"популяция ва соф линиялар тўғрисида тушунча"

PPT 16 pages 262.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «популяция ва соф линиялар тўғрисида тушунча» режа: 1. популяция ва соф линия тўғрисида тушунча. 2. эркин кўпаювчиларда популяция структураси. 3. популяция структурасига таъсир этувчи омиллар. таянч иборалар: популяция, соф линия, гомзиготлик, гетерозиготлик, онтогенез, популяция, генофонд, ўсимлик ва ҳайвон гуруҳлари. 1- масала. ҳайвонларни насл ва маҳсулдорлик кўрсаткичларини яхшилаш учун, айрим индивидумларни эмас балки бутун подани ёки зотни генетик таркибини билиш зарурдир. табиий йўл билан кўпаяетган ёки сунъий қочириш кенг қўланилаетган подаларнинг ирсият ва ўзгарувчанлигини билиш ҳам селекция иши учун муҳим аҳамият касб этади. ҳайвонлар эволюциясини яхши англаб тахлил қилиб олиш учун табиий шароитда кўпаядиган индивидумларда генетик жараённи текшириш ҳам муҳим аҳамиятга эга. шундай қилиб табиатда табиий йўл билан ва сунъий йўл билан кўпаядиган ўсимлик …
2 / 16
н. ўзининг экстерьер, интерьер ва маҳсулдорлик кўрсаткичлари билан ажралиб туради. чорвачиликда ҳар бир пода, зот ва аймоқ популяция бўлиши мумкин. агар бир ҳужаликда икки зотга мансуб ҳайвонлар бўлиб, улар ўзаро чатишсалар мустақил популяция ҳисобланади. умуман олганда популяция бу чегараланган епиқ группа. ундан ҳайвонларни олиб кетиш ва олиб келиш жуда чегараланган. шунинг учун ҳам популяциянинг кўпайиши ўз ичидаги эркак ва урғочи ҳайвонларни саралаш ҳисобидан бўлади. м: ярослав вилоятида ярослав қорамол зоти тоза ҳолда урчитилади. ўзбекистонда қоракўл қўй зоти хам асосан тоза ҳолда урчитилади. ҳар бир популяция ўзига ҳос ирсий тузилишга эга. популяцияни ташкил қилувчи генлар комплексини генофонд деб аташни рус олими а.с.серебровский таклиф қилган. унинг фикрича «ҳар бир генофонд бу миллий бойлиқдир». генофонд тушуняаси назарий ва амалий аҳамиятга эга. ҳайвонларнинг ҳар қайси зоти - ёки популяцияси бошқа зот ва популяциялардан ўзининг генофонди, яъни улардаги ҳайвонларнинг генлар таркиби билан ажралиб туради. бу генлар шу зотнинг барча белгиларини: маҳсулдорлиги, ташқи кўриниши, ички тузилиши …
3 / 16
ик ўхшашлиги табиий мутациялар натижасида ўзгариб туради. соф линияларда олинган авлодлар маҳсулдорлик (ҳосилдорлик) бўйича линиянинг ўртача кўрсаткичига қайтади, яъни регрессия ҳодисаси кузатилади. буни биринчи марта в.иоганнсен ловиялар устида ўтказган тажрибасида аниқлаган. соф линия ҳайвонларда бўлмайди. қон қардош жуфтлаш натижасида гомозиготлик ошгани билан болаларда маҳсулдорлик ва ҳаётчанликнинг кескин пасайиши кўринади. шунинг учун чорвачиликда бундай линиялар яратилмасдан кўпинча зот ва подаларни урчитишда популяциялар билан иш олиб борадилар. кейинчалик н.и.вавилов, ф.вильюрен, н.эле ва бошқалар соф линиянинг мустахкамлигини ва уларда танлаш кам натижа беришини бошқа ўсимлик турларида ҳам аниқладилар. популяцияларда эса уни тескари танлаш яхши натижа беради, чунки танлаш асосан генотипик ўзгарувчанлик билан иш кўради. соф линиядаги ўзгарувчанликлар эса асосан ташқи муҳит факторлари таъсирида рўй берадиган фенотипик ўзгарувчанликдир. бу ўзгарувчанликни наслга берилмаслиги аниқланган. популяция генетикаси муаммоларини ривожлантиришда с.райт, с.с.четвериков, н.п.дубинин, д.д.ромашев ва бошқаларининг ҳизматлари катта бўлди. популяция генетикаси эришган ютуқлар эволюция қонуниятларини билишга ёрдам беради ва шу билан бирга чорва ҳайвонлари генетикасини ўрганишда ҳам …
