жамият тараккиёти конунлари ва у тугрисида субьектив карашлар ва конфренсиялар

DOC 204,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404185741_51695.doc жамият тараққиёти қонунлари ва у тўғрисидаги субъектив қарашлар ва концепциялар режа: 1. жамият тараққиёти қонунлари ва у тўғрисидаги субъектив қарашлар ва концепциялар. 2. жамият қонунлари, уларнинг турли ижтимоий тарихий даврларда намоён бўлиши. жамият ғоят мураккаб ва кўп қиррали ҳодиса бўлиб, муттасил равишда ўзгариш ва ривожланиш ҳусусиятига эга. инсонларнинг моддий ва маънавий эҳтиёжларини ўзаро таъминлаш асосига қурилган бу ижтимоий тизим объектив қонуниятлар асосида ривожланиб боради. шу ўринда, муайян тизимларни тартибга солувчи ва уларнинг тараққиёт тенденцияларини ифодаловчи қонун ҳақида тўхталиш жоиздир. қонун - муайян шарт-шароитда воқеалар ривожининг хусусияти ва йўналишини белгилайдиган, маълум қатъий натижани тақозо этадиган, объектив дунёдаги нарса ва ҳодисаларнинг муҳим, зарурий, умумий, нисбий барқарор муносабатлари-дир. қонун муайян бир натижани туғдириб, воқеалар ривожланишининг хусусиятлари ва йўналишини белгилаб берар экан, бу нарса илмий ва амалий фаолиятда объектив қонунлар асосида ҳаракат қиладиган зарурий, умумий ва барқарор муносабатларни кўрсатибгина қолмай, балки келажакда улар ривожининг йўналишларини ҳам ҳисобга олишни талаб этади. қонунлар амал қилиш …

унлари - жамиятнинг муайян ижтимоий-тарихий шарт-шароитида ижтимоий жараёнлар ривожининг хусусияти ва йўналишини белгилайдиган, маълум бир қатьий натижани тақозо этадиган, нисбий барқарор муносабатларидир. жамият қонунлари ҳам табиат қонунлари каби объективдир. бу қонунлар кишиларнинг иродаси ва онгига боғлиқ бўлмаган ҳолда мавжуд бўлиб, маълум шароитда инсонлар бу қонунларни билишлари ва улардан фойдаланишлари мумкин, лекин бу қонунларни улар бекор қилмайдилар ёки йўқ қила олмайдилар. бу қонунларнинг амал қилиш муддати ва жараёнлар қамрови муайян ижтимоий шарт-шароитларни тақозо этади. унинг ўзгариши ёки фаолия-тини тўхтатиб бошқа қонунларга ўз ўрнини бўшатиб бериши инсон хохиш-истаклари ва иродасига боғлиқ бўлмай, балки шу қонунлар фаоллигини таъминлаб турган муайян ижтимоий шарт-шароитларнинг ўзгариши ёки йўқолиши билан боғлиқдир. жамият қонунлари алоҳида иҳоталанган ижтимоий жараёнларни қамраб олмайди, балки диалектика қонунлари асосида ўзаро таъсирда, уйғунликда амал қилади. жамият қонунлари ҳам диалектика қонунларига кўра тадрижий ўзгариб бориш, ўз кучини йўқотиш ва янгисига ўз ўрнини бўшатиб бериш, интенсив ривожланиб бориш, экстенсив кенгайиб бориш ва янгиларини келтириб чиқариш, ўзаро …

ғулланган файласуфлар ва олимларнинг карашлари, концепциялари ва таълимотларини уч тоифага бўлиб ўрганишимиз мақсадга мувофиқдир (диний концепциялар бундан мустасно). биринчи тоифа, жамиятнинг тарихий тараққиётида ҳеч қандай умумқонуният йўқлиги, фақатгина айрим даврларга таъллуқли алоҳида қонунлар мавжудлиги тўғрисидаги метафизик қарашлар ва концепциялар. иккинчи тоифа, жамият тараққиётига монистик қараш концепциялари бўлиб, бунга тарихнинг умумқонуният асосида ривожланиб бориши тўғрисидаги диалектик қарашлар ва таълимотлар. учинчи тоифа, жамият тараққиётига янгича - метафизика ва диалектиканинг, идеализм ва материализмнинг уйғунлигидан иборат цивилизацион ва тарихий-маданий ёндашувли қарашлар ва концепциялар. биринчи тоифага кирувчи мутафаккирларнинг энг кўзга кўринган вакили постпозитивизмнинг йирик намоёндаларидан бири инглиз файла-суфи карл поппердир. ўз вақтида унинг жуда кўп шов-шувларга сабаб бўлган, 1943-1944 йилларда чоп этилган “очиқ жамият” асарида, у тарихнинг қандайдир умумқонуният асосида тараққий этишини ва умуминсоният тарихини инкор қилади. унинг жамият тарихига бўлган нуқтаи назари шундан иборатки: “инсониятнинг якка, умумий қонуниятга бўйсунувчи тарихи, йўқ, фақатгина инсон ҳаётининг турли жабҳа(аспект)лари билан боғлиқ чексиз тарихлар мавжуд ва уларнинг ичида …

