рекомбинат днк олиш ва ген инженерлиги

DOC 67,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1663006377.doc 50-§ рекомбинат днк олиш ва ген инженерлиги режа: 1. ген ва хужайра инженерлиги усули билан ирсиятни узгартириш биотехнологияси. 2. усимлик ирсиятини ген инженерияси усули билан узгартириш. 3. хужайра инженерияси. 4. ген ва хужайра инжене​риясига асосланган биотехнологиянинг ахамияти. i. ген ва хужайра инженерлиги усули билан ирсиятни узгартириш биотехнологияси. сунъий шароитда рекомбинат днк олиш ва генларни клонлаш. илк бор 1972 йилда акш олимлари бойер ва коэн томонидан амалга оширилган. бу олимлар е. coli бактериясининг хромосома днксини ва шу бактерия плазмидасини алохида идишларда ecorl рестриктаза ферменти билан ишлов берганлар. плазмида таркибида факат 1 дона ecorl рестриктаза ферменти таниб кесадиган махсус нуклеотидлар изчиллиги булганлиги сабабли фермент плазмиданинг халк>асимон днк куш занжирини факат бир жойдан кесиб, плазмидани «ёпишкок» учли очик холатга утказади. хромосома днк молекуласида ecorl рестрикта​за ферменти таний оладиган махсус нуклеотидлар изчиллиги канча булса, бу молекула шунча булакка булинади. днк булакларини электрофо​рез мосламасида кучли электр майдонида каттакичиклигига караб ажратилади ва хосил булган булаклар …
2
и. бу клонни ташкил этувчи хар бир бактерияда ёт (гетерологик) днк булаги бор булиб, бактерия биомассаси канчалик купайтирилса, ёт днк булаги шунчалик купайиши мумкин. ундан ташкари, рекомбинант плазмид автоном репликацияланувчи плазмид булса, ёт днк булагини яна унлаб баравар купайтириш мумкин. ёт днк булагини бу усулда купайтириш генларни клонлаш деб аталади. ген инженерияси усули билан хар кандай генни хохлаганча купайти​риш ва бу генлар иштирокида хужайрада хар кандай оксил моддасини синтез килиш мумкин. хусусан, канд касаллигини даволашда ошкозон ости безининг гормони инсулин ген инженерияси ли би​лан синтез килинмокца ва тиббиётда ишлатилмокца. усимлик ирсиятини ген инженерияси усули билан узгартириш. классик генетик усул билан ирсиятни узгартиришнинг асосий камчилиги икки генотипли организм чатиштирилганда уларнинг барча хужалик учун молик ва молик эмас генлари узаро рекомбинацияланишидир. натижада яратилган навга генетик тадкикотчи истаган гендан ташкари, навнинг хусусиятини бузувчи купданкуп генлар угади. ген инженерияси усулини кулланганда бу муаммо енгил хал килинади. бунинг учун такомиллаштирилаётган усимлик нави хужайрасига кимматбахо сифатли …
3
млик гени кучириб утказилади. натижада тднк шиш чакириш кобилиятини йукотади, чунки ёт ген тднкни икки булакка булиб юборган. таркибида тднк ва ёт генга эга вектор конструкция усимлик протопластига киритилиб хромосома днксига бирикиши натижасида ёт ген усимлик ирсиятига утказилади. сунгги йилларда вектор молекула таркибига киритилган ёт генларни ута кучли электр майдони таъсирида ёки махсус ген отувчи замбарак воситасида усимлик ёки хайвон хужайрасига киритиш усуллари ишлаб чик.илган. лекин бу усуллар техник жихатдан мураккаб ва киммат булганлиги са​бабли махсус холлардагина ишлатилади. генетик трансформация килинган усимлик хужайрасидан трансген усимлик олинади (113раем). трансформация килинган усимлик хужайраси булиниши натижасида маълум бир программа буйича ривожланмайдиган хужайралар туплами хосил булади. бундай туплам каллус тукима деб аталади. каллус тукима хужайраларидан айримлари усимлик гормони ва бошка регулятор моддалар таъсирида маълум программа буйича булина бошлайди. натижада бундай хужайралардан боскичмабоскич усимлик эмбрион тукимаси ва барча жихатдан нормал, вояга етган трансген усимлик олинади. трансген усимликнинг хар бир хужайра хромосомасида кучириб угказилган ген сакланади. …
