биотехнология ва ген инженерияси тўғрисида тушунча

PPT 21 sahifa 579,0 KB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 579,0 KB

Fayl turi PPT

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «биотехнология ва ген инженерияси тўғрисида тушунча ва унинг моҳияти» режа: 1. генетик инженерия тўғрисида тушунча ва унинг вазифаси ҳамда генетикадаги аҳамияти 2. генетик инженерия хромосом ва генлар даражасида 3. соматик ҳужайраларни дурагайлаш. аллофен ҳайвонларни олиш усуллари 4. эмбрионни трансплантация - кўчириш усуллари таянч иборалар: генетик инженерия, хромосома, ген, соматик ҳужайра, дурагайлаш, аллофен ҳайвонлар, трансплантация, синтез, кўчириб ёзиш, нусха кўчириш 1-масала. биотехнология термини, (атамаси) 1970 йилларнинг ўрталарида ген инженерияси, биохимия, микробиология, иммунология, молекуляр генетика, ситология ва бошқа биологик фанларнинг ютуқлари асосида дунёга келди. ҳозирги замон биотехнологияси янги шаклдаги саноат технологияси сифатида кўриниш ҳосил қилиб, унинг асосини биологик обуектлар, яъни ҳайвонлар, ўсимликлар, турли хил организм аъзоларининг турли тўқималари, соматик ҳужайралар ва шунингдек организмдан ташқарида кўпаядиган …

2 / 21

нкнинг рекомбинант молекуласини яратгандан сўнг бу алоҳида таълимот бўлиб генетика фанига кирди. унинг ўтказган тажрибаси қуйидагидан иборат. у маймунларнинг ов 40 вируси ва бактериофагнинг  галактоза оперонининг е.cоли днк фрагментларидан ташкил топганлигини аниқлади. генетик инженерияда ферментлар муҳим рол ўйнайди, буларнинг ёрдамида днк нинг маълум фрагментларини олиш мумкин ва уларни маълум қисмларга туташтириш ҳам мумкин. масалан: рестриктазани (ендонуклеазани рестриклаштириш усули билан) ва легазани, қайсиким улар тур хусусиятидан маҳрум бўлишган, шунинг учун ҳам днк фрагментини олиш мумкин ва уни хохлаган тур билан (у бир хил турдан олинганми ёки ҳар хил турдан олинганми бунинг фарқи йўқ) қўшиш ёки бириктириш мумкин. генетик инженериянинг ривожланишида секвенирован услуби яъни днкнинг бирламчи структурасини -таркибини аниқлаш ёки ўқиш муҳим рол ўйнайди. бу услубни 1972 йилда ф.сенджер ва у.гилбертлар ишлаб чиқдилар. бу услуб днк молекуласидаги нуклеотидларнинг жойлашиш тартибини аниқлашга ёрдам беради. бу усул ёрдамида ҳатто битта нуклеотиднинг ҳам жойлашиш нуқтасини аниқ билиб олиш мумкин. генетик инженерия генетик программаларни конструксия …

3 / 21

ъни ачитқич замбуруғларини синтез қиладиган аланин-т-рнк кодларни синтезлади. бу ген 77 жуфт нуклеотидлардан иборат еди ва буларнинг кетма-кетлигини ва жойлашишини аниқлади. аввалига днк-нинг кичик фрагментларини яъни тўрттадан то ўн учтагача жуфт нуклеотидларни синтезлади. кейинчалик еса легаза ферменти ёрдамида уларни маълум бир тартибда бирлаштирди. 1976 йилга келиб х.г.корана лобораториясида днк-нинг фрагменти ёки нусхаси синтезланди. бу фрагмент 126 жуфт нуклеотиддан иборат бўлиб, структур геннинг супрессор-тирозин т-рнкдан иборат еди. днк молекуласининг охирги қисмига "ёпишқоқ қисмларни" улашди, бир томонига аатт тартибли нуклеотидларни, иккинчи томонига еса ттаа тартибли нуклеотидларни бирлаштирди. шундай қилиб ген бактериофагининг геномига қўшилди ва бу ген бактериофаг танасида бемалол нормал ишлай бошлади. х.г.корано бу тажрибаси билан кимёвий йўл билан сунъий генни яратиш мумкин еканлигини кўрсатиб берди. шундан сўнг у ферментатив йўл билан яъни тескари транскриптаза (ревертаза) ферменти ёрдамида сунъий геннинг синтез бўлиш йўлини, усулини ишлаб чиқди. у буни қуйидаги тизим асосида олиб борди. пробиркага ҳужайрасиз физиологик хусусиятга ега бўлган муҳит устига барча …

