**ҳужайра тўғрисида тушунча**

DOCX 6 sahifa 27,7 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 6
мавзу: ҳужайра тўғрисида тушунча режа. 1. ҳужайра тўғрисида тушунча 2.хромосомалар тўғрисида туушнча 3.гаметогенез, оталаниш ва унинг генетик моҳияти таянч иборалар: ҳужайра, митоз, мейоз, хромосома, кариотип, гаметогенез, партеногенез, гиногенез, андрогенез, оталаниш, жинсий ва жинсиз кўпайиш, амфимиксис, аномиксис. фойдаланилган адабиётлар рўйхати асосий адабиётлар: 1. собиров п.с., кахаров а.к., дустқулов с.д. генетикадан амалий машғулотлар. самарқанд 2002. 2. остонақулов т.э. генетика асослари. тошкент. 2003 хорижий адабиётлар: 1. sapp jan «genesis: the evolution of biology». oxford university press, usa. 2003, usa. қўшимча адабиётлар: 1. кахаров а.к., шаптаков э. хусусий генетика. самарқанд. 2015. internet saytlari: www.mf.uz www.livestock.uz 1-масала . ҳужайра тўғрисида тушунча. 1-илова. тирик мавжудотнинг ўзига хос иккита муҳим хусусияти мавжуд -модда алмашиш ва кўпайиш бундай хусусият неорганик дунёда кўп. бу эса ҳаётнинг негизи, асосидир. ҳужайра сайёрамиздаги тирик организмларнинг таркиби функционал ва ирсий бирлигидир. ҳужайранинг тузилиши ва фаолияти тўғрисида махсус фан - цитология шуғулланади. бу фанни ривожланиши мураккаб микроскоп (грек «микрос» - кичик, майда ва «скопейн» …
2 / 6
ьф вирхов ҳужайра назариясини патология соҳасида қўллади ва «барча организмларнинг ҳужайраси тўлиқ тугалланган биологик системадир» деган фикрни билдирди. альберт келликер ҳужайра назариясини эмбриология соҳасида тадбиқ қилиб, организм икки ҳужайрани тухум ва сперматознинг қўшилишидан ҳосил бўлишини такидлади. 1831 йилда р.броун ҳужайрада ядро ўзгармас муҳим компонент эканлигини қайд қилган бўлса, 1832 йилда вагнер ядрочани аниқлаган. шундай қилиб ҳужайра тирик мавжудотнинг асосий қисми. ҳужайра таълимотининг маълумотлари асосида шуни айтиш мумкинки ҳужайра-филогенез давомида пайдо бўлган тирик мавжудотнинг бош шаклидир. ҳужайралар ўз тузилишига кўра прокариотлар ва эукариотларга бўлинади. прокариот ҳужайраларга бактериялар, кўк яшил сув ўтлари киради. уларда ядро тараққий қилмаган, фақат битта ҳалқасимон хромосома мавжуд. 2-илова. эукариот хужайралар икки хил бўлиб содда ҳайвонлар ҳужайралари ва кўп ҳужайралиларнинг ҳужайраларига бўлинади амёбалар ва лейкоцитлар ўзгарувчан шаклга эга. бошқа ҳужайраларнинг шакли кўпинча ўзгармас бўлади ва улар шарсимон, кубиксимон, цилиндриксимон, юлдузсимон, даскасимон, таёқсимон, яримойсимон шаклда бўлади. кўп ҳужайрали организмларда ҳужайралар сони жуда кўп бўлади. бош миянинг бир қисмида 20 …
3 / 6
). акроцентрик (бир томон елкаси жуда қисқа) г). телоцентрик (белбоғ бир томонда жойлашган). баъзи хромосомаларнинг иккиламчи (ядроча ҳосил қилувчи) белбоғи мавжуд. хромосомаларнинг бу қисми интерфазада ядроча ҳосил қилишда қатнашади. баъзан иккиламчи белбоғлар хромосомаларга чуқур ботиб, хромосома елкасини бир қисмини ажратиб туради, бунга йўлдошли хромосомалар дейилади центромеранинг жойлашишига қараб 4-турдаги хромосомалар фарқланади: а). метацентрик (тенг елкали) б). субметоцентрик (нотенг елкали) в). акроцентрик (бир томон елкаси жуда қисқа) г). телоцентрик (белбоғ бир томонда жойлашган). баъзи хромосомаларнинг иккиламчи (ядроча ҳосил қилувчи) белбоғи мавжуд. хромосомаларнинг бу қисми интерфазада ядроча ҳосил қилишда қатнашади. баъзан иккиламчи белбоғлар хромосомаларга чуқур ботиб, хромосома елкасини бир қисмини ажратиб туради, бунга йўлдошли хромосомалар дейилади с.г.невашинни такидлашича «кариотип» бу турларнинг ўзига хос шаклидир. хромосомаларнинг ҳар қайсиси ўз жуфтига эга бўлгани туфайли хромосомалар жуфтлиги қонуни ҳам мавжуд. ҳар бир жуфтга кирувчи хромосомалар гомолог хромосомалар дейилади. ҳар бир жуфтга кирган хромосомалар ўз хусусиятларига кўра, бошқа жуфт хромосомалардан фарқ қилгани туфайли хромосомалар индивидуаллиги қонуни …
4 / 6
тларгина наслдан-наслга ўтади. жинсий кўпайишнинг энг оддий шакллари конъюгация ва популяция бўлиб содда ҳайвонларда кузатилади. жинсий кўпайишда махсус ҳужайралар гаметалар ҳосил бўлади. жинсий ҳужайраларнинг етилиш жараёнига гаметогенез дейилади. тухум ҳужайрасининг етилиши овогенез уруғ ҳужайрасининг етилиши эса сперматогенез деб аталади.бу жараёнлар деярли бир хил кечади., фақат айрим хусусиятлари билан фарқ қилади. 6-илова. сперматогенезда - кўпайиш, ўсиш, етилиш ва шаклланиш кузатилади ва охирида тўртта бир хил ирсий хусусиятли сперматозоид ҳосил бўлади. овогенезда эса кўпайиш босқичи эмбриогенездагидек якунланади ва шаклланиш босқичи кузатилмайди. 7 -илова. гаметогенез натижасида жинсий ҳужайраларда хромосомаларнинг гаплоид тўплами шаклланади. хромосомаларнинг гаплоид тўплами жинсий ҳужайраларнинг мейоз йўли билан етилиши натижасидир. мейознинг редукцион бўлиниш босқичининг 1 профазасини беш даврга (лептонема, зигонема, пахинема, даплонема, диокинез) бўлиб урганамиз, ана шу даврлар давомида хромосомалар шаклланади, улар орасида конъюгация ва кроссинговер натижасида хромосомалар алел генлари билан алмашинади. бу ҳолат генлар комбинациясини амалга оширади. мейознинг 1 метофазаси ва анофазасида гомологик хромосомалар бир-биридан ажралиб ҳар бир хромосома мустақил …
5 / 6
рда ва одамларда фақат эмбрионда учрайди, эмбрионал даврда овогениялардан ҳосил бўлган биринчи тартибли овоцитлар туғилгандан кейин балоғатга етгунча ўзгармайди. балогатга етиш даврида у ўса бошлайди, ёғ сариқлик, пигментлар тўплайди. шундан сўнг етилиш даврига ўтиб, мейоз йўли билан бўлинади. лекин қиз ҳужайралар орасида цитоплазма тенг тасдиқланмайди. биринчи мейотик бўлиниш натижасида битта йирик иккинчи тартибли овоцит ва битта кичик -йўналтирувчи тана ҳосил бўлади. овогениялар сут эмизувчиларда ва одамларда фақат эмбрионда учрайди, эмбрионал даврда овогениялардан ҳосил бўлган биринчи тартибли овоцитлар туғилгандан кейин балоғатга етгунча ўзгармайди. балогатга етиш даврида у ўса бошлайди, ёғ сариқлик, пигментлар тўплайди. шундан сўнг етилиш даврига ўтиб, мейоз йўли билан бўлинади. лекин қиз ҳужайралар орасида цитоплазма тенг тасдиқланмайди. биринчи мейотик бўлиниш натижасида битта йирик иккинчи тартибли овоцит ва битта кичик -йўналтирувчи тана ҳосил бўлади. иккинчи мейотик бўлинишда ҳам цитоплазманинг нотўғри тақсимланиши кузатилади. етилиш даврнинг охирига келиб битта йирик овоцит ва учта кичик, йўналтирувчи таналар ҳосил бўлади. цитоплазманинг ана шундай нотўғри …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"**ҳужайра тўғрисида тушунча**" haqida

мавзу: ҳужайра тўғрисида тушунча режа. 1. ҳужайра тўғрисида тушунча 2.хромосомалар тўғрисида туушнча 3.гаметогенез, оталаниш ва унинг генетик моҳияти таянч иборалар: ҳужайра, митоз, мейоз, хромосома, кариотип, гаметогенез, партеногенез, гиногенез, андрогенез, оталаниш, жинсий ва жинсиз кўпайиш, амфимиксис, аномиксис. фойдаланилган адабиётлар рўйхати асосий адабиётлар: 1. собиров п.с., кахаров а.к., дустқулов с.д. генетикадан амалий машғулотлар. самарқанд 2002. 2. остонақулов т.э. генетика асослари. тошкент. 2003 хорижий адабиётлар: 1. sapp jan «genesis: the evolution of biology». oxford university press, usa. 2003, usa. қўшимча адабиётлар: 1. кахаров а.к., шаптаков э. хусусий генетика. самарқанд. 2015. internet saytlari: www.mf.uz www.livestock.uz 1-масала . ҳужайра тўғрисида тушунча. 1-ил...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (27,7 KB). "**ҳужайра тўғрисида тушунча**"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: **ҳужайра тўғрисида тушунча** DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram