ирсиятнинг молекуляр асослари ва ген инженерияси тўғрисида тушунча ва унинг моҳияти

DOCX 7 sahifa 37,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 7
ирсиятнинг молекуляр асослари ва ген инженерияси тўғрисида тушунча ва унинг моҳияти режа: 1. нуклеин кислоталар тўғрисида тушунча, уларнинг тузилиши ва синтез ланиши. 2. генетик код. ҳужайрада оқсйл синтези. 3. микроорганизмлар генетикаси. 4. ген инженерияси ва ўнинг ривожланиш истиқболи. таянч иборалар: генетика, код, синтез, кўчириб ёзиш, нусха кўчириш, занжир, молекула, ген, инженерия, ҳужайра фойдаланилган адабиётлар рўйхати асосий адабиётлар: 1. собиров п.с., кахаров а.к., дустқулов с.д. генетикадан амалий машғулотлар. самарқанд 2002. 2. носиров у.н., ва бошқалар. генетика. электрон дарслик. 2006 3. носиров у.н., ва бошқалар. чорвачиликда классик ва замонавий селекция усуллари. тошкент. 2008. 472 б. 4. остонақулов т.э. генетика асослари. тошкент. 2003 5. меркурева е.к., ва бошқалар. генетика. москва. 1991 хорижий адабиётлар: 1. sapp jan «genesis: the evolution of biology». oxford university press, usa. 2003, usa. қўшимча адабиётлар: 1. кахаров а.к., шаптаков э. хусусий генетика. самарқанд. 2007. 2. кахаров а.к., шаптаков э. генетика. самарқанд. 2009. internet saytlari: www.mf.uz www.livestock.uz 1-масала. нуклеин кислоталар …
2 / 7
. нуклеин кислоталари ҳамма тирик организмларнинг ҳужайраларида ўчраб, ҳужайрада оқсиллар синтезини бошқаришда муҳим аҳамиятга эга. хар бир оқсилни тузилиши тўғрисидаги ирсий ахборот днк да жойлашган. днк нинг оқсил синтезини бошқарадиган қисми ген деб айтилади. днк ўзида барча оқсилларни тузилиши тўғрисида тўлиқ генетик ахборотни сақлайди. нуклеин кислоталарни хусусан днк ни дастлаб 1868 йилда швецария врачи и.ф.мишер аниқлаган. янги бирикма ядрода бўлганлиги учун уни нуклеин деб атаган. нуклеин кислоталар таркибида кўплаб фосфор борлиги аниқланган. 1900 йилдан 1932 йилгача нуклеин кислоталарни тўлиқ кимёвий таркиби аниқланган, нуклеин кислоталар фосфордан ташқари пурин (аденин ва гуанин) ва пирамидин (тимин цитозин) асосларини ва углевод қолдиқларини сақлар экан. нуклеин кислоталарнинг икки ҳил дезоксирибонуклеин -днк ва рибонуклеин кислоталари -рнк мавжуд. днк асосан ҳужайра ядросидаги хромосомалар таркибида ўчрайдиган мураккаб биологик бирикма бўлиб унинг молекуляр оғирлиги 5 000 000 дан 40 000 000 гача бўлиши мумкин; у ўзаро боғланган жуда кўп нуклеотлардан ташкил топтан иккита спираль шаклдаги занжирдан иборат. ўнинг икала …
3 / 7
қилиб днк занжирлари бир-бирини тўлдириш ёки комплементарлик принципларидан тузилгандир. днк нинг тузилиши тўғрисида уотсон ўзининг «қўшалоқ спираль» деган китобида сўзлаб ўтган. қўшалоқ спираль моделини яратганлиги учун уотсон ва крик 1962 йилда физиология ва медицина соҳасида нобель мукофоти лаурияти бўлишди. уларнинг асари босилиб чиққан 1953 йил ҳақли равишда молекуляр биологиянинг таввалуд йили ҳисобланади. днк нинг молекуляр тузилиши дж.уотсон ва ф.криклар томонидан 1953 йилда аниқланган. шу йилдан бошлаб молекуляр генетика ривожлана бошлаган. 1936 йилда москва давлат дорилфунунининг ўсимликлар кафедраси а.н.белозерский ва и.и.дуборовскийлар биринчи марта днк ни ўсимликдан соф ҳолда синтезлаб олган. 1950 йилда инглиз олими э.чаргафф ва кейинчалик а.н.белозерский ва а.с.спринлер ҳамма тирик организмларнинг днк молекуласида «а» миқдори «т» га ва «ц» миқдори «г»га тенг бўлишини аниқладилар. буни қуйидаги формулалар билан кўрсатиш мумкин. а=т ёки а/т=1 ц=г ёки ц/г=1 бундан қуйидаги хулосаларни чиқариш мумкин. а/т=ц/г=1 ёки а+ц=т+г. демак пурин асосларини йиғиндиси пиримидин асослари йиғиндисига тенгдир. бу қоидалар чаргафф қоидалари деб аталади. 2-масала. …