4 / 16
генларининг йиғиндиси (49х2)+35=133 та. бунда “а” генининг популяциясида учраши =р+133/200= 0,665 ёки 66,5% ташкил этади. оқ рангни бошқарувчи «а» гомозиготда 16x2 та, гетерозиготда = 35. а=(1бх2)+35=67 га тенг. популяцияда такрорланиш =g±67/200 =0.325 ёки з2.5% га тенг. 2-масала бирон бир белги бўйича тўлиқ доминантлик ҳолатида популяцияда гетерозигот организмларни, гомозигот организмлардан ажратиб бўлмайди. аммо бу вазифаги гарди-вайнберг формуласи ёрдамида ҳал қилиш мумкин. бу формула эркин кўпаювчи популяцияларнинг структурасини аниқлаб беради. эркин кўпаювчи популяция деб генотипидан қатьий назар ҳар хил ҳайвонлар жуфтланаётган популяциялар айтилади. эркин кўпаювчи популяциялар асосан табиатда кўп учрайди. агарда уй ҳайвонлари билан ҳам ҳеч қанақа танлаш, саралаш ишлари олиб борилмаса, режали жуфтлаш бўлса эркин популяцияга киради. бу кўпинча экстенсив чорвачилик шароитида, маҳаллий зотлар ичида учрайди. 1908 йилда инглиз олими гарди ва немис врачи вайнберг эркин кўпаювчи популяцияларда танлаш олиб борилмаса, тенглик сақланишини, яъни бўғимдан - бўгинга генотиплар нисбати ўзгармасдан қолишини аниқладилар. бу нисбат қуйидаги формула билан аниқланади. р2 а а+2рqаа+q2аа= …
5 / 16
рqаа g2 аа демак рецессив белги q2аа=0,16 бўлиб, илдиздан чиқарилган рецессив белги нисбати q =0.4 га тенг бўлади. ра+ qa =1 бўлгани учун ра =1-0,4=0,6 бўлади. демак, бу популяцияда гомозигот қора ҳайвонлар нисбати р2аа=0,62=0,36 бўлиб, яъни гетерозигот қора ҳайвонлар 2рq=0,6х0,4=0,24х2=0,48 бўлади. бунда формула қуйидагича бўлади. р2аа+2рqаа+q2аа=1 36+48+16=100% ёки 0,36+0,48+0,16=1,0 б.н.васин, гарди-вайнберг формуласини текшириб кўриш учун 844 бош қоракўл қўйларни қулоқларини ривожланишини ўрганиб чиқди. бу формула жинс билан боғлиқ бўлмаган ва танлаш олиб борилаетган оддий морфологик белгилар учунгина қўлланилиши мумкин. танлаш олиб борилганда популяциялар структураси, доимо ўзгариб туради. қўйларнинг қулоқ шакли қўйлар сони умумий қўйларга нисбатан процент хисобида бирнинг бўлаги ҳисобида узун қулоқ 729 86,37 0,8637 калта қулоқ 111 13,15 0,1315 қулоқсиз (чиноқ) 4 0,48 0,0048 жами 844 100 1,000 2- масала. популяциялар таркибига асосан танлаш, мутация ва миграциялар таъсир қилади. а).танлашнинг таъсири. популяцияларда танлаш олиб борилмагандагина тенглик хукум суради. аммо маълум фенотипга эга бўлган организмларни пучак (брак) қилиш натижасида бу …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""популяция ва соф линиялар тўғрисида тушунча""

economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «популяция ва соф линиялар тўғрисида тушунча» режа: 1. популяция ва соф линия тўғрисида тушунча. 2. эркин кўпаювчиларда популяция структураси. 3. популяция структурасига таъсир этувчи омиллар. таянч иборалар: популяция, соф линия, гомзиготлик, гетерозиготлик, онтогенез, популяция, генофонд, ўсимлик ва ҳайвон гуруҳлари. 1- масала. ҳайвонларни насл ва маҳсулдорлик кўрсаткичларини яхшилаш учун, айрим индивидумларни эмас балки бутун подани ёки зотни генетик таркиб...

This file contains 16 pages in PPT format (262.0 KB). To download ""популяция ва соф линиялар тўғрисида тушунча"", click the Telegram button on the left.