4 / 21

генлар синтез қилинади. бу усул билан структурали генларни ҳам синтез қилиш мумкин, қачонким уларда опероннинг бошқариладиган қисми бўлмаган тарзда. е.cоли бактерияларнинг днк-си  бактериофагларнинг геномига қуйидаги ҳолда аниқ ва тўлиқ қўшилади: з, а, й структур генлари, о-оператор, п-промотор ва и-регулятор. денатурасия ва сентрафуг ёрдами билан бактериофаг е.cоли днк сидан лактоза оперонини регулятор генини ажратиб олдилар. лекин бу усул фақат махсус бир ген учун ишлар екан, ген инженериясида бу усул кенг миқёсида ишлатишга ярамас екан. ҳозирги даврда ген инженериясининг янги усулларидан фойдаланиб днк молекуласидан керакли бўлган геннинг фрагментини ажратиб олиш мумкин ва уни керак бўлган векторга қўшиб уни кўпайтириб ва ҳужайра-рециепиентнинг геномига қўшиш мумкин. днк фрагментидаги генни кўпcхилик вақтларда ферментлар-рестриктаза ёрдамида олинади. бу ферментлар днк молекуласининг маълум бир қисмини яъни нуклеотидлар жойлашган қисмини ва ушбу рестриктаза томонидан аниқланган жойини кесадилар. масалан: рестриктаза е.cоли днк ипчасини аденин ва гуанин бирлашган жойидан яъни қуйидаги тартибда жойлашган гаат ёки ттаа. г қисмидан кесадилар. (а.г …

5 / 21

га одамлар гени киритилди ва бунинг натижасида сомостатин интенферрон, ўсиш гармони, глобулин-суперпродуксент бактерияси штаммаси яратилди. 1980 йилда е.cоли ҳужайрасига плазмида ёрдамида одам инсулин синтезини бошқарадиган ген киритилди. бунинг учун одам инсулинининг синтезини бошқарадиган-кодлайдиган тўла етилган м-рнк ажратилди. тескари транскриптази ёрдамида ушбу м-рнкдан ўхшаш-комплеминтар нусха к-днк олинди. кейинчалик еса м-рнк занжирлари бузилди, днк ферменти полимераза ёрдамида иккинчи комплементар днк иплари синтез қилинди. синтезланган генни векторга қўшиш учун унинг охирига легаза ферменти ёрдамида қисқа нуклеотидлар қатори-линкерлар тикилди ва улар бам-1 ректриктазасини таниб олдилар. плазмида к-днкни ректриктаза бам-1, кейинчалик легаза ферменти билан ишлов бердилар. шундан сўнг улар рекомбинант плазмидани олдилар ва буни бактерия ҳужайрасига киритдилар. 2- масала. америкада ушбу гармоннинг ишлатилиши натижасида 2005-йилнинг охирига келиб олинадиган қўшимча ўсишни 52% га ва ҳар бир сигирдан олинадиган сутни 9200 кг га етказиш режалаштирилган. ҳозирги кунда қорамолларнинг ўсиш гармони генини кўплаб яратиш учун кенг миқёсида иш олиб борилмоқда. маълумки юқори табақали ҳайвонларнинг қорин-ичак органларида микроорганизмларнинг симбиоз …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"биотехнология ва ген инженерияси тўғрисида тушунча" haqida

economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «биотехнология ва ген инженерияси тўғрисида тушунча ва унинг моҳияти» режа: 1. генетик инженерия тўғрисида тушунча ва унинг вазифаси ҳамда генетикадаги аҳамияти 2. генетик инженерия хромосом ва генлар даражасида 3. соматик ҳужайраларни дурагайлаш. аллофен ҳайвонларни олиш усуллари 4. эмбрионни трансплантация - кўчириш усуллари таянч иборалар: генетик инженерия, хромосома, ген, соматик ҳужайра, дурагайлаш, аллофен ҳайвонлар, трансплантация, синтез, кўчириб ёзиш...

Bu fayl PPT formatida 21 sahifadan iborat (579,0 KB). "биотехнология ва ген инженерияси тўғрисида тушунча"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: биотехнология ва ген инженерияс… PPT 21 sahifa Bepul yuklash Telegram