундан хабардор бўлади. очиқ хатда адресат аниқ бўлади ва мактубни йўллагувчи шахс унинг бирон бир асари тўғрисидаги мулоҳазаларини ошкора баён қилади. танқидчининг ёзувчига ёзувчининг танқидчига танқидчининг танқидчига ўқувчининг ёзувчига ёзувчининг ўқувчига в.г.белинскийнинг “гоголга хат”и, фитратнинг “ёпишмаган гажаклар” м.қўшжоновнинг и.раҳимга й.солижоновнинг “мен сиздан сабоқ олдим (адибларга мактублар)” в.зоҳидовнинг о.ёқубовга у.норматовнинг з.қуролбой қизига баҳс жанри. сўнгги йилларда оммалашиб бораётган адабий танқид жанри бўлиб, унинг бир қанча кўринишлари мавжуд. бир неча мунаққид иштирок этиб, адабий жараён муаммолари, конкрет адабий-назарий масалалар ёки янги пайдо бўлган асарлар бўйича маьлум фикрлар ўртага ташланади. бундай баҳсларни асосан газета ёки журналлар ташкил этади. “давра столи” “давра суҳбати” “адабий гурунг” у.норматовнинг роман жанри, ҳ.абдусаматовнинг “келинлар қўзғолони” драмаси ҳақидаги баҳс-диалоглари бу жанрнинг яхши намуналари ҳисобланади. негаки, уларда томонларнинг бир асар ҳақидаги бир-бирига зид қарашлари ҳақиқатнинг аниқлашига кўмаклашади. “бир асар тўғрисида икки хил фикр” “мунаққид ва ўқувчи мулоқоти” ў.нишонов билан м.жўраева“дайди қизнинг дафтари” романи (“ўзас”, 8.12.2005) й.солижоновнинг “баҳор қайтмайди” қиссаси …

3 / 12

инадилар адабий суҳбат жанрининг энг асосий хусусиятларидан бири шундаки, суҳбатда иштирок этаётганлар кўнглидан нималар ўтаётганлигини бир-бирига очиқ изҳор қиладилар. адабиётни ривожлантириш, уни янгича илмий-назарий қарашлар билан бойитиш, саньат асарининг бадиий юксаклиги учун кўрашишда суҳбат ўз ўрнига эгадир бу жиҳатдан таниқли адабиётшунос у.норматовнинг “ижодкорнинг дахлсиз дунёси” китоби характерлидир эссе – кейинги йилларда адабий танқидга дадил қадамлар билан кириб келаётган ва сермаҳсуллиги билан ажралиб турган янги жанрдир. “ўзмэ”да “эссе (фр. уриниш, синаш, очерк) – эркин композицияли, унча катта бўлмаган насрий асар. эссе орқали нарса ва ҳодисаларга ёки шахсга оид субьектив фикр баён қилинади. э.лар фалсафий, тарихий-биографик, публицистик, адабий-танқидий, илмий-оммабоп ёки соф беллетристик характерда бўлади. э. услуби образлилиги, афористиклиги, жонли тилга яқинлиги билан ажралиб тўради” деб таьрифланган (10-ж., 268-б.). “адабиётшунослик луғати”да эссега қўшимча равишда тажриба, синаб кўриш маьнолари ҳам мансублиги айтилган. унда таькидланишича, “эссе – муаллифнинг у ёки бу масала (муайян воқеа-ҳодиса, ҳаётий ҳолат ва ш.к.) бўйича шахсий мулоҳазалари баён қилинувчи насрий асар; …

4 / 12

ўъжиза”, а.мухторнинг “ёш дўстларимга”, а.ориповнинг “эҳтиёж фарзанди” сўзбоши ёки сўнгги сўз. мумтоз адабиётимизда “дебоча”, “муқаддима” деб ҳам юритилади. одатда, бундай дебочаларни девон тайёрлаётган ижодкорнинг ўзи ёзган а.навоий “хазойин ул-маоний”га, огаҳий “таьвиз ул-ошиқин” й.солижоновнинг “ўзас” газетаси 2006 йил 3 март сонида тазкира (зикр этиш, қайд қилиш, тилга олиш) - мумтоз адабиётшунослигимизда кенг тарқалган жанр. тазкирада тилга олинган ижодкорнинг ҳаёти ва ижоди ҳақида мухтасар маьлумотлар берилади, асарларидан намуналар келтирилади ва ижодига умумий баҳо берилади. адабиёт тарихида фақат шоирлар ҳақида эмас, балки олимлар, авлиёлар ҳақида ҳам тазкиралар яратилган. муҳаммад авфий бухорийнинг “лубоб ул лубоб” (“билимлар мағзи”, а.навоийнинг “мажолис ун нафоис”, “насойим ул-муҳаббат” давлатшоҳ самарқандийнинг “тазкират уш-шуаро” малеҳо самарқандийнинг “музаккир ул-асҳоб” фазлий-намангонийнинг “мажмуаи шоирон”, аҳмад табибийнинг “мажмуаи шоирон” пўлатхон қаюмовнинг “тазкираи қайюмий” с.мирвалиевнинг “ўзбек адиблари” й.солижоновнинг “фарғона адиблари” /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "адабий танқид жанрлари"

адабий танқид жанрлари адабий танқид жанрлари 1. жанр атамаси ҳақида тушунча. 2. адабий танқид фани жанрларининг тарихий тараққиёти. 3. адабий танқид жанрлари ҳақида маьлумот. 4. мақола ва тақриз жанрлари. уларнинг фарқи ва ўзига хослиги. 5. портрет жанри ва шакллари. 6. адабиётда баҳс, мулоқот, суҳбат жанрлари. ижодий ёки адабий портрет. адабий танқидда яратилган ижодий портретда эса сўз воситасида ўқувчи адибнинг ижодий қиёфаси, ҳаёт йўли, асарларининг мавзу ва муаммоси, қаҳрамонлари, услуби тўғрисида батафсил маьлумот олади адабий портретда кўпинча ёзувчи ҳақидаги маьлумотлар хронологик тарзда баён қилинади. аммо унда саньаткорнинг таржимаи ҳоли, ижодий ўсиш жараёни берилиши шарт эмас. асосий эьтибор адибнинг ўзига хослиги, маҳорати, асарларини тадқиқ этишга қаратилади. унда обьект аниқ...

This file contains 12 pages in PPTX format (158.3 KB). To download "адабий танқид жанрлари", click the Telegram button on the left.

Tags: адабий танқид жанрлари PPTX 12 pages Free download Telegram