4 / 7
маттеплар 1961 йилда бошлашган. 1966 йилда бу муҳим ишга очоа хам киришди ва хамма аминокислоталар синтези учун зарур бўлган генетик код таркибини аниқладилар. шундай қилиб генетик кодни - триплет бўлиши тўлиқ аниқланди. бундан ташқари генетик код туғма, табиий, универсал характерга эга бўлиши аниқланди. ҳужайра оқсил синтези. оқсиллар синтези ҳам генетик; код томонидан амалга ошади. яъни днк молекуласидаги ирсий информация орқали амалга ошади. оқсил молекулалари 20 та аминокислоталарнинг галланиб қолишидан ҳосил бўлганлиги туфайли уларнинг жойлашиш тартиби днк занжиридаги 4-азот асослари комбинацияси билан кодланган (жадвал). днк молекуласи оқсил молекулаларига нисбатан ун ва ҳатто юз марта узун бўлади яъни битта днк молекуласида ўнлаб оқсиллар синтезланади. днк молекуласининг алоҳида оқсил синтезини бошқарувчи қисмига ген дейилади. ген маълум оқсилни синтез қилишни бошқариб алоҳида белгининг ривожланишини таъминлайди. 1957 йилда америка генетиги с.бензер ген уч қисмдан: цистрон- геннинг асосий функциясини яъни белгининг ривожланишини бошқаради ва бир неча юзлаб нуклеотидлардан ташкил топади. рекон - геннинг рекомбинация ёки чалкашиш …
5 / 7
см промотор деб айтилади. промотор гендан олдин жойлашган бўлиб ўзига 80 нуклеотидни бириктирган. бактерия ва вирусларда бу кўрсаткич 10 нуклеотидга тенг. 1978 йилда эукариотларда (содда ва кўп ҳужайра) днк нинг айрим қисмига ахборот сақламаслиги аниқланди, бунга нитрон ва ахборот сақлайдиган қисмига эса экзон деб айтилади. трансляция. бу жараёнда генетик ахборот жорий қилинади. и-рнк ахборотни днк дан кўчириб олгандан кейин ядро тешиклари орқали цитоплазмага ўтади, бир учи билан рибосомага бириккандан сўнг, ундаги код асосида рибосомага т-рнк орқали активлашган аминокислоталар ташиб келтиради. ҳар хил аминокислоталарни ташиш учун ҳар хил т-рнк ҳизмат қилади. ҳозиргача 60 га яқин т-рнк аниқланган. аминокислоталар метохондриялардан ажралиб чиққан махсус ферментлар томонидан активлашади. ҳар бир т-рнк таркибида триплет яъни и-рнк занжиридаги кодга ўхшаш триплет мавжуд. 3-масала. микроорганизмлар генетикаси 3-илова. 1940 йиллардан бошлаб генетик текширишлар учун вирус ва бактериялар асосий манба бўла бошлади. микроорганизмлар генетикасини ривожланишини о.лурна ва м.дельбрюклар билан боғланади, чунки улар 1943 йилда микроорганизмлар билан тажриба ўтказиш ва …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ирсиятнинг молекуляр асослари ва ген инженерияси тўғрисида тушунча ва унинг моҳияти" haqida

ирсиятнинг молекуляр асослари ва ген инженерияси тўғрисида тушунча ва унинг моҳияти режа: 1. нуклеин кислоталар тўғрисида тушунча, уларнинг тузилиши ва синтез ланиши. 2. генетик код. ҳужайрада оқсйл синтези. 3. микроорганизмлар генетикаси. 4. ген инженерияси ва ўнинг ривожланиш истиқболи. таянч иборалар: генетика, код, синтез, кўчириб ёзиш, нусха кўчириш, занжир, молекула, ген, инженерия, ҳужайра фойдаланилган адабиётлар рўйхати асосий адабиётлар: 1. собиров п.с., кахаров а.к., дустқулов с.д. генетикадан амалий машғулотлар. самарқанд 2002. 2. носиров у.н., ва бошқалар. генетика. электрон дарслик. 2006 3. носиров у.н., ва бошқалар. чорвачиликда классик ва замонавий селекция усуллари. тошкент. 2008. 472 б. 4. остонақулов т.э. генетика асослари. тошкент. 2003 5. меркурева е.к., ва бошқалар. г...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (37,5 KB). "ирсиятнинг молекуляр асослари ва ген инженерияси тўғрисида тушунча ва унинг моҳияти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.