ген муҳандислиги асослари

PPT 511.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1425376821_60401.ppt слайд 1 ген муҳандислиги асослари режа : 1. микроорганизмлар асосида биотехнологик жараёнлар яратиш усуллари. 2. ген муҳандислигининг моддий асослари. нуклеин кислоталар. транспозонлар. геном. транскрипция. трансдукция. 3. плазмидалар. 4. бактериофаглар. генни ажратиш усуллари. генни кўчириб ўтказиш усуллари. www.arxiv.uz www.arxiv.uz микроорганизмлар асосида биотехнологик жараёнлар яратиш усуллари биотехнология саноатида продуцент сифатида прокариотлар – (бир ҳужайрали, ядроси мукаммал бўлмаган организмлар) – бактериялар, актиномицетлар, риккетсийлар ва тубан эукариотлар (бир ва кўп ҳужайрали, ядроси мукаммал, хромосомалари махсус липопротеид табиатли мембраналар билан ўралган) – ачитқи ва мицелиал замбуруғлар, энг содда жониворлар ва сув ўтлари ҳамда уларни ҳар хил усуллар (селекция, мутагенез, ҳужайра ва ген муҳандислиги) орқали олинган мутантларидан фойдаланилади. бугунги кунда биотехнологик жараёнларда табиатда тарқалган 100 мингдан ортиқ туркумга мансуб бўлган микроорганизмлардан фақатгина бир неча юзтаси ишлатилади холос. www.arxiv.uz www.arxiv.uz микробиология саноатида ишлатиш учун тавсия этиладиган продуцентларга катта талаблар қўяди, уларнинг умумийлари қуйидагилардан иборат: ўсиш тезлигининг баландлиги; арзон озуқа муҳитида ўсиши;, бошқа микрофлорага ва фагга чидамлилиги; …
2
uz микроорганизм – продуцентларни ген муҳандислиги усуллари ёрдамида яратиш ўтган асрнинг 70 – йилларида биотехнологияда янги тажриба технологияси – генетик (ген) муҳандислик яратилди. бу усулнинг асосида ҳужайрадан ташқарида рекомбинант днк яратиш ётади. бу технологиядан фойдаланиш оқибатида генларни соф ҳолда ажратиш, уларни модификация қилиш, бирини иккинчисига улаш, “генлар мажмуаси” яратиш, оқибатда бутунлай янги хусусиятига эга бўлган оқсил синтез қилиш имконияти яратилди ва уни оқсиллар муҳандислиги деб аталди. вектор ген билан лигаза ферменти ёрдамида бириккандан кейин рекомбинант днк ҳосил бўлади. кейин, бу бирикма (вектор ген) микроорганизм ҳужайрасига юборилади (трансформация) ва у ерда амплификация (кўпайиш) амалга ошади. натижада, бир геннинг бир неча нусхаси – клон пайдо бўлади. шунинг учун ҳам бу йўлни клонлаш деб аталади. агар клонлаш мақсадида ҳамма генлар сақловчи одам днк си ишлатилса, одамнинг ген кутубхонаси (клонотека) ҳосил бўлади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz биотехнологияда ген муҳандислиги ҳозирги вақтда қайси продуцент микроорганизмдан фойдаланган ҳолда фойдали маҳсулотлар олиш мумкинлигини аниқ кўрсатиб бериш мумкин. агарда бундай …
3
рини халқ хўжалиги амалиётида кенг кўламда қўллашдан иборат. тирик организмлар ирсий ахборотини сунъий йўл билан маълум мақсадга мувофиқ ўзгартириш жараёни генетик муҳандислик фанининг асосий устқурмаси ҳисобланади. генетик муҳандислик ҳужайра, хромосома ва ген даражасида амалга оширилади: www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. ҳужайра даражасидаги генетик муҳандислик икки ҳужайрани ўзаро қўшиш йўли билан амалга оширилади. 2. хромосома даражасидаги генетик муҳандислик ҳужайра ядросига қўшимча хромосомалар киритиш орқали амалга оширилади. 3. ген даражасидаги генетик муҳандислик ёки ген муҳандислиги энг мураккаб бўлиб, қуйидаги босқичлар асосида амалга оширилади: а. қимматли хўжалик аҳамияти касб этадиган ген функцияси орқали қидириб топилади, ажратиб олинади, клонланади ва тузилиши ўрганилади; б. ажратиб олинган ген хромосома днк си билан рекомбинацияланувчи бирор фаг геноми, транспозон ёки плазмид днк си билан бириктирилиб вектор конструкция яратилади; с. вектор конструкция трансформация усули билан ҳужайрага киритилади ва трансген ҳужайра олинади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz рекомбинант днк олиш усуллари сунъий шароитда рекомбинант днк олиш ва генларни клонлаш илк бор 1972 йилда ақш олимлари …
4
илан аралаштирилиб лигаза ферменти ёрдамида тиқилади. натижада плазмид таркибига хромосома днк бўлаги киритилади. шу боисдан рекомбинант днк га қуйидагича тариф бериш мумкин: ҳар қандай тирик организм ирсий молекуласининг исталган бўлагини вектор молекулаларига бирикишдан ҳосил бўлган сунъий днк рекомбинант днк дейилади. рекомбинант днк олишнинг учта усули мавжуд: коннектор усули; рестриктаза-лигаза усули; линкер молекулаларидан фойдаланиш усули. www.arxiv.uz www.arxiv.uz рестриктаза - лигаза усули энг содда ва осон рекомбинант днк олиш усули ҳисобланади. бу усулда днк молекуласи ва вектор плазмида “ёпишқоқ” учлар ҳосил қилувчи рестриктаза билан қирқилади ва аралаштирилган ҳолда маълум шароитда реассоциация қилинади. комплементарлик хусусиятига кўра днк молекулалари ўзаро водород боғлари ёрдамида бирикиб халқасимон структура ҳосил қилади ва днк занжирининг бирикмаган жойлари днк - лигаза ферменти ёрдамида уланади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz линкер молекулаларидан фойдаланиш усулида днк молекуласига ва вектор плазмидага т4 фаг днк-лигаза ферменти ёрдамида махсус нуклеотид кетма-кетлигига эга бўлган линкер молекула уланади. олинган икки турдаги днк молекуласи рестриктаза ферменти ёрдамида кирқилиб аралаштирилган ҳолда …
5
ген муҳандислиги асослари - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ген муҳандислиги асослари"

1425376821_60401.ppt слайд 1 ген муҳандислиги асослари режа : 1. микроорганизмлар асосида биотехнологик жараёнлар яратиш усуллари. 2. ген муҳандислигининг моддий асослари. нуклеин кислоталар. транспозонлар. геном. транскрипция. трансдукция. 3. плазмидалар. 4. бактериофаглар. генни ажратиш усуллари. генни кўчириб ўтказиш усуллари. www.arxiv.uz www.arxiv.uz микроорганизмлар асосида биотехнологик жараёнлар яратиш усуллари биотехнология саноатида продуцент сифатида прокариотлар – (бир ҳужайрали, ядроси мукаммал бўлмаган организмлар) – бактериялар, актиномицетлар, риккетсийлар ва тубан эукариотлар (бир ва кўп ҳужайрали, ядроси мукаммал, хромосомалари махсус липопротеид табиатли мембраналар билан ўралган) – ачитқи ва мицелиал замбуруғлар, энг содда жониворлар ва сув ўтлари ҳамда уларни ҳар хил у...

PPT format, 511.0 KB. To download "ген муҳандислиги асослари", click the Telegram button on the left.