мустакил узбекистонда жамият конунларининг намоён булиши

DOC 201.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404481722_53895.doc мавзу: мустақил ўзбекистонда жамият қонунларининг намоён мустақил ўзбекистонда жамият қонунларининг намоён бўлиши режа: 1. мустақиллик-жамиятнинг ўзини-ўзи бошқариш ва ўзини-ўзи ташкил қилиш қонунларининг намоён бўлишида асосий ижтимоий-тарихий шарт-шароит 2. жамиятни модернизациялаш ва демократлаштиришда жамият қонунларининг намоён бўлиши қарийб 70 йил давомида мустабид тоталитар тузумнинг марксча –ленинча мафкура асосида ишлаб чиқилган социалистик - коммунистик жамият қурилиши механзми асосида яшадик. бутун жамиятимиз тарақ-қиёти, тақдири ўз миллийлигимизга, дунёқарашимизга ёт бўлган компар-тияга топшириб қўйилди. жамият қонунларини, унинг тарақиётини “марксча – ленинча” парадигма асосида, ҳеч қандай тараққиёт вариантини ҳисобга олмаган ҳолда белгилаш ва йўналтириш бутун совет иттифоқи давлатларини, ҳусусан ўзбекистонни ҳам эркин тараққиётдан маҳрум этиб келди. аввал маркс томонидан илгари сурилган, кейинчалик в. ленин томонидан кенг тарғиб этилган ва ижтимоий ҳаётга тадбиқ этилган тараққиётнинг социализм орқали комунизмга, яъни энг адолатли, фаровон ҳаётни кафолатловчи жамиятга олиб борадиган тараққиётнинг бир йўналишли, якка вариантли модели тарихнинг объектив шартларига, зарбаларига дош бера олмади. бу ҳол россиянинг ўзида аянчли оқибатларга …
2
раёнида ўз тараққиётини аввало шу икки қонун асосида белгилайди ва йўналтиради. бу жамиятнинг ҳудди биологияда одамнинг ва бошқа жонзотларнинг объектив шарт-шароитларга адаптация, яъни мослашуви сифатидаги ўзини-ўзи такомиллаштириб борувчи табиий жараённинг ижтимоий шаклидир. аммо жамиятнинг бундай шаклланиб бориши ўз-ўзидан рўй бермайди. бу жараён, аввало тараққиёт субъектлари: инсон ва алоҳида етакчининг назарий ва амалий фаолиятига, ҳамда интеллектуал ва маънавий салоҳияти даражасига боғлиқ ҳолда амалга ошади. бундан шундай ҳулосага келинадики, жамият ўзини – ўзи бошқарувчи ва ташкилланувчи субстанциядир . аммо бу икки қонуннинг номоён бўлиши (реализацияси) учун муҳим ижтимоий шарт-шароитлар керак бўлади. булар, жамиятнинг сиёсий жиҳатдан мустақил бўлишлиги; жамиятдаги инсонлар сиёсий жихатдан фаол бўлиши; кучли ижтимоийлашув муҳитининг мавжудлиги; хуқуқуий - сиёсий онг ва маданиятнинг етуклиги. биринчи омил асосий омил ҳисобланиб, кейинги омиллар эса унинг натижаси сифатида номоён бўлади. айрим ҳолларда эса қолган омиллар биринчи омилни юзага келтиради ёки бир вақтда ўъзаро диалектик алоқада таъсир кўрсатади. собиқ иттифоқнинг мустаъбид-тоталитар тузуми ҳукмронлиги даврида (хронология бўйича …
3
дан келиб чиқмоғи, унинг манфаатларига зид келмаслиги ёки уни ижтимоий ҳаракатларнинг фақатгина объектига айлантириб қўймаслиги лозим. жамиятнинг ўзини-ўзи ташкил этиш қонуни инсон фаолияти билан боғлиқ ҳолда кечадиган ижтимоий жараёндир. унинг субъекти инсон ва халқдир. аввало, бу икки қонун алоҳида ихоталанган қонун эмас, яъни бошқа қонунлар: эҳтиёжлиларнинг ортиб бориши қонунини, ишлаб чиқариш ва теҳнологиянинг такомиллашиб бориши қонуни, моддийлик ва маънавий уйғунлиги қонуни, тараққиётнинг фикрлар ҳилма-ҳиллиги асосида юзага келиши қонуни, аҳолининг жипслашиши (ижтимоий гравитация) қонуни, мафаатлар уйғунлиги қонуни ва бошқа ижтимоий қонунлар билан ўзаро диалектик алокада юзага келади. ўзини - ўзи бошқариш қонунига кўра, жамият икки система уйғунлигидан иборат: бошқарувчи ички тизими ва бошқарилувчи ички тизим (подсистема ) . аввало бу қонун жамиятнинг сиёсий ҳаётининг акс эттирувчи қонун бўлиб, ижтимоий ҳаётнинг бошқа соҳаларига ҳам бевосита таъсир этиш ҳусусиятига эга. бу қонуннинг асосий моҳияти шундаки, жамият бошқа-рувчи тизимни ўз манфаати йўлида яратади. бошқарилувчи тизим кўп-чиликни ташкил этиб, жамиятда “ҳўжайин” ҳисобланади. бошқарувчи тизимни ташкил …