ҳий ҳокимиятларнинг инсон қўрқуви натижасида туғилиши; - ҳокимият субьектларининг ўзларини илоҳийлаштириши. поппер бундай қонуниятларга асосланган сиёсий бошқарувдаги жамиятни “ёпиқ жамият” деб ҳисоблайди. у афлотун илгари сурган идеал жамият тўғрисидаги ғояларга салбий муносабатда бўлди. чунки афлотун идеалидаги жамият давлат қонунчилигига асосланган тоталитар режимдир. афлотун илгари сурган инсонларнинг табиатан бўйсунувчи ва бошқарув-чиларга бўлиниши қонуни асосига қурилган аристократик жамият, поппер фикрича, индивиднинг, шахснинг ўз ижодий кучини рўёбга чиқаришига тўсқинлик қилади. поппер демократик тизимнинг ҳимоячиси сифатида тоталитаризмга қарши ўзининг “очиқ жамият” ғоясини илгари сурди. бу жамият индивид эркинлигини ва ҳурфикрлиликнинг асосига қурилган, рационалликка асос-ланган жамиятдир. поппер бундай жамиятни қадимги қадимги афина де-мократиясида кўрди. кейинчалик бундай рационалликка асосланган очиқ жамиятлар ғарбий европа ва шимолий америка давлатларига кўчди, деб ҳисоблайди поппер. поппер ўз таълимотида жамиятни тафаккур тараққиёти сифатида тушунади. тафаккурнинг рационаллашуви сиёсий тузумнинг ўзгаришига олиб келади, ўз навбатида рационаликка асосланган адолатли сиёсий тузум эса эркин фикр ва индивидуалликка шарт-шароит яратади. карл поппернинг “очиқ жамият”и бир қанча …

рихий тараққиёт қонунлари тўғрисидаги қарашларини умумлаштириб шуни айтишимиз мумкинки: жамият тарихи-даги сиёсий тузумлар ўртасида ҳеч қандай ворисийлик йўқ. аристократик тузум фақат ўзига ҳос қонуниятларга асосланиб демократик тузумга ҳеч нарса бера олмайди. турли даврларда ҳукм сурган сиёсий тузумлар ҳеч қандай умумқонуниятга бўйсунмайди ва ўзигагина ҳос бўлган алоҳида қонунлар таъсирида фаолият юритади. к. поппер ўзининг жамият тарихи, унинг тараққиёт қонунлари тўғрисидаги қарашларига кўпчилик файласуфларнинг ишончсизлик билди-ришини сезган ҳолда, жиддий танқид ва эътирозларга учрашини таъкид-лайди . замонавий жамият тўғрисидаги қарашларда кўпроқ ғарбий европа ғоялари устун бўлган немис мутафаккири макс вебер (1864-1970) қарашлари кўпроқ ўрин тутади. унинг қарашлари ҳам поппер қарашларига ўхшаш бўлиб, унинг нуқтаи назарича, инсоният тарихида ҳеч қандай умумқо-нуниятлар - материалистик ва идеалистик қонуниятлар йўқ. унинг бу фикрини асослайдиган бош аргумент шуки, ҳеч қандай концепция қандай принцип-ларга асосланган бўлмасин, бизнинг келажагимизни олдиндан айтиб ва бел-гилаб бермайди . вебер тўпланган эмприк материалларни изоҳлашда ва жаҳон тарихини тушунтириш учун инсоният цивилизациясининг турли даврларини қамраган …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "жамият тараккиёти конунлари ва у тугрисида субьектив карашлар ва конфренсиялар"

1404185741_51695.doc жамият тараққиёти қонунлари ва у тўғрисидаги субъектив қарашлар ва концепциялар режа: 1. жамият тараққиёти қонунлари ва у тўғрисидаги субъектив қарашлар ва концепциялар. 2. жамият қонунлари, уларнинг турли ижтимоий тарихий даврларда намоён бўлиши. жамият ғоят мураккаб ва кўп қиррали ҳодиса бўлиб, муттасил равишда ўзгариш ва ривожланиш ҳусусиятига эга. инсонларнинг моддий ва маънавий эҳтиёжларини ўзаро таъминлаш асосига қурилган бу ижтимоий тизим объектив қонуниятлар асосида ривожланиб боради. шу ўринда, муайян тизимларни тартибга солувчи ва уларнинг тараққиёт тенденцияларини ифодаловчи қонун ҳақида тўхталиш жоиздир. қонун - муайян шарт-шароитда воқеалар ривожининг хусусияти ва йўналишини белгилайдиган, маълум қатъий натижани тақозо этадиган, объектив дунёдаги нарса ва ...

Формат DOC, 204,5 КБ. Чтобы скачать "жамият тараккиёти конунлари ва у тугрисида субьектив карашлар ва конфренсиялар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: жамият тараккиёти конунлари ва … DOC Бесплатная загрузка Telegram