4
моддалар-га, ёт вирус ва микроорганизмларга чидамлилик хусусияти ривожланган. организм учун ёт моддалар анти-генлар деб номланади. организмнинг антигенларга чидамлилиги им​мунитет деб аталади. иммунитетни организмнинг иммун системаси таъминлаб туради. иммун система​си ута мураккаб тузилган булиб, мазкур дарсливда энг асосийлари тугрисида тушунча берилади. организмда антиген таъсирида, махсус хужайраларда хар бир антигеннинг уч улчамдаги фазовий структурасини аник танийдиган нейтралловчи оксил — антитело молекулалари синтез кили-нади. бу жараён иммун реакция деб ата​лади. иммун реакция антитело синтез ки-лувчи махсус лимфоцит хужайралар ме-мбранасига антиген таъсир этиши би-лан бошланади. махсус лимфоцит ху​жайралар суяк илиги ва кумигидан эмб-рионал узак хужайранинг кетма-кет булиниши натижасида вужудга келади. лимфоцитлар икки популяцияга булинади. улар т (те)—лимфоцитлар ва в (би)—лимфоцитлар деб аталади. анти​ген таъсирида т-лимфоцитлардан лимфобласт хужайралар, в-лимфоцитдан эса плазматик хужайралар ривожланади. лимфобласт хужайраларда синтез килинган антитело молекуласи хужайра ичида колади ва хужайра иммунитетини таъминлайди. плазматик хужайраларда синтез булган антитело молекуласи ху​жайра ташкарисига секреция килинади ва кон таркибидаги антиген молекулаларни боглайди . саноат ва …
5
нъий шароитда усаётган хужайра антигенга айнан мое антитело синтез кила олади. лекин сунъий шароитда лимфоцитлар жуда секин купаяди. шу сабабли бу усул билан куп микдорда антитело ишлаб чикариш мумкин эмас. маълумки, хавфли усма — рак тукимасининг хужайралари чексиз булиниш хоссасига эга. шу сабабли рак хужайраларини сунъий шароит​да хохлаган микдорда купайтириш мумкин. аммо бу хужайралар махсус антитело молекуласини синтез кила олмайди. 1975 йили инглиз олимлари келер ва мильштейн сунъий шароитда антитело синтезловчи лимфоцит хужайраси билан чексиз булинувчи рак хужайрасини бир-бирига кушиш натижасида табиатда учрамайдиган гиб​рид хужайра яратдилар. бундай гибрид хужайра гибридома деб аталади. натижада сунъий шароитда антитело синтез килувчи хужайранинг чек​сиз купайишига эришилди. гибридома хужайрасини нафакат лимфоцит ва рак хужайраларини кушиш натижасида, балки максадга мувофик хар кандай хайвон ёки одам тукимасидан олинган хужайрани рак хужайраси билан кушиб хосил килиш мумкин. бу технологиям хозирги кунда оксил гормонлар синтезида ген инженерияси билан баробар ишлатиш мумкин. шунинг учун хужайра инженериясига асосланган биотехнологиянинг имконияти чек​сиз …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "рекомбинат днк олиш ва ген инженерлиги"

1663006377.doc 50-§ рекомбинат днк олиш ва ген инженерлиги режа: 1. ген ва хужайра инженерлиги усули билан ирсиятни узгартириш биотехнологияси. 2. усимлик ирсиятини ген инженерияси усули билан узгартириш. 3. хужайра инженерияси. 4. ген ва хужайра инжене​риясига асосланган биотехнологиянинг ахамияти. i. ген ва хужайра инженерлиги усули билан ирсиятни узгартириш биотехнологияси. сунъий шароитда рекомбинат днк олиш ва генларни клонлаш. илк бор 1972 йилда акш олимлари бойер ва коэн томонидан амалга оширилган. бу олимлар е. coli бактериясининг хромосома днксини ва шу бактерия плазмидасини алохида идишларда ecorl рестриктаза ферменти билан ишлов берганлар. плазмида таркибида факат 1 дона ecorl рестриктаза ферменти таниб кесадиган махсус нуклеотидлар изчиллиги булганлиги сабабли фермент плазмидан...

Формат DOC, 67,5 КБ. Чтобы скачать "рекомбинат днк олиш ва ген инженерлиги", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: рекомбинат днк олиш ва ген инже… DOC Бесплатная загрузка Telegram