4
яларида бу қонунлар пассив кўри-нишда намоён бўлган. бу цивилизацияларда давлат бошқаруви деспотик усулда бўлиб “марказлашган буйруқбозлик жамоа давлатлари” (“централизованно - бюрократическо - общинное государство”) деб номланади. бу цивилизацияларда давлат маъмурий - буйруқбозлик асосида марказлаштирилган ва хукмдорга “илоҳий”лик мақоми берилган. ҳокимиятнинг “муқаддас” саналиши ва унинг авлоддан-авлодга мерос тариқасида ўтиши жамиятнинг ўзини-ўзи бошқариш ва ўзини –ўзи ташкил этиш қонунларининг пассив ахамиятига эга бўлганлигини кўрсатади. бу қонунлар айрим даврларда қўзғолонлар ва сулола(династия) алмашинувла-ри кўринишида номоён бўлиб турган. жамиятнинг ўзини-ўзи бошқариш ва ташкил этиш қонунлари давлат бошқаруви аппаратига эга жамиятларда номоён бўлади. чунки, жамият ташқи ташкил қилувчи кучларсиз, ҳар-ҳар замонда рўй берувчи ижтимоий буҳрон (катаклизм)ларни ўзида содир этиб, ташкилланувчи уюшма, яъни давлат сифатида ривожланади . бу қонунларга кўра жамиятнинг бошқарувчи ички тизими турли тарихий даврларда турли кўринишларда намоён бўлади. масалан, илк жамиятларда коҳинлар, руҳонийлар, қулдорлар; ғарб жамиятлари - юнон ва рим давлатларида қулдорлар, стратеглар, консуллар; ўрта аср жамиятларида феодаллар, дворянлар, помешчиклар, зодагонлар, боярлар; индустриал …
5
ар - давлатлар пайдо бўлди. афина демократик полиси (шахар-давлат)ининг вужудга келиши бошқарув тизимидаги “мўъжиза” эди. хукмдор(стратег)ларнинг халқ томонидан сайланиши ва мухим қарор-ларнинг халқ томонидан мухокама қилиниши кўринишида жамиятнинг ўзини-ўзи бошқариш ва ўзини-ўзи ташкил қилиш қонунлари тўлароқ намоён бўлди. бу қонуннинг ишлаши маълум ижтимоий шарт-шароитлар билан боғлиқ ҳолда кечди, яъни: биринчидан, фалсафа ва фаннинг тараққиёти, илмий фалсафий билимларнинг такомиллашиши; иккинчидан, мифологик дунёқарашнинг чекиниши, илмий дунёқарашнинг шаклланиши. аммо, бундай тўғридан-тўғри демократия, фақатгина шаҳар-давлат кўринишидаги кичик жамиятлар учун ҳарактерли ҳусусиятдир. чунки тарихий шарт-шароитлардан келиб чиқсак, демократияни бу даврда йирик жамиятларда тадбиқ етиб бўлмасди. афина полисида сайловлар очиқ тарзда ва майдонда ўтказилган. шаҳар-давлатда фақатгина биргина сайлов округи (агора) мавжуд булиб, унда жамиятнинг туб эркин эркак аҳолиси иштирок этганлигини ҳисобга олсак, бундай жамиятда ўзини-ўзи ташкил қилиш ва бошқариш, бутун жамият манфатларининг тулиқ ифодаланиши чекланганлигини кўришимиз мумкин. қуллар ва аёллар жамиятнинг бошқарувчи ички тизимини ташкил этса-да, аммо бошқарувчи ички тизим фаолиятига таъсир этиш имкониятига эга бўлмаганлар. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мустакил узбекистонда жамият конунларининг намоён булиши"

1404481722_53895.doc мавзу: мустақил ўзбекистонда жамият қонунларининг намоён мустақил ўзбекистонда жамият қонунларининг намоён бўлиши режа: 1. мустақиллик-жамиятнинг ўзини-ўзи бошқариш ва ўзини-ўзи ташкил қилиш қонунларининг намоён бўлишида асосий ижтимоий-тарихий шарт-шароит 2. жамиятни модернизациялаш ва демократлаштиришда жамият қонунларининг намоён бўлиши қарийб 70 йил давомида мустабид тоталитар тузумнинг марксча –ленинча мафкура асосида ишлаб чиқилган социалистик - коммунистик жамият қурилиши механзми асосида яшадик. бутун жамиятимиз тарақ-қиёти, тақдири ўз миллийлигимизга, дунёқарашимизга ёт бўлган компар-тияга топшириб қўйилди. жамият қонунларини, унинг тарақиётини “марксча – ленинча” парадигма асосида, ҳеч қандай тараққиёт вариантини ҳисобга олмаган ҳолда белгилаш ва йўналтириш б...

DOC format, 201.0 KB. To download "мустакил узбекистонда жамият конунларининг намоён булиши", click the Telegram button on the left.