ўзбек тили амалий санъати лексикаси тадқиқи

DOC 49 pages 246.5 KB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 246.5 KB

File type DOC

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

тили амали.doc qashqadaryo amaliy san‘ati terminlarining leksik grammatik tadqiqi “ўзбек тили амалий санъати лексикаси тадқиқи.” m u n d a r i j a ishning umumiy tavsifi kirish i bob. amaliy san`at leksikasining o`rganilish tarixi 1.1. gilamchilik leksikasi tarixidan 1.2. chevarlik leksikasi tarixidan ii bob. gilamchilik va chevarlik so`z – terminlarining lug`aviy-ma`noviy guruhlari 2.1. so`z-terminlarning paydo bo`lishi manbalari va ularning leksik-grammatik tabiati 2.2. gilamchilik va chevarlik so`z-terminlarning lug`aviy-ma`noviy xususiyatlari xulosa ishning umumiy tavsifi mavzuning dolzarbligi. milliy istiqlol tufayli ijtimoiy hayotda ro`y berayotgan tub o`zgarishlar ilm – fanning barcha yo`nalishlarida bo`lganidek tilshunoslik sohasida ham o`z ifodasini topmoqda. chunki “biz ajdodlardan avlodlarga o`tib kelayotgan bebaho boylikning vorislari sifatida ona tilimizni asrab-avaylashimiz, uni boyitish, nufuzini oshirish ustida doimiy ishlashimiz zarur”.* o`zbek tilshunosligida adabiy til, sohaviy terminologik tizimlar, xalq so`zlashuv nutqi va shevalar leksikasini tadqiq etish bo`yicha qator tadqiqotlar amalga oshirilgan. bu sohada ancha yutuqlarga erishilgan. xalqimizning milliy madaniy an`analari va tarixini bevosita aks …

2 / 49

hisoblangan gilamchilik va chevarlik leksikasini to`plash va leksik tahlil qilish. bu quyidagi vazifalarni bajarishni taqazo qiladi: - gilamchilik va chevarlik leksikasi tarixini o`rganish; - gilamchilik va chevarlik atamalarini leksik – ma`noviy guruhlarga ajratish; - gilamchilik va chevarlik atamalarining leksik – semantik xususiyatlarini izohlash. tadqiqotning metodologik asosi va metodlari. ishning asosiy metodi tarixiy – qiyosiy, tarixiy – etimologik, tavsifiy tadqiq usullaridan foydalanildi. ishning ilmiy yangiligi. o`zbek tilining amaliy san`ati tarmog`i hisoblangan gilamchilik va chevarlik leksikasi ilk bor tadqiqot ob`ekti qilib olindi. 1. amaliy san`at tarmoqlaridan gilamchilik va chevarlik atamalari to`plandi. 2. gilamchilik va chevarlik leksikasi tarixi yoritildi. 3. gilamchilik va chevarlik leksikasi mavzuviy va leksik – ma`noviy guruhlarga ajratildi. 4. gilamchilik va chevarlik atamalarining lug`aviy ma`noviy xususiyatlari izohlandi. tadqiqotdan o`zbek tili leksikasini o`qitishda amaliy va seminar mashg`ulotlarida foydalanish mumkin. tadqiqotning tuzilishi va hajmi. bitiruv malakaviy ish kirish, ii bob, xulosa va adabiyotlar ro`yxatidan iborat bo`lib, ______ sahifani tashkil etadi. kirish о`zbekiston …

3 / 49

-moliya tizimi kabi о`ta muhim sohalarda ona tilimizning qо`llanish doirasini kengaytirish, etimologik va qiyosiy lug`atlar nashr etish, zarur atama va iboralar, tushuncha va kategoriyalarni ishlab chiqish, bir sо`z bilan aytganda, о`zbek tilini ilmiy asosda har tomonlama rivojlantirish milliy о`zlikni, vatan tuyg`usini anglashdek ezgu maqsadlarga xizmat qilishi shubhasiz”1 har bir tilning leksik tarkibi shunday xazinadirki, unda shu xalq tarixiga oid qimmatbaho ma`lumotlar saqlanadi. xalqning kelib chiqishi va rivojlanishi, hayoti va madaniyati, moddiy-ma`naviy boyliklari umuminsoniy madaniyatni rivojlantirishdagi roli leksikada o`z aksini topadi xalqimizning milliy madaniy an`analari va tarixini bevosita aks ettiruvchi leksik sostavni atroflicha o`rganishda moddiy madaniyat yodgorliklari ishonchli manba sifatida muhim ahamiyatga ega. shu jihatdan xalqiqimizning moddiy va ma`naviy madaniyat namunalarini o`zida saqlab rivojlantirib kelayotgan amaliy san`at tarmoqlari kuzatish, uning leksikasini ilmiy tadqiq etish juda zarurdir. amaliy san`at arabcha so`z bo`lib, “ish, ijod mahsuli, asar, hunar “ kabi ko`p ma`noli so`zning “hunar”, “ijod mahsuli” ma`nolari bilan bog`liq bo`lib, tasviriy san`atning qadimiy …

4 / 49

ini o`z ichiga oladi. buxoro, samarqand, xiva shaharlaridagi tarixiy obidalarni, “navoiy” teatri zallaridagi ko`zgu ustiga ishlangan ganch gullarni, qo`sh qavatli o`ymakor eshiklarning naqshlarini bir ko`rgan kishi xalq ustalarining mahoratiga tasanno aytmasligi, amaliy san`atning naqadar yashovchanligi va buyuk parvoziga tan bermasligi mymkin emas. bu holat asrlar davomida bunyodga kelgan, mo`jizakor qo`llar mehnati bilan qaror topgan amaliy san`at tarmoqlari leksikasini to`plash, lingvistik tadqiq etishning naqadar zarur ekanligini ko`rsatadi. tilimiz leksik qatlamlarini lingvistik tadqiq etish leksik – semantik taraqqiyot qonunlarini belgilashda juda muhimdir. zotan, leksika tarix, madaniyat, fan va xalq ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti kabi lingvistik bo`lmagan dalillar bilan shu qadar zich bog`liqki, ularni hisobga olmaslik ilmiy tahlilda so`z ma`no o`zgarishlarining myhim manbaslari va tub sabablaridan birini unitish, e`tibordan chetda qoldirish bo`lur edi. o`zbek tilshunosligida amaliy san`at leksikasini o`rganishga birinchi bor qo`l urib, kasb-hunar leksikasi nomi bilan qator ilmiy tadqiqot ishlari yaratgan va bu sohada o`z maktabini maydonga keltirgan olim marhum prof. s. ibrohimovdir. prof. …

5 / 49

a zich bog`liq. binobarin, bu fanlarsiz, amaliy san`at leksikasi ustida fikr yuritib bo`lmaydi. ikkinchidan, bu sohada ishlar ishlab chiqish ob`ektlari jonli kishilar bilan bevosita aloqador bo`lish, ishlb chiqarish jarayonini to`la tasavvur eta olishni talab etadi. shu sababli, kasb-hunar, umuman sohalar leksikasiga oid so`zlarning ma`nolrini ishlb chiqish jarayoni bayoni yoxud maxsus lug`at ilovasisiz anglash qiyin bo`ladi. so`zlarning paaydo bo`lishi, qullanish tarixi, ayrim semantic va etimologik xususiyatlarini es tarixiy va etnografik materiallarsiz to`la tasavvur etib bo`lmaydi. shunga ko`ra, bu tipdagi ishlarda sof lingvistik tahlil doirasidan chetga chiqib zruriy faktlarga murojaat etish va qisman ishlab chiqish jarayoni bayonini berish asosida so`zlarning maxsus ma`nolarini berish asosida so`zlarning izohlashga harakat qilinadi. shuningdek, kasb-kor tarmoqlariga oid leksik qatlam dalillarini tahlil etishda til tarixi, dialektologiya materiallariga tez-tez murojaat qilinadi. bulrdan ma`lum bo`ladiki, maliy san`at, kasb-kor leksiksitadqiqotchisi masalaga tarixchi-etnograf, san`atshunos, tilshunos-dialektolog, leksikolog va leksikograf, ziyrakgrammatist va til tarixi mutaxassisi sifatida yondasha olsagina o`z oldiga qo`ygan maqsadiga ma`lum darajada …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбек тили амалий санъати лексикаси тадқиқи"

тили амали.doc qashqadaryo amaliy san‘ati terminlarining leksik grammatik tadqiqi “ўзбек тили амалий санъати лексикаси тадқиқи.” m u n d a r i j a ishning umumiy tavsifi kirish i bob. amaliy san`at leksikasining o`rganilish tarixi 1.1. gilamchilik leksikasi tarixidan 1.2. chevarlik leksikasi tarixidan ii bob. gilamchilik va chevarlik so`z – terminlarining lug`aviy-ma`noviy guruhlari 2.1. so`z-terminlarning paydo bo`lishi manbalari va ularning leksik-grammatik tabiati 2.2. gilamchilik va chevarlik so`z-terminlarning lug`aviy-ma`noviy xususiyatlari xulosa ishning umumiy tavsifi mavzuning dolzarbligi. milliy istiqlol tufayli ijtimoiy hayotda ro`y berayotgan tub o`zgarishlar ilm – fanning barcha yo`nalishlarida bo`lganidek tilshunoslik sohasida ham o`z ifodasini topmoqda. chunki “biz ajdodlard...

This file contains 49 pages in DOC format (246.5 KB). To download "ўзбек тили амалий санъати лексикаси тадқиқи", click the Telegram button on the left.

Tags: ўзбек тили амалий санъати лекси… DOC 49 pages Free download